جهاد در راه الله · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2907

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جهاد در راه الله
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنِي أَبُو الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ تُغَنِّيَانِ بِغِنَاءِ بُعَاثَ، فَاضْطَجَعَ عَلَى الْفِرَاشِ وَحَوَّلَ وَجْهَهُ، فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ مِزْمَارَةُ الشَّيْطَانِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ دَعْهُمَا ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا غَفَلَ غَمَزْتُهُمَا فَخَرَجَتَا‏.‏ قَالَتْ وَكَانَ يَوْمُ عِيدٍ يَلْعَبُ السُّودَانُ بِالدَّرَقِ وَالْحِرَابِ، فَإِمَّا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِمَّا قَالَ ‏"‏ تَشْتَهِينَ تَنْظُرِينَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ نَعَمْ‏.‏ فَأَقَامَنِي وَرَاءَهُ خَدِّي عَلَى خَدِّهِ وَيَقُولُ ‏"‏ دُونَكُمْ بَنِي أَرْفِدَةَ ‏"‏‏.‏ حَتَّى إِذَا مَلِلْتُ قَالَ ‏"‏ حَسْبُكِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاذْهَبِي ‏"‏‏.‏ قَالَ أَحْمَدُ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، فَلَمَّا غَفَلَ‏.‏

ترجمه

اسماعیل برای ما حدیث کرد و گفت: ابن وهب برایم حدیث کرد و گفت: عمرو برایم حدیث کرد، ابوالاسود برایم حدیث کرد، از عروه، از عایشه رضی الله عنها که فرمود: رسول الله ﷺ بر من وارد شدند در حالی که دو کنیز نزد من بودند که آوازهای بُعاث را می‌خواندند. ایشان بر بستر دراز کشیدند و روی خود را برگرداندند. سپس ابوبکر وارد شد و مرا سرزنش کرد و گفت:

«آیا ساز شیطان در حضور رسول الله ﷺ نواخته می‌شود؟» پس رسول الله ﷺ به سوی او متوجه شدند و فرمودند: «آن‌ها را رها کن.» هنگامی که ابوبکر غافل شد، من به آن دو دختر اشاره کردم و آن‌ها بیرون رفتند. عایشه فرمود: روز عید بود و حبشی‌ها با سپر و نیزه بازی می‌کردند. یا من از رسول الله ﷺ درخواست کردم یا ایشان خودشان پرسیدند: «آیا دوست داری تماشا کنی؟» گفتم: «بله.» پس مرا پشت سر خود ایستادند در حالی که گونه‌ام بر گونه‌اش چسبیده بود و می‌فرمودند: «ای بنی ارفده، ادامه دهید!» تا زمانی که خسته شدم، فرمودند: «برایت کافی است.» گفتم: «بله.» فرمودند: «پس برو.» احمد از ابن وهب روایت کرده است: «هنگامی که او غافل شد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ در عید برای شادی و سرگرمیِ شایسته جا باز می‌گذاشت.

پیشینه و سبب بیان

این ماجرا در روز عید رخ داد: دو دختر سروده‌هایی دربارهٔ بُعاث می‌خواندند و عایشه با تأیید پیامبر ﷺ به نمایش سپر و نیزه نگاه می‌کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
بُعاث

نبردی از دوران پیش از اسلام میان دو قبیلهٔ عرب، اوس و خزرج؛ دختران سروده‌هایی مرتبط با آن می‌خواندند.

بنی‌ارفده

نامی که پیامبر ﷺ برای اجراکنندگان نمایش به کار برد.

عید

جشن اسلامی که شادی و تفریحِ مجاز در آن رواست.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که سرگرمیِ شایسته در عید جایز است و نباید ممنوعیت را بی‌هیچ تفکیکی بر هر نوع آواز یا نمایش تعمیم داد. پیامبر ﷺ اجازه داد دختران آواز بخوانند و برای عایشه فرصت تماشای نمایش را فراهم کرد، در حالی که آسایش او را نیز در نظر داشت. این روایت مجوزی کلی برای هر آواز یا نوعی از سرگرمی نیست؛ محتوا و شرایط همچنان تعیین‌کننده‌اند. سرزنش ابوبکر همچنین نشان می‌دهد که پارساییِ صادقانه گاهی می‌تواند به داوریِ بیش از حد سخت‌گیرانه بینجامد؛ پیامبر ﷺ با خردمندی و مهربانی حد و مرز را روشن کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در روزهای عید برای تفریحِ مجاز جا باز کنید، بی‌آنکه مرزهای اخلاق اسلامی را از نظر دور بدارید.
  2. در فعالیت خانوادگی خواسته‌ها و آسایش دیگران را در نظر بگیرید و وقتی کسی به‌اندازهٔ کافی لذت برده است، فعالیت را متوقف کنید.
  3. دیگران را با آگاهی و ملایمت راهنمایی کنید؛ سرگرمی را بی‌درنگ ممنوع تلقی نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.