Sahih al-Bukhari، حدیث 3464
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَآن را به البخاري روایت کرد
- 2عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ
- 3هَمَّامٌ
- 4إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 5عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ
- 6أَبَا هُرَيْرَةَ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ ثَلاَثَةً فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَبْرَصَ وَأَقْرَعَ وَأَعْمَى بَدَا لِلَّهِ أَنْ يَبْتَلِيَهُمْ، فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مَلَكًا، فَأَتَى الأَبْرَصَ. فَقَالَ أَىُّ شَىْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ لَوْنٌ حَسَنٌ وَجِلْدٌ حَسَنٌ، قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ. قَالَ فَمَسَحَهُ، فَذَهَبَ عَنْهُ، فَأُعْطِيَ لَوْنًا حَسَنًا وَجِلْدًا حَسَنًا. فَقَالَ أَىُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الإِبِلُ ـ أَوْ قَالَ الْبَقَرُ هُوَ شَكَّ فِي ذَلِكَ، إِنَّ الأَبْرَصَ وَالأَقْرَعَ، قَالَ أَحَدُهُمَا الإِبِلُ، وَقَالَ الآخَرُ الْبَقَرُ ـ فَأُعْطِيَ نَاقَةً عُشَرَاءَ. فَقَالَ يُبَارَكُ لَكَ فِيهَا. وَأَتَى الأَقْرَعَ فَقَالَ أَىُّ شَىْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ شَعَرٌ حَسَنٌ، وَيَذْهَبُ عَنِّي هَذَا، قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ. قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ، وَأُعْطِيَ شَعَرًا حَسَنًا. قَالَ فَأَىُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْبَقَرُ. قَالَ فَأَعْطَاهُ بَقَرَةً حَامِلاً، وَقَالَ يُبَارَكُ لَكَ فِيهَا. وَأَتَى الأَعْمَى فَقَالَ أَىُّ شَىْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ يَرُدُّ اللَّهُ إِلَىَّ بَصَرِي، فَأُبْصِرُ بِهِ النَّاسَ. قَالَ فَمَسَحَهُ، فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ بَصَرَهُ. قَالَ فَأَىُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْغَنَمُ. فَأَعْطَاهُ شَاةً وَالِدًا، فَأُنْتِجَ هَذَانِ، وَوَلَّدَ هَذَا، فَكَانَ لِهَذَا وَادٍ مِنْ إِبِلٍ، وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ بَقَرٍ، وَلِهَذَا وَادٍ مِنَ الْغَنَمِ. ثُمَّ إِنَّهُ أَتَى الأَبْرَصَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ، تَقَطَّعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي، فَلاَ بَلاَغَ الْيَوْمَ إِلاَّ بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ، أَسْأَلُكَ بِالَّذِي أَعْطَاكَ اللَّوْنَ الْحَسَنَ وَالْجِلْدَ الْحَسَنَ وَالْمَالَ بَعِيرًا أَتَبَلَّغُ عَلَيْهِ فِي سَفَرِي. فَقَالَ لَهُ إِنَّ الْحُقُوقَ كَثِيرَةٌ. فَقَالَ لَهُ كَأَنِّي أَعْرِفُكَ، أَلَمْ تَكُنْ أَبْرَصَ يَقْذَرُكَ النَّاسُ فَقِيرًا فَأَعْطَاكَ اللَّهُ فَقَالَ لَقَدْ وَرِثْتُ لِكَابِرٍ عَنْ كَابِرٍ. فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ، وَأَتَى الأَقْرَعَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ، فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِهَذَا، فَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَ مَا رَدَّ عَلَيْهِ هَذَا فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ. وَأَتَى الأَعْمَى فِي صُورَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ وَابْنُ سَبِيلٍ وَتَقَطَّعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي، فَلاَ بَلاَغَ الْيَوْمَ إِلاَّ بِاللَّهِ، ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ شَاةً أَتَبَلَّغُ بِهَا فِي سَفَرِي. فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أَعْمَى فَرَدَّ اللَّهُ بَصَرِي، وَفَقِيرًا فَقَدْ أَغْنَانِي، فَخُذْ مَا شِئْتَ، فَوَاللَّهِ لاَ أَجْهَدُكَ الْيَوْمَ بِشَىْءٍ أَخَذْتَهُ لِلَّهِ. فَقَالَ أَمْسِكْ مَالَكَ، فَإِنَّمَا ابْتُلِيتُمْ، فَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنْكَ وَسَخِطَ عَلَى صَاحِبَيْكَ ".
احمد بن اسحاق به من حدیث کرد، عمرو بن عاصم به ما حدیث کرد، همام به ما حدیث کرد، اسحاق بن عبدالله به ما حدیث کرد و گفت: عبدالرحمن بن ابیعمرة به من حدیث کرد که ابوهُریره برای او حدیث کرده است که او پیامبر ﷺ را شنید. (راوی دیگر میگوید:) و محمد به من حدیث کرد، عبدالله بن رجاء به ما حدیث کرد، همام از اسحاق بن عبدالله خبر داد و گفت: عبدالرحمن بن ابیعمرة به من خبر داد که ابوهُریره رضی الله عنه برای او حدیث کرده است که او رسول الله ﷺ را شنید که میفرمود:
«سه نفر در بنیاسرائیل بودند: یکی پیس (ابرص)، دیگری کچل و سومی نابینا. خداوند خواست آنان را بیازماید، پس فرشتهای به سوی ایشان فرستاد. فرشته نزد مرد پیس آمد و پرسید: "چه چیزی نزد تو محبوبتر است؟" گفت: "رنگ نیکو و پوست زیبا، زیرا مردم از من متنفرند." فرشته دست بر او کشید و بیماریاش برطرف شد و رنگی نیکو و پوستی زیبا یافت. سپس فرشته پرسید: "کدام مال نزد تو محبوبتر است؟" گفت: "شتران" (یا گاو؛ راوی در این باره شک دارد، زیرا یکی از آن دو شتر خواست و دیگری گاو). پس به او مادهشتري باردار داده شد و فرشته گفت: "در آن برایت برکت باد." سپس نزد مرد کچل آمد و پرسید: "چه چیزی نزد تو محبوبتر است؟" گفت: "موی نیکو و اینکه این بیماری از من برطرف شود، زیرا مردم از من بیزارند." فرشته دست بر سر او کشید و بیماری رفت و مویی نیکو به او داده شد. فرشته پرسید: "کدام مال نزد تو محبوبتر است؟" گفت: "گاو." پس به او گاوی آبستن داد و فرمود: "در آن برایت برکت باد." آنگاه نزد مرد نابینا آمد و پرسید: "چه چیزی نزد تو محبوبتر است؟" گفت: "اینکه خداوند بیناییام را به من بازگرداند تا مردم را ببینم." فرشته دست بر چشمانش کشید و خداوند بیناییاش را به او بازگرداند. فرشته پرسید: "کدام مال نزد تو محبوبتر است؟" گفت: "گوسفند." پس به او میشی زایشگر داد. این حیوانات زاد و ولد کردند و نسلشان فزونی یافت، چنانکه یکی از آنان درهای پر از شتر، دیگری درهای پر از گاو و سومی درهای پر از گوسفند داشت. سپس فرشته به شکل و هیئت همان مرد پیس نزد او آمد و گفت: "مردی درماندهام که در سفر راههایم بسته شده و امروز جز خدا و سپس شما کسی را ندارم که به من برسد. تو را سوگند میدهم به آن خدایی که به تو رنگ نیکو، پوست زیبا و این مال را بخشیده است، شتری به من بده تا در سفرم توشه راهم باشد." مرد پاسخ داد: "حقوق و مخارج بسیار است." فرشته گفت: "گویا تو را میشناسم؛ آیا تو همان پیسی نبودی که مردم از تو بیزار بودند و فقیر بودی و خداوند به تو عطا فرمود؟" مرد گفت: "نه، این اموال را از پدران و اجدادم به ارث بردهام." فرشته گفت: "اگر دروغ میگویی، خداوند تو را به همان حالت پیشین بازگرداند." سپس فرشته به شکل و هیئت مرد کچل نزد او آمد و همان سخنان را گفت و او نیز همان پاسخ مرد اول را داد. فرشته گفت: "اگر دروغ میگویی، خداوند تو را به همان حالت پیشین بازگرداند." آنگاه فرشته به شکل مرد نابینا نزد او آمد و گفت: "مردی درمانده و درراهماندهام که در سفر وسیلهام قطع شده و امروز جز خدا و سپس شما یاوری ندارم. تو را سوگند میدهم به آن خدایی که بیناییات را به تو بازگرداند، گوسفندی به من بده تا در سفرم توشه راهم باشد." مرد گفت: "آری، من نابینا بودم و خداوند بیناییام را بازگرداند؛ فقیر بودم و خداوند مرا بینیاز ساخت. پس هر چه میخواهی بردار. به خدا سوگند، امروز در هیچ چیزی که برای خدا برمیداری، بر تو سخت نخواهم گرفت." فرشته گفت: "مال خود را نگه دار، زیرا شما مورد آزمایش قرار گرفتید و خداوند از تو خشنود گشت و بر دو یارت خشم گرفت.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
شکرگزاری با مهربانی و بخشندگی در برابر نیازمندان آشکار میشود.
آزمونی از سوی الله که نشان میدهد انسان با نعمتها و سختیها چگونه رفتار میکند.
عنوانی برای قوم پیامبر یعقوب که اسرائیل نامیده میشد.
کسی که در سفر است و دیگر دارایی کافی برای ادامهٔ سفر ندارد.
دانشمندان کلاسیک، از جمله ابن حجر، تأکید میکنند که این روایت دربارهٔ انکار نعمتهای الله و رد کردن نیازمند از روی بخل هشدار میدهد. مرد نابینا میپذیرد که بهبودی و ثروتش از سوی الله است و بدینسان با گفتار و کردار خود شکرگزاری میکند. این روایت همچنین میآموزد که دارایی وسیلهٔ آزمایش است و بخشندگی در حق مسافر نیازمند، گونهای از شکرگزاری است.
- سلامتی، دارایی و تواناییهایت را آگاهانه از نعمتهای الله بدان و آنها را به شیوهای به کار ببر که خشنودی او را در پی داشته باشد.
- به اندازهٔ توانت، به مسافر یا هر نیازمند دیگری کمک عملی کن، بیآنکه پیش از کمک، نیاز او را زیر سؤال ببری.
- وقتی داراییات افزایش مییابد، حقوق دیگران را در نظر بگیر و با بخشندگی شکرگزاریات را نشان بده.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.