خمس غنیمت در راه خدا · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3144

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: خمس غنیمت در راه خدا
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ كَانَ عَلَىَّ اعْتِكَافُ يَوْمٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، فَأَمَرَهُ أَنْ يَفِيَ بِهِ‏.‏ قَالَ وَأَصَابَ عُمَرُ جَارِيَتَيْنِ مِنْ سَبْىِ حُنَيْنٍ، فَوَضَعَهُمَا فِي بَعْضِ بُيُوتِ مَكَّةَ ـ قَالَ ـ فَمَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى سَبْىِ حُنَيْنٍ، فَجَعَلُوا يَسْعَوْنَ فِي السِّكَكِ فَقَالَ عُمَرُ يَا عَبْدَ اللَّهِ، انْظُرْ مَا هَذَا فَقَالَ مَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى السَّبْىِ‏.‏ قَالَ اذْهَبْ فَأَرْسِلِ الْجَارِيَتَيْنِ‏.‏ قَالَ نَافِعٌ وَلَمْ يَعْتَمِرْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْجِعْرَانَةِ وَلَوِ اعْتَمَرَ لَمْ يَخْفَ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ‏.‏ وَزَادَ جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ مِنَ الْخُمُسِ‏.‏ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ فِي النَّذْرِ وَلَمْ يَقُلْ يَوْمَ‏.‏

ترجمه

ابو نعمان برای ما حدیث کرد، حماد بن زید برای ما حدیث کرد از ایوب، او از نافع، که عمر بن خطاب رضی الله عنه گفت:

«ای رسول خدا ﷺ! در دوران جاهلیت بر عهده من بود که یک روز اعتکاف کنم.» پس ایشان ﷺ به او دستور دادند که به نذر خود وفا کند. راوی گفت: و عمر دو کنیز از اسیران جنگ حنین به دست آورد و آنان را در یکی از خانه‌های مکه جای داد. گفت: سپس رسول خدا ﷺ بر اسیران حنین منت نهاد (آنان را بدون فدیّه آزاد کرد)، پس آنان در کوچه‌ها راه می‌رفتند. عمر گفت: «ای عبدالله! ببین ماجرا چیست؟» او گفت: «رسول خدا ﷺ بر اسیران منت نهاد (آنان را آزاد کرد).» عمر گفت: «برو و آن دو کنیز را نیز آزاد کن.» نافع گفت: و رسول خدا ﷺ از جعرانه عمره به جا نیاوردند، و اگر عمره انجام می‌دادند، بر عبدالله پوشیده نمی‌ماند. جریر بن حازم از ایوب، او از نافع، او از ابن عمر افزود که این از «خمس» (یک‌پنجم غنایم) بود. و معمر از ایوب، او از نافع، او از ابن عمر درباره نذر روایت کرده، ولی لفظ «یک روز» را ذکر نکرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر به نذر خود وفا کرد و دو اسیر را آزاد ساخت.

توضیح واژه‌های دشوار
اعتکاف

مدتی کناره‌گیری برای عبادت در مسجد.

نذر

تعهدی داوطلبانه در برابر خداوند برای انجام عبادتی جایز.

اسیران حنین

افرادی که در جریان لشکرکشی حنین به اسارت درآمده بودند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که باید به نذری برای انجام عبادتی جایز وفا کرد، حتی اگر نذر پیش از اسلام آورده شده و سپس در مقام مسلمان بودن تأیید شده باشد. پیامبر ﷺ به عمر دستور داد به نذر خود وفا کند. این گزارش همچنین فرمان‌برداری و بخشندگی عمر را نشان می‌دهد: هنگامی که اسیران آزاد شدند، او نیز دو زنی را که سهم او شده بودند آزاد کرد. اشاره به یک‌پنجم، اختصاص این اسیران را به تقسیم غنائم جنگی پیوند می‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هرگاه توانایی داری، به نذر معتبر خود وفا کن.
  2. وقتی می‌شنوی افرادی آزاد شده‌اند، عادلانه رفتار کن و از ادعای خود نسبت به آنان نیز صرف‌نظر کن.
  3. دستور روشن پیامبر ﷺ را صادقانه و بی‌درنگ پیروی کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.