Sahih al-Bukhari، حدیث 2758
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Anas ibn Malik
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ،، لاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} جَاءَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي كِتَابِهِ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَىَّ بِيرُحَاءَ ـ قَالَ وَكَانَتْ حَدِيقَةً كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُهَا وَيَسْتَظِلُّ بِهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ـ فَهِيَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَرْجُو بِرَّهُ وَذُخْرَهُ، فَضَعْهَا أَىْ رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ أَرَاكَ اللَّهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بَخْ يَا أَبَا طَلْحَةَ، ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ، قَبِلْنَاهُ مِنْكَ وَرَدَدْنَاهُ عَلَيْكَ، فَاجْعَلْهُ فِي الأَقْرَبِينَ ". فَتَصَدَّقَ بِهِ أَبُو طَلْحَةَ عَلَى ذَوِي رَحِمِهِ، قَالَ وَكَانَ مِنْهُمْ أُبَىٌّ وَحَسَّانُ، قَالَ وَبَاعَ حَسَّانُ حِصَّتَهُ مِنْهُ مِنْ مُعَاوِيَةَ، فَقِيلَ لَهُ تَبِيعُ صَدَقَةَ أَبِي طَلْحَةَ فَقَالَ أَلاَ أَبِيعُ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ بِصَاعٍ مِنْ دَرَاهِمَ قَالَ وَكَانَتْ تِلْكَ الْحَدِيقَةُ فِي مَوْضِعِ قَصْرِ بَنِي حُدَيْلَةَ الَّذِي بَنَاهُ مُعَاوِيَةُ.
اسماعیل گفت: عبدالعزیز بن عبدالله بن ابیسلمه به من خبر داد، از اسحاق بن عبدالله بن ابیطلحه، که جز از انس رضی الله عنه نمیشناسمش. او گفت: هنگامی که آیهی {هرگز به نیکی نخواهید رسید مگر آنکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید} نازل شد، ابوطَلحه نزد رسول خدا ﷺ آمد و عرض کرد:
«ای رسول خدا! خداوند تبارک و تعالی در کتابش فرموده است: {هرگز به نیکی نخواهید رسید مگر آنکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید} و محبوبترین دارایی من بِیرُحاء است — که باغی بود که رسول خدا ﷺ به آنجا میرفتند، در سایهاش مینشستند و از آبش مینوشیدند — پس آن را برای خداوند عزوجل و رسولش ﷺ قرار دادم و امیدوارم به واسطهی آن پاداش و ذخیرهی اخروی کسب کنم. بنابراین ای رسول خدا! آن را هر جا که خداوند به شما دستور میدهد قرار دهید.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «بهبه! ای ابوطَلحه، این مالِ پرسودی است. ما آن را از تو پذیرفتیم و به خودت بازگرداندیم، پس آن را میان خویشاوندانت تقسیم کن.» سپس ابوطَلحه آن را میان خویشاوندانش صدقه داد که از جملهی آنان أُبَیّ و حَسّان بودند. گفته شده که حسان سهم خود را به معاویه فروخت، پس به او گفته شد: «آیا صدقهی ابوطَلحه را میفروشی؟» پاسخ داد: «چرا یک صاع خرما را به یک صاع درهم نفروشم؟» و آن باغ در محل قصر بنیحدیله قرار داشت که معاویه آن را ساخته بود.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابوطلحه باغ محبوبش را برای جلب خشنودی الله به خویشاوندان بخشید.
پس از نزول آیهٔ ۹۲ سورهٔ آلعمران، ابوطلحه باغ محبوبش، بَیْرُحاء، را بخشید. پیامبر ﷺ به او توصیه کرد باغ را به خویشاوندانش اختصاص دهد.
پرهیزگاری و نیکوکاری عمیق که با پاداش الله پیوند دارد.
باغ ابوطلحه که پیامبر ﷺ در سایهاش مینشست و از آب آن مینوشید.
بخشش یا هدیهای که از سر اخلاص برای الله داده میشود.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که بخشیدن داراییِ محبوب نشانهٔ پرهیزگاریِ راستین است. توصیه به بخشیدن باغ به خویشاوندان نشان میدهد که نیکوکاری به خانواده هم بخشش است و هم صلهٔ رحم. پیامبر ﷺ به ابوطلحه اجازه داد مقصد بخشش را تغییر دهد و بدینسان به گروهی از دریافتکنندگان اشاره کرد که پاداش ویژهای دارند. این روایت همچنین میآموزد که دریافتکننده میتواند پس از انتقال مالکیت، سهم خود از آن دارایی را بفروشد.
- در کار خیر، گاهی چیزی را ببخش که خودت برایش ارزش قائلی و این کار را با نیتی خالص انجام بده.
- خویشاوندانت را نیز در کارهای خیر خود در نظر بگیر؛ از آنان حمایت کن، بیآنکه وظایف دیگر خود را نادیده بگیری.
- اگر میخواهی داراییات را بهطور پایدار ببخشی یا چگونگی مصرف آن را مشخص کنی، از فردی آگاه مشورت بگیر.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.