Sahih al-Bukhari، حدیث 3450
روایتشده توسط Hudhayfah ibn al-Yaman. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Hudhayfah ibn al-Yaman
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، قَالَ قَالَ عُقْبَةُ بْنُ عَمْرٍو لِحُذَيْفَةَ أَلاَ تُحَدِّثُنَا مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ " إِنَّ مَعَ الدَّجَّالِ إِذَا خَرَجَ مَاءً وَنَارًا، فَأَمَّا الَّذِي يَرَى النَّاسُ أَنَّهَا النَّارُ فَمَاءٌ بَارِدٌ، وَأَمَّا الَّذِي يَرَى النَّاسُ أَنَّهُ مَاءٌ بَارِدٌ فَنَارٌ تُحْرِقُ، فَمَنْ أَدْرَكَ مِنْكُمْ فَلْيَقَعْ فِي الَّذِي يَرَى أَنَّهَا نَارٌ، فَإِنَّهُ عَذْبٌ بَارِدٌ ". قَالَ حُذَيْفَةُ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ " إِنَّ رَجُلاً كَانَ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ أَتَاهُ الْمَلَكُ لِيَقْبِضَ رُوحَهُ فَقِيلَ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ مِنْ خَيْرٍ قَالَ مَا أَعْلَمُ، قِيلَ لَهُ انْظُرْ. قَالَ مَا أَعْلَمُ شَيْئًا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُبَايِعُ النَّاسَ فِي الدُّنْيَا وَأُجَازِيهِمْ، فَأُنْظِرُ الْمُوسِرَ، وَأَتَجَاوَزُ عَنِ الْمُعْسِرِ. فَأَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ ". فَقَالَ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ " إِنَّ رَجُلاً حَضَرَهُ الْمَوْتُ، فَلَمَّا يَئِسَ مِنَ الْحَيَاةِ أَوْصَى أَهْلَهُ إِذَا أَنَا مُتُّ فَاجْمَعُوا لِي حَطَبًا كَثِيرًا وَأَوْقِدُوا فِيهِ نَارًا حَتَّى إِذَا أَكَلَتْ لَحْمِي، وَخَلَصَتْ إِلَى عَظْمِي، فَامْتَحَشْتُ، فَخُذُوهَا فَاطْحَنُوهَا، ثُمَّ انْظُرُوا يَوْمًا رَاحًا فَاذْرُوهُ فِي الْيَمِّ. فَفَعَلُوا، فَجَمَعَهُ فَقَالَ لَهُ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ خَشْيَتِكَ. فَغَفَرَ اللَّهُ لَهُ ". قَالَ عُقْبَةُ بْنُ عَمْرٍو، وَأَنَا سَمِعْتُهُ يَقُولُ ذَاكَ، وَكَانَ نَبَّاشًا.
موسی بن اسماعیل به ما حدیث کرد، ابوعوانه به ما حدیث کرد، عبدالملک از ربعی بن حراش نقل کرد که گفت: عقبه بن عمرو به حذیفه گفت:
«آیا آنچه را از رسول الله ﷺ شنیدهای برای ما بازگو نمیکنی؟» او گفت: «من از ایشان شنیدم که میفرمودند: ‹همانا دجال چون خروج کند، با خود آب و آتش خواهد داشت. آنچه مردم آن را آتش میپندارند، آب سرد است و آنچه مردم آن را آب سرد میپندارند، آتشی سوزان است. پس هر کس از شما آن را درک کرد، باید در چیزی بیفتد که آن را آتش میبیند، زیرا همانا آن آب گوارا و سرد است.›» حذیفه گفت: «و نیز از ایشان شنیدم که میفرمودند: ‹همانا مردی از پیشینیان بود که فرشته مرگ برای قبض روحش نزد او آمد. به او گفته شد: آیا کار نیکی انجام دادهای؟ گفت: نمیدانم. به او گفته شد: بیندیش. گفت: چیزی نمیدانم جز اینکه در دنیا با مردم داد و ستد میکردم و به آنان مهلت میدادم؛ به توانگران فرصت بازپرداخت میدادم و از تنگدستان درمیگذشتم.› پس الله او را وارد بهشت کرد.» سپس گفت: «و از ایشان شنیدم که میفرمودند: ‹همانا مردی مرگش فرا رسید، چون از زندگی مأیوس شد، به خانوادهاش وصیت کرد: وقتی مُردم، هیزم بسیاری برایم جمع کنید و در آن آتش افروزید تا چون گوشتم را بخورد و به استخوانم برسد و بسوزد، آن را بگیرید و آسیاب کنید، سپس روزی که باد میوزد صبر کنید و آن را در دریا بپراکنید.› آنان چنین کردند. پس الله ذرات او را گرد آورد و به او فرمود: چرا این کار را کردی؟ گفت: از ترس تو. پس الله او را آمرزید.›» عقبه بن عمرو گفت: «من نیز همین را از ایشان شنیدم»، و آن مرد قبرها را نبش میکرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
رفتار مهربانانه و ترس صادقانه از الله به آمرزش میانجامد.
فریبکاری بزرگ که بنا بر روایات اسلامی، پیش از قیامت فتنهای سخت پدید میآورد.
به بدهکار فرصت بیشتری برای بازپرداخت بدهی دادن.
هتک حرمت قبرها، از جمله برای دزدیدن کفن؛ متن این کار را در توصیف مردی ذکر میکند.
عالمان کلاسیک از داستان بازرگان چنین برداشت کردهاند که طلبکار میتواند به بدهکار ناتوان مهلت بدهد و تمام یا بخشی از بدهی او را ببخشد؛ چنین مهربانیای عملی شایسته است. بخش مربوط به مردی که دستور داد پیکرش را بسوزانند میآموزد که الله به سبب ترس صادقانه او، با وجود برداشت نادرست و جدیاش درباره قدرت الله بر زندهکردن دوباره، او را آمرزید. عالمان در این زمینه میان نیت صادقانه در ایمان و انکار رستاخیز تفاوت میگذارند. هشدار درباره دجال به مؤمنان میآموزد هنگامی که ظاهر و واقعیت وارونه جلوه داده میشوند، به هدایت پیامبر پایبند بمانند.
- به کسی که توان پرداخت بدهیاش را ندارد مهلت بده و اگر میتوانی تمام یا بخشی از بدهیاش را ببخش.
- هنگام سردرگمی در برابر فریب، از وحی معتبر پیروی کن، نه فقط از آنچه به نظر میرسد چشمانت میبینند.
- صادقانه به سوی الله بازگرد و از او بترس؛ در عین حال آموزههای اعتقادی را بیاموز تا درباره قدرت او به نتیجهگیری نادرست نرسی.
این روایت در زنجیره نقل مشترک است و آن نیز به فتنه دجال و داستانهای آمرزش میپردازد.
Sahih al-Bukhari · #3452 (Sahih)این نسخه از همان مجموعه روایی است و متنی موازی با گزارشهایی به دست میدهد که حذیفه نقل میکند.
40 Hadith van an-Nawawi · #17 (Sahih)این روایت صحیح بر احسان، یعنی نیکو و سنجیده عملکردن، تأکید میکند؛ این با مهربانی بازرگان همخوان است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.