Sahih al-Bukhari، حدیث 3168
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ يَوْمُ الْخَمِيسِ، وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى بَلَّ دَمْعُهُ الْحَصَى. قُلْتُ يَا أَبَا عَبَّاسٍ، مَا يَوْمُ الْخَمِيسِ قَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَعُهُ فَقَالَ " ائْتُونِي بِكَتِفٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا ". فَتَنَازَعُوا وَلاَ يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا مَا لَهُ أَهَجَرَ اسْتَفْهِمُوهُ. فَقَالَ " ذَرُونِي، فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ مِمَّا تَدْعُونِي إِلَيْهِ ـ فَأَمَرَهُمْ بِثَلاَثٍ قَالَ ـ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ، وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ ". وَالثَّالِثَةُ خَيْرٌ، إِمَّا أَنْ سَكَتَ عَنْهَا، وَإِمَّا أَنْ قَالَهَا فَنَسِيتُهَا. قَالَ سُفْيَانُ هَذَا مِنْ قَوْلِ سُلَيْمَانَ.
محمد به ما حدیث کرد، ابن عُیینه به ما حدیث کرد، از سلیمان اَحْوَل، که سعید بن جبیر را شنید، و او ابن عباس رضی الله عنهما را شنید که میفرمود:
«روز پنجشنبه! و چه میدانید روز پنجشنبه چیست؟» سپس چنان گریست که اشکهایش سنگریزهها را تر کرد. گفتم: «ای ابوالعباس! روز پنجشنبه چه بود؟» فرمود: «درد رسول الله ﷺ شدت یافت، پس فرمودند: "کتف شتری برایم بیاورید تا چیزی برایتان بنویسم که بعد از آن هرگز گمراه نشوید." آنگاه با هم اختلاف کردند، در حالی که نزد پیامبر سزاوار نیست که اختلاف شود. گفتند: "چه شده است؟ آیا هذیان میگوید؟ از او بپرسید." پس فرمود: "مرا رها کنید، زیرا وضعیتی که من در آن هستم بهتر از چیزی است که شما مرا به سوی آن میخوانید." سپس به سه چیز فرمان داد و فرمود: "مشترکان را از جزیرهالعرب بیرون کنید و هیئتهای خارجی را همانگونه که من تجلیل میکردم، پذیرایی و اکرام نمایید." اما سومین دستور، یا سکوت کردند و نفرمودند، یا فرمودند و من فراموش کردم.» سفیان گفت: «این سخن آخر از قول سلیمان است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ در واپسین بیماری خود درخواست کرد چیزی برای نوشتن بیاورند.
متن، رویداد را به روز پنجشنبه مربوط میداند؛ زمانی که بیماری پیامبر ﷺ شدت گرفت و ایشان نوشتافزار خواست.
استخوانی صاف که میشد از آن بهعنوان سطحی برای نوشتن استفاده کرد.
گروههای رسمی که از طرف یک قوم یا حکومت به دیدار میآمدند.
منطقهای که در روایت، در ارتباط با دستور مربوط به مشرکان نام برده شده است.
شارحان کلاسیک دربارهٔ اختلاف دردناکی که بر سر درخواست نوشتن رخ داد بحث کردهاند و تأکید میکنند که باید با پیامبر ﷺ با دقت و احترام سخن گفت. آنان همچنین بر اهمیت استقبال شایسته و مهماننوازی از هیئتهای نمایندگی تأکید میکنند. متن میگوید ابنعباس نکتهٔ سوم را نمیدانست یا فراموش کرده بود؛ ازاینرو محتوای آن را نمیتوان تعیین کرد.
- هنگام بروز اختلاف، پیش از نتیجهگیری با آرامش بررسی کنید که دقیقاً چه گفته شده است.
- با دیدارکنندگان و مهمانان رسمی با احترام و مهماننوازی شایسته رفتار کنید.
- برای دستورِ نقلشده بهصورت ناقص، محتوایی نسازید که منبع آن را ذکر نکرده است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.