Sahih al-Bukhari، حدیث 3053
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ قَالَ يَوْمُ الْخَمِيسِ، وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى خَضَبَ دَمْعُهُ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَعُهُ يَوْمَ الْخَمِيسِ فَقَالَ " ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا ". فَتَنَازَعُوا وَلاَ يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا هَجَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَ " دَعُونِي فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ مِمَّا تَدْعُونِي إِلَيْهِ ". وَأَوْصَى عِنْدَ مَوْتِهِ بِثَلاَثٍ " أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ، وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ ". وَنَسِيتُ الثَّالِثَةَ. وَقَالَ يَعْقُوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ سَأَلْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ. فَقَالَ مَكَّةُ وَالْمَدِينَةُ وَالْيَمَامَةُ وَالْيَمَنُ. وَقَالَ يَعْقُوبُ وَالْعَرْجُ أَوَّلُ تِهَامَةَ.
قبیصه برای ما حدیث کرد، ابن عیینه از سلیمان احول، او از سعید بن جبیر، و او از ابن عباس رضی الله عنهما روایت کرد که فرمود:
«روز پنجشنبه! و چه روز پنجشنبهای بود!» سپس چنان گریست که اشکهایش سنگریزههای زمین را خیس کرد. آنگاه گفت: «در روز پنجشنبه درد رسول خدا ﷺ شدت یافت، پس فرمودند: "برایم ابزار نوشتن بیاورید تا نوشتهای برایتان بنویسم که پس از آن هرگز گمراه نشوید." مردم در این باره با هم اختلاف کردند، حال آنکه نزد پیامبر سزاوار نیست که اختلاف شود. گفتند: "رسول خدا ﷺ از شدت درد به هذیان افتاده است." ایشان فرمودند: "مرا رها کنید، زیرا وضعیتی که اکنون در آن هستم بهتر از چیزی است که مرا به سوی آن میخوانید." و هنگام وفاتشان به سه چیز وصیت کردند: "مشترکان را از جزیره العرب بیرون کنید، و هیئتهای خارجی را همانگونه که من تجلیل میکردم، پذیرایی و اکرام نمایید." سومی را فراموش کردم. یعقوب بن محمد گفت: از مغیره بن عبدالرحمن درباره جزیره العرب پرسیدم، او گفت: «مکه، مدینه، یمامه و یمن.» و یعقوب افزود: «و عَرَج که آغاز تهامه است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ رهنمودهای مهمی بهجا گذاشت و خواستار وحدت همراه با احترام شد.
این روایت درخواست نوشتافزار را در روز پنجشنبه، هنگام بیماری پایانی پیامبر ﷺ، بیان میکند. ابنعباس بر اندوه خود از اختلافی که در آن زمان پدید آمد تأکید میکند.
وسایلی برای نوشتن پیام، مانند ابزار نوشتن و چیزی که بتوان روی آن نوشت.
گروههایی که از سوی جمعها یا جوامع برای دیدار میآیند.
منطقهای که در روایت در فرمان مربوط به خروج از آن ذکر شده است؛ در شرح، دربارهٔ محدودهٔ دقیق آن بحث میشود.
عالمان کلاسیک درخواست نوشتن را در کنار اختلافی که پس از آن رخ داد بررسی میکنند: صحابه دربارهٔ چگونگی اجرای خواستهٔ پیامبر ﷺ که بهشدت بیمار بود، اختلاف نظر داشتند. ابنحجر و دیگر شارحان اشاره میکنند که اندوه ابنعباس نشاندهندهٔ اهمیت آن لحظه است. فرمان مربوط به هیئتهای نمایندگی بر مهماننوازی و وفای به توافقها تأکید میکند. عالمان همچنین دربارهٔ گسترهٔ جغرافیایی شبهجزیرهٔ عربستان بحث کردهاند؛ مرزهای یادشده را نمیتوان بدون توضیح بیشتر با مرزهای کشورهای امروزی یکسان دانست.
- هنگام بروز اختلاف، بهویژه در موقعیتی حساس، آرامش و احترام را حفظ کنید.
- از دیدارکنندگان و هیئتهای نمایندگی بهگرمی استقبال کنید و با آنان شایسته رفتار کنید.
- رهنمودهای پیامبر ﷺ را بشناسید و آنها را با مسئولیتپذیری منتقل کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.