Sahih al-Bukhari، حدیث 2861
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Abdullah
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمُتَوَكِّلِ النَّاجِيُّ، قَالَ أَتَيْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيَّ، فَقُلْتُ لَهُ حَدِّثْنِي بِمَا، سَمِعْتَ مِنْ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ سَافَرْتُ مَعَهُ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ ـ قَالَ أَبُو عَقِيلٍ لاَ أَدْرِي غَزْوَةً أَوْ عُمْرَةً ـ فَلَمَّا أَنْ أَقْبَلْنَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَتَعَجَّلَ إِلَى أَهْلِهِ فَلْيُعَجِّلْ ". قَالَ جَابِرٌ فَأَقْبَلْنَا وَأَنَا عَلَى جَمَلٍ لِي أَرْمَكَ لَيْسَ فِيهِ شِيَةٌ، وَالنَّاسُ خَلْفِي، فَبَيْنَا أَنَا كَذَلِكَ إِذْ قَامَ عَلَىَّ، فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَا جَابِرُ اسْتَمْسِكْ ". فَضَرَبَهُ بِسَوْطِهِ ضَرْبَةً، فَوَثَبَ الْبَعِيرُ مَكَانَهُ. فَقَالَ " أَتَبِيعُ الْجَمَلَ ". قُلْتُ نَعَمْ. فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَدَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمَسْجِدَ فِي طَوَائِفِ أَصْحَابِهِ، فَدَخَلْتُ إِلَيْهِ، وَعَقَلْتُ الْجَمَلَ فِي نَاحِيَةِ الْبَلاَطِ. فَقُلْتُ لَهُ هَذَا جَمَلُكَ. فَخَرَجَ، فَجَعَلَ يُطِيفُ بِالْجَمَلِ وَيَقُولُ " الْجَمَلُ جَمَلُنَا ". فَبَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوَاقٍ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ " أَعْطُوهَا جَابِرًا ". ثُمَّ قَالَ " اسْتَوْفَيْتَ الثَّمَنَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " الثَّمَنُ وَالْجَمَلُ لَكَ ".
مسلم برای ما حدیث کرد، ابوعقیل برای ما حدیث کرد، ابوالمتوکل ناجی برای ما حدیث کرد و گفت: نزد جابر بن عبدالله انصاری رفتم و به او گفتم:
«آنچه را از رسول خدا ﷺ شنیدهای برایم بازگو کن.» او گفت: «در یکی از سفرهایش با ایشان همراه بودم» — ابوعقیل میگوید: «نمیدانم آن سفر غزوه بود یا عمره» — «هنگامی که در حال بازگشت بودیم، پیامبر ﷺ فرمودند: هر کس دوست دارد زودتر به خانوادهاش برسد، باید شتاب کند.» جابر گفت: «حرکت کردیم در حالی که من سوار بر شتر خود بودم که رنگی سرخ مایل به سیاه داشت و هیچ عیبی نداشت و مردم پشت سر من بودند. در همین حال بود که شتر ایستاد. پیامبر ﷺ به من فرمودند: ای جابر، مهارش را نگه دار! سپس با تازیانه خود یک ضربه به آن زدند و شتر در جای خود جهید. فرمودند: آیا این شتر را میفروشی؟ گفتم: بله. وقتی به مدینه رسیدیم، پیامبر ﷺ همراه با اصحابش وارد مسجد شدند. من نیز شتر را در گوشهای از سنگفرش مسجد بستم و نزد ایشان رفتم و گفتم: این شتر شماست. ایشان بیرون آمدند و دور شتر میگشتند و میفرمودند: شتر مال ماست. سپس پیامبر ﷺ مقداری طلا (اواقی) فرستادند و فرمودند: آن را به جابر بدهید. آنگاه پرسیدند: آیا قیمت کامل را گرفتی؟ گفتم: بله. فرمودند: هم قیمت و هم شتر مال توست.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ با جابر سخاوتمندانه رفتار کرد و هم پول و هم شترش را به او بخشید.
واحدی برای وزن نقره؛ در اینجا منظور مقداری طلاست که به جابر داده شد.
مبلغی که قرار بود جابر در برابر شتر دریافت کند.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که معاملهای میتواند بهطور معتبر پایان یابد، درحالیکه فروشنده بعداً همان کالای فروختهشده را بهعنوان هدیه پس بگیرد. پیامبر ﷺ شتر را بررسی کرد و سپس هم بهای توافقشده و هم خود حیوان را به جابر داد. این روایت همچنین بر مهربانی، سخاوت و توجه شخصی ایشان به یارانش تأکید میکند. سفارش ایشان به بازگشت به خانه نشاندهندهٔ درک و ارج نهادن به اشتیاق مسافران برای دیدار دوبارهٔ خانوادههایشان است.
- هنگام برنامهریزی سفر، خواست دیگران برای رسیدن بهموقع نزد خانوادههایشان را در نظر بگیرید.
- شرایط خریدوفروش را روشن و دقیق تعیین کنید و پس از آن، اگر توانایی دارید، سخاوتمند باشید.
- در سفر مراقب همسفران باشید و اگر حیوان یا وسیلهٔ نقلیهٔ آنان دچار مشکل شد، کمک کنید.
این روایت دیگر از همان کتاب نیز شرح میدهد که پیامبر ﷺ در موقعیتی پرآشوب از مرکبی استفاده کرد؛ این دو روایت در کنار هم توجه به وسیلهٔ رفتوآمد و مراقبت از مردم را نشان میدهند.
Sahih al-Bukhari · #2782 (Sahih)این روایت صحیح با رفتار شایسته در استفاده از دارایی و بخشش در راه خدا پیوند دارد؛ موضوعی که در هدیهٔ پیامبر ﷺ به جابر نیز دیده میشود.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.