Sahih al-Bukhari، حدیث 3670
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَالِمٍ عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ أَخْبَرَنِي الْقَاسِمُ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ شَخَصَ بَصَرُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " فِي الرَّفِيقِ الأَعْلَى ". ثَلاَثًا، وَقَصَّ الْحَدِيثَ، قَالَتْ فَمَا كَانَتْ مِنْ خُطْبَتِهِمَا مِنْ خُطْبَةٍ إِلاَّ نَفَعَ اللَّهُ بِهَا، لَقَدْ خَوَّفَ عُمَرُ النَّاسَ وَإِنَّ فِيهِمْ لَنِفَاقًا، فَرَدَّهُمُ اللَّهُ بِذَلِكَ. ثُمَّ لَقَدْ بَصَّرَ أَبُو بَكْرٍ النَّاسَ الْهُدَى وَعَرَّفَهُمُ الْحَقَّ الَّذِي عَلَيْهِمْ وَخَرَجُوا بِهِ يَتْلُونَ {وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ} إِلَى {الشَّاكِرِينَ}
عبدالله بن سالم از زبیدی روایت کرد، عبدالرحمن بن قاسم گفت: قاسم به من خبر داد که عایشه ـ رضی الله عنها ـ فرمود: نگاه پیامبر ﷺ به سوی بالا معطوف شد، سپس سه بار فرمودند:
«در نزد رفیق اعلی». و حدیث را نقل کرد. عایشه فرمود: هیچیک از خطبههای آن دو بزرگوار نبود مگر اینکه خداوند به وسیله آن به مردم سود رساند. همانا عمر مردم را بیم داد، در حالی که در میان آنان منافقانی نیز بودند، پس خداوند به واسطه آن سخن، آنان را به حق بازگرداند. سپس ابوبکر مردم را به راه هدایت رهنمون ساخت و حقیقتی را که باید بر آن استوار میشدند به آنان شناساند، چنانکه بیرون آمدند و این آیه را تلاوت میکردند: {«و محمد جز پیامبری نیست که پیش از او پیامبران بسیاری آمدهاند»} تا {«سپاسگزاران»}.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عمر و ابوبکر پس از وفات پیامبر ﷺ به جامعه کمک کردند تا استوار بماند.
اشارهای به الله و همراهی با کسانی است که از او اطاعت میکنند؛ چنانکه در قرآن ۴:۶۹ آمده است.
کسانی که در ظاهر ایمان نشان میدادند، اما در باطن ایمان راستینی نداشتند.
آیهٔ نقلشده قرآن ۳:۱۴۴ است و با این یادآوری پایان مییابد که الله سپاسگزاران را پاداش میدهد.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که پیامبر ﷺ وفات یافت، اما پیام ایشان با وفاتشان پایان نیافت: جامعه همچنان به الله و وحی پایبند ماند. هشدار قاطع عمر سردرگمی را از میان برد؛ سپس ابوبکر با استناد به قرآن ۳:۱۴۴ مردم را به فانی بودن پیامبر ﷺ و وظیفهٔ همیشگیِ پرستش الله یادآوری کرد. این روایت همچنین نشان میدهد که رهبران هدایتیافته میتوانند در بحران، جامعه را با شجاعت و دانش رهبری کنند.
- هنگام سردرگمی، به قرآن تکیه کنید و پیام را آرام و روشن توضیح دهید.
- در بحران با مردم هم قاطعیت داشته باشید و هم مهربانی.
- با تقویت ایمان و توکل به الله، خود را برای فقدان آماده کنید.
این روایت صحیح نیز به واپسین لحظات پیامبر ﷺ میپردازد و زمینهٔ سخنان ایشان دربارهٔ برترین همراه را روشن میکند.
Sahih al-Bukhari · #3669 (Sahih)این متن همان زنجیرهٔ نقل را دارد و سخنان عمر و ابوبکر را توصیف میکند که به جامعه کمک کردند پس از وفات پیامبر ﷺ استوار بماند.
Sahih al-Bukhari · #3671 (Sahih)این روایت صحیح به اقدام ابوبکر پس از وفات پیامبر ﷺ میپردازد و با بازگرداندن آرامش به جامعه از راه هدایت وحی پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.