خمس غنیمت در راه خدا · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3148

روایت‌شده توسط Jubayr ibn Mut'im. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: خمس غنیمت در راه خدا
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jubayr ibn Mut'im

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأُوَيْسِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ جُبَيْرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ، أَنَّهُ بَيْنَا هُوَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ النَّاسُ مُقْبِلاً مِنْ حُنَيْنٍ عَلِقَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الأَعْرَابُ يَسْأَلُونَهُ حَتَّى اضْطَرُّوهُ إِلَى سَمُرَةٍ، فَخَطِفَتْ رِدَاءَهُ، فَوَقَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ أَعْطُونِي رِدَائِي، فَلَوْ كَانَ عَدَدُ هَذِهِ الْعِضَاهِ نَعَمًا لَقَسَمْتُهُ بَيْنَكُمْ، ثُمَّ لاَ تَجِدُونِي بَخِيلاً وَلاَ كَذُوبًا وَلاَ جَبَانًا ‏"‏‏.‏

ترجمه

عبدالعزيز بن عبدالله اويسی به ما حدیث کرد، ابراهيم بن سعد به ما حدیث کرد، از صالح، از ابن شهاب، گفت: عمر بن محمد بن جبیر بن مطعم به من خبر داد که محمد بن جبیر گفت: جبیر بن مطعم به من خبر داد که چون او با رسول الله ﷺ بود و مردم همراه ایشان از حنین بازمی‌گشتند، بادیه‌نشینان بر رسول الله ﷺ هجوم آوردند و از ایشان درخواست می‌کردند تا آنکه ایشان را به درخت سَمُره‌ای رساندند و ردای ایشان را ربودند. پس رسول الله ﷺ ایستادند و فرمودند:

«ردای مرا به من بازگردانید. اگر به عدد این درختان شتر داشتم، آن را میان شما تقسیم می‌کردم؛ آنگاه مرا بخیل، دروغگو یا ترسو نخواهید یافت.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ با وجود رفتار اصرارآمیز مردم، بخشنده و راستگو باقی ماند.

پیشینه و سبب بیان

این ماجرا زمانی رخ داد که پیامبر ﷺ همراه یارانش از حُنین بازمی‌گشت. اعراب بادیه‌نشین برای گرفتن بخشش بر او اصرار کردند و ردایش را کشیدند.

توضیح واژه‌های دشوار
حُنین

مکانی که در آن نبردی رخ داد؛ پیامبر ﷺ از آنجا بازمی‌گشت.

درخت سَمُرَه

درختی خاردار که پیامبر ﷺ هنگامی که مردم گرد او را گرفتند، به آن رسید.

خُمس

یک‌پنجم غنیمت جنگی که طبق احکام اسلامی برای اهداف معینی اختصاص می‌یابد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که پیامبر ﷺ بخشندگی کم‌نظیری داشت و آشکارا اعلام کرد که دارایی او را بخیل نخواهد کرد. سخنان او همچنین نشان می‌دهد که راستگویی و شجاعت از ویژگی‌های پایدار منش والای او بودند. اشاره به تقسیم اموال بیانگر آمادگی او برای بخشیدن است؛ این سخن قاعده‌ای کلی نیست که هر رهبری بتواند همهٔ منابع موجود را بدون رعایت تقسیم‌بندی شرعی ببخشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. از دارایی خود سخاوتمندانه ببخش، اما حقوق و مسئولیت‌های مربوط به آن را رعایت کن.
  2. اجازه نده رفتار بی‌ادبانه یا اصرارآمیز تو را از راستگویی و خویشتن‌داری بازدارد.
  3. با راستگویی و شجاعت در گفتار و کردار، منش قابل‌اعتمادی در خود پرورش بده.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.