خمس غنیمت در راه خدا · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3141

روایت‌شده توسط Abdur-Rahman ibn Awf. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: خمس غنیمت در راه خدا
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdur-Rahman ibn Awf

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ الْمَاجِشُونِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ بَيْنَا أَنَا وَاقِفٌ، فِي الصَّفِّ يَوْمَ بَدْرٍ فَنَظَرْتُ عَنْ يَمِينِي، وَشِمَالِي، فَإِذَا أَنَا بِغُلاَمَيْنِ، مِنَ الأَنْصَارِ حَدِيثَةٍ أَسْنَانُهُمَا، تَمَنَّيْتُ أَنْ أَكُونَ بَيْنَ أَضْلَعَ مِنْهُمَا، فَغَمَزَنِي أَحَدُهُمَا فَقَالَ يَا عَمِّ، هَلْ تَعْرِفُ أَبَا جَهْلٍ قُلْتُ نَعَمْ، مَا حَاجَتُكَ إِلَيْهِ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ أُخْبِرْتُ أَنَّهُ يَسُبُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَئِنْ رَأَيْتُهُ لاَ يُفَارِقُ سَوَادِي سَوَادَهُ حَتَّى يَمُوتَ الأَعْجَلُ مِنَّا‏.‏ فَتَعَجَّبْتُ لِذَلِكَ، فَغَمَزَنِي الآخَرُ فَقَالَ لِي مِثْلَهَا، فَلَمْ أَنْشَبْ أَنْ نَظَرْتُ إِلَى أَبِي جَهْلٍ يَجُولُ فِي النَّاسِ، قُلْتُ أَلاَ إِنَّ هَذَا صَاحِبُكُمَا الَّذِي سَأَلْتُمَانِي‏.‏ فَابْتَدَرَاهُ بِسَيْفَيْهِمَا فَضَرَبَاهُ حَتَّى قَتَلاَهُ، ثُمَّ انْصَرَفَا إِلَى رَسُولِ اللَّهُ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَاهُ فَقَالَ ‏"‏ أَيُّكُمَا قَتَلَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا أَنَا قَتَلْتُهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ مَسَحْتُمَا سَيْفَيْكُمَا ‏"‏‏.‏ قَالاَ لاَ‏.‏ فَنَظَرَ فِي السَّيْفَيْنِ فَقَالَ ‏"‏ كِلاَكُمَا قَتَلَهُ ‏"‏‏.‏ سَلَبُهُ لِمُعَاذِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْجَمُوحِ‏.‏ وَكَانَا مُعَاذَ ابْنَ عَفْرَاءَ وَمُعَاذَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْجَمُوحِ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدٌ سَمِعَ يُوسُفُ صَالِحًا وَإِبْرَاهِيمَ أَبَاهُ (عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ)

ترجمه

مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، یوسف بن ماجِشون برای ما حدیث کرد، از صالح بن ابراهیم بن عبدالرحمن بن عوف، از پدرش، از جدّش که گفت: در روز جنگ بدر هنگامی که در صف ایستاده بودم، به راست و چپ خود نگریستم و ناگهان دو نوجوان انصاری را دیدم که دندان‌هایشان تازه روییده بود. آرزو کردم که کاش من نیز مانند آنان نیرومند بودم. یکی از آن دو به من اشاره کرد و گفت:

«ای عمو! آیا ابوجهل را می‌شناسی؟» گفتم: «آری، ای برادرزاده‌ام، با او چه کار داری؟» گفت: «به من خبر رسیده که او رسول خدا ﷺ را دشنام می‌دهد. سوگند به کسی که جانم در دست اوست، اگر او را ببینم، تنم از تنش جدا نخواهد شد تا آنکه هر کدام زودتر بمیریم.» از این سخن او شگفت‌زده شدم. سپس دیگری نیز به من اشاره کرد و همانند سخنان نخستین را گفت. دیری نپایید که ابوجهل را دیدم که در میان مردم می‌گشت. گفتم: «ببینید! این همان کسی است که درباره‌اش از من پرسیدید.» پس هر دو با شمشیرهایشان به سوی او شتافتند و او را زدند تا اینکه کشته شد. سپس نزد رسول خدا ﷺ بازگشتند و ایشان را مطلع ساختند. پیامبر ﷺ فرمودند: «کدام یک از شما او را کشت؟» هر یک از آنان گفت: «من او را کشتم.» پیامبر ﷺ فرمودند: «آیا شمشیرهایتان را پاک کرده‌اید؟» گفتند: «خیر.» پس ایشان به دو شمشیر نگریستند و فرمودند: «هر دوی شما او را کشته‌اید.» غنیمت شخصی (سَلَب) مقتول به معاذ بن عمرو بن جموح داده شد. و آن دو نوجوان، معاذ بن عفراء و معاذ بن عمرو بن جموح بودند. محمد گفت: یوسف از صالح و پدرش ابراهیم (عبدالرحمن بن عوف) شنیده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

دو جوان انصاری با هم با ابوجهل جنگیدند و غنیمت به آنان اختصاص یافت.

پیشینه و سبب بیان

این رخداد در جنگ بدر روی داد. آن دو جوان انصاری پس از آنکه شنیدند ابوجهل به رسول‌الله ﷺ توهین کرده است، به جست‌وجوی او رفتند.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

مردم مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان پشتیبانی کردند.

غنیمت

اموالی که در جریان جنگی مشروع از طرف مقابل به دست می‌آید.

خُمس

یک‌پنجم غنائم جنگی که طبق احکام اسلامی به مصارف تعیین‌شده اختصاص می‌یابد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که پیامبر ﷺ هنگام اختلاف دربارهٔ چگونگی یک رخداد، با دقت تحقیق می‌کرد: پیش از آنکه حکم کند هر دو جوان ابوجهل را کشته‌اند، شمشیرها را بررسی کرد. همچنین تعیین کرد غنیمت شخصی او به چه کسانی می‌رسد. این حدیث اجازه‌ای کلی به افراد برای توسل به خشونت نیست؛ جنگ و تقسیم غنائم تابع احکام معتبر دینی و حکومتی است.

درس‌هایی برای امروز
  1. در اختلاف‌ها با دقت تحقیق کنید و حکم را بر شواهد قابل مشاهده استوار سازید.
  2. تقسیم اموال مشترک را به مسئولان صلاحیت‌دار بسپارید و از قواعد روشن پیروی کنید.
  3. با خرد و در چارچوب حق و مسئولیت، از دیگران در برابر توهین دفاع کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.