Sahih al-Bukhari، حدیث 2842
روایتشده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2فُلَيْحٌ
- 3هِلاَلٌ
- 4عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ
- 5أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، حَدَّثَنَا هِلاَلٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ " إِنَّمَا أَخْشَى عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِي مَا يُفْتَحُ عَلَيْكُمْ مِنْ بَرَكَاتِ الأَرْضِ ". ثُمَّ ذَكَرَ زَهْرَةَ الدُّنْيَا، فَبَدَأَ بِإِحْدَاهُمَا وَثَنَّى بِالأُخْرَى، فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَيَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَسَكَتَ عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قُلْنَا يُوحَى إِلَيْهِ. وَسَكَتَ النَّاسُ كَأَنَّ عَلَى رُءُوسِهِمِ الطَّيْرَ، ثُمَّ إِنَّهُ مَسَحَ عَنْ وَجْهِهِ الرُّحَضَاءَ، فَقَالَ " أَيْنَ السَّائِلُ آنِفًا أَوَخَيْرٌ هُوَ ـ ثَلاَثًا ـ إِنَّ الْخَيْرَ لاَ يَأْتِي إِلاَّ بِالْخَيْرِ، وَإِنَّهُ كُلُّ مَا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ مَا يَقْتُلُ حَبَطًا أَوْ يُلِمُّ كُلَّمَا أَكَلَتْ، حَتَّى إِذَا امْتَلأَتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتِ الشَّمْسَ، فَثَلَطَتْ وَبَالَتْ ثُمَّ رَتَعَتْ، وَإِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، وَنِعْمَ صَاحِبُ الْمُسْلِمِ لِمَنْ أَخَذَهُ بِحَقِّهِ، فَجَعَلَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ، وَمَنْ لَمْ يَأْخُذْهُ بِحَقِّهِ فَهْوَ كَالآكِلِ الَّذِي لاَ يَشْبَعُ، وَيَكُونُ عَلَيْهِ شَهِيدًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ ".
محمد بن سنان برای ما حدیث کرد، فلیح برای ما حدیث کرد، هلال از عطاء بن یسار، و او از ابوسعید خدری رضی الله عنه روایت کرد که رسول الله ﷺ بر منبر ایستادند و فرمودند:
«پس از من، تنها چیزی که درباره شما بیم دارم، همانا برکات زمین است که به روی شما گشوده خواهد شد.» سپس از زینتهای دنیا یاد کردند؛ با یکی آغاز نمودند و دیگری را پیوستند. مردی برخاست و گفت: «ای رسول خدا ﷺ! آیا خوبی میتواند بدی بیاورد؟» پیامبر ﷺ سکوت کردند و ما پنداشتیم که وحی بر ایشان نازل میشود. مردم نیز چنان خاموش شدند که گویی پرندگان بر سرشان نشستهاند. سپس ایشان عرق از چهره خود پاک کردند و فرمودند: «آن پرسشگر کجاست؟ آیا مال خوب است؟» این جمله را سه بار تکرار کردند و افزودند: «بیگمان از خوبی جز خوبی نمیآید. همانا مثل این مال مانند گیاه سبز و شیرینی است که در بهار میروید؛ حیواناتی را که زیادهروی در خوردن کنند میکشد یا به مرگ نزدیک میسازد، مگر آن حیوان گیاهخواری که تا دو پهلویش پر شود میخورد، سپس رو به آفتاب میایستد، مدفوع و ادرار میکند و دوباره به چرا مشغول میشود. بیتردید این مال دنیا سبز و شیرین است. چه نیکو همراهی است برای مسلمان، مالی که آن را به حق کسب کند و در راه الله، برای یتیمان و بینوایان صرف نماید. و هر کس آن را به ناحق بگیرد، مانند خورندهای است که هرگز سیر نمیشود و روز قیامت این مال علیه او شهادت خواهد داد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ثروت نعمتی است، اگر از راه حلال به دست آید و بهدرستی خرج شود.
دارایی و اموالی که مردم به دست میآورند.
خرجکردن برای کارهای نیکی که خداوند میپسندد، مانند کمک به نیازمندان.
دارایی او در روز قیامت گواهی خواهد داد که چگونه با آن رفتار کرده است.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که دارایی بهخودیخود بد نیست؛ آنچه اهمیت دارد حلالبودن منشأ آن و درستبودن شیوهٔ استفاده از آن است. تشبیه به حیواناتی که بیش از اندازه میخورند، هشداری در برابر آزمندی و نداشتن خویشتنداری است. کسی که داراییاش را از راه حلال به دست آورد و آن را برای نیازهای مجاز و کارهای نیک خرج کند، میتواند از آن بهره ببرد؛ اما کسی که آن را به ناحق به دست آورد یا به آن وابسته شود، در برابر آن مسئول است. چهار مذهب فقهی اهلسنت نیز بر اهمیت کسب حلال و انجام تعهدات مالی تأکید دارند.
- پیش از خرجکردن درآمد، بررسی کنید که حلال و منصفانه به دست آمده باشد.
- بخشی از دارایی خود را برای یتیمان، نیازمندان و دیگر کارهای نیکِ شایسته کنار بگذارید.
- برای مصرف و آزمندی حدومرز بگذارید تا دارایی وسیله بماند، نه هدفی برای خود.
این روایت صحیح همچنین به آزمونی میپردازد که رفاه و داراییهای دنیوی میتوانند برای مردم پدید آورند.
Sahih al-Bukhari · #2841 (Sahih)این روایت صحیح با موضوع دارایی و استفادهٔ مسئولانه از نعمتهای دنیوی پیوند دارد.
Sahih al-Bukhari · #2843 (Sahih)این روایت صحیح از همان بخش نشان میدهد که رفتار با دارایی و امکانات، مسئولیت اخلاقی در پی دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.