Sahih al-Bukhari، حدیث 2898
روایتشده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1قُتَيْبَةُآن را به البخاري روایت کرد
- 2يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
- 3أَبِي حَازِمٍ
- 4سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا، فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَسْكَرِهِ، وَمَالَ الآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ، وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّه�� صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ لاَ يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً وَلاَ فَاذَّةً إِلاَّ اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ، فَقَالَ مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلاَنٌ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ". فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ. قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ، وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ. قَالَ " وَمَا ذَاكَ ". قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ. فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ. فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ، ثُمَّ جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ فِي الأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ " إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ".
از سهل بن سعد ساعدی رضی الله عنه روایت شده است که رسول خدا ﷺ و مشرکان در برابر یکدیگر قرار گرفتند و جنگ آغاز شد. چون رسول خدا ﷺ به اردوگاه خود بازگشتند و گروه دیگر نیز به اردوگاه خود بازگشتند، در میان یاران رسول خدا ﷺ مردی بود که هیچ فرد پراکنده یا جدا افتادهای از دشمن را رها نمیکرد مگر آنکه او را تعقیب نموده و با شمشیرش میزد. مردم گفتند:
«امروز هیچکس مانند فلانی برای ما کفایت نکرد.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «آگاه باشید که او اهل آتش است.» مردی از میان جمع گفت: «من همراه او خواهم بود.» پس با او بیرون رفت؛ هر جا او میایستاد، با او میایستاد و هر جا تند میرفت، با او تند میرفت. سپس آن مرد به شدت زخمی شد و مرگ را طلب کرد. تیغه شمشیرش را بر زمین نهاد و قبضه آن را میان دو سینهاش گذاشت، آنگاه خود را بر شمشیر انداخت و خویشتن را کشت. آن مرد نزد رسول خدا ﷺ آمد و عرض کرد: «گواهی میدهم که شما رسول خدا هستید.» ایشان پرسیدند: «ماجر چیست؟» گفت: «همان مردی که پیشتر فرمودید اهل آتش است؛ مردم از سخن شما بسیار متعجب شدند، پس گفتم من حقیقت او را برای شما روشن خواهم کرد. به دنبال او رفتم، او به شدت زخمی شد و مرگ را عجله کرد، تیغه شمشیرش را بر زمین نهاد و قبضه آن را میان دو سینهاش گذاشت، سپس بر آن تکیه کرد و خود را کشت.» آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند: «به راستی که انسان کارهایی مانند بهشتیان انجام میدهد در حالی که نزد مردم چنین جلوه میکند، اما او اهل دوزخ است؛ و به راستی که انسان کارهایی مانند دوزخیان انجام میدهد در حالی که نزد مردم چنین به نظر میرسد، اما او اهل بهشت است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
اعمالی که در ظاهر چشمگیرند، بهتنهایی سرانجام نهایی انسان را آشکار نمیکنند.
افرادی که از اهل جهنم هستند.
هدف و انگیزهٔ درونیای که انسان با آن عمل میکند.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که نباید مردم را صرفاً بر پایهٔ اعمال ظاهریشان ارزیابی کرد؛ حال درونی و سرانجام زندگی هر کس نزد الله معلوم است. این حدیث از خودپسندی و داوری قطعی دربارهٔ سرانجام نهایی دیگران برحذر میدارد. همچنین میآموزد که خودکشی حرام است؛ آن مرد هنگامی که میخواست با شتاب بخشیدن به مرگش بر اثر جراحت، جان خود را گرفت.
- مرتب نیت خود را بررسی کن و از الله اخلاص و پایداری بخواه.
- بر پایهٔ آنچه در ظاهر میبینی، دربارهٔ سرانجام نهایی کسی داوری قطعی نکن.
- در دشواریهای سنگین از افراد مورد اعتماد و راهنمایی دینی کمک بگیر؛ خودت به زندگیات پایان نده.
این حدیث تأکید میکند که اعمال با نیتها پیوند دارند؛ این نکته با این آموزه همسو است که انگیزهٔ درونی را نمیتوان فقط از رفتار ظاهری دریافت.
Sahih al-Bukhari · #2786 (Sahih)این روایت دربارهٔ ارزش مردم و اعمالشان سخن میگوید و هشدار میدهد که نباید تنها بر اساس ظاهر چشمگیر قضاوت کرد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.