خمس غنیمت در راه خدا · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3145

روایت‌شده توسط Amr ibn Taghlib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: خمس غنیمت در راه خدا
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Amr ibn Taghlib

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَوْمًا وَمَنَعَ آخَرِينَ، فَكَأَنَّهُمْ عَتَبُوا عَلَيْهِ فَقَالَ ‏ "‏ إِنِّي أُعْطِي قَوْمًا أَخَافُ ظَلَعَهُمْ وَجَزَعَهُمْ، وَأَكِلُ أَقْوَامًا إِلَى مَا جَعَلَ اللَّهُ فِي قُلُوبِهِمْ مِنَ الْخَيْرِ وَالْغِنَى، مِنْهُمْ عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِكَلِمَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حُمْرَ النَّعَمِ‏.‏ وَزَادَ أَبُو عَاصِمٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِمَالٍ أَوْ بِسَبْىٍ فَقَسَمَهُ‏.‏ بِهَذَا‏.‏

ترجمه

موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، جریر بن حازم برای ما حدیث کرد، حسن برای ما حدیث کرد و گفت: عمرو بن تغلب رضی الله عنه برایم نقل کرد که گفت: رسول الله ﷺ به گروهی بخشش کرد و گروهی دیگر را محروم ساخت، گویی آنان از این کار گلایه کردند. پس فرمود:

«من به کسانی می‌بخشم که از لغزش و بی‌تابی‌شان بیم دارم، و کسانی دیگر را به آن خیر و بی‌نیازی واگذار می‌کنم که الله در دل‌هایشان نهاده است، و عمرو بن تغلب از جمله آنان است.» عمرو بن تغلب گفت: دوست ندارم که در برابر این سخن رسول الله ﷺ شتران سرخ‌مو داشته باشم. ابوعاصم از جریر افزود و گفت: شنیدم حسن می‌گفت: عمرو بن تغلب برای ما نقل کرد که رسول الله ﷺ مالی یا اسیرانی برایش آوردند و او بدین شیوه تقسیم کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ برای حفظ ایمان برخی به آنان بخشش می‌کرد و به رضایت برخی دیگر اعتماد داشت.

توضیح واژه‌های دشوار
خُمس

یک‌پنجمِ بخشی از غنائم جنگی که طبق احکام اسلامی برای مصارف معیّن اختصاص می‌یابد.

شتران سرخ

نمادی از دارایی گران‌بها؛ عمرو بن تغلب ستایش پیامبر ﷺ را ارزشمندتر می‌دانست.

واگذاشتن آنان به آنچه خدا در دل‌هایشان نهاده است

پیامبر ﷺ به برخی سهم بیشتری نداد، زیرا به ایمان، بی‌نیازی درونی و رضایت آنان اعتماد داشت.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که یک رهبر همیشه ملزم نیست منابع را به‌طور برابر تقسیم کند؛ او می‌تواند نیازهای متفاوت را در نظر بگیرد و مردم را از روی‌گردانی از ایمان یا بی‌صبری حفظ کند. تقسیم منابع عمومی به خرد و عدالت نیاز دارد، نه سهمی یکسان برای همه. سخن عمرو بن تغلب نیز نشان می‌دهد که ارج‌گذاری معنوی و رضایت می‌تواند از دارایی مادی ارزشمندتر باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. فقط آنچه دیگران دریافت می‌کنند را با خود مقایسه نکنید؛ بکوشید شرایط و نیازهایشان را نیز درک کنید.
  2. اگر مسئولیت مدیریت منابع را دارید، عادلانه تقسیم کنید و نیازهای گوناگون را در نظر بگیرید.
  3. رضایت را در خود پرورش دهید و ارج‌گذاری به ایمان و منش خود را ارزشمندتر از پاداش مادی بدانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.