اصحاب پیامبر ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3683

روایت‌شده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اصحاب پیامبر ﷺ
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
  3. 3أَبِي
  4. 4صَالِحٍ
  5. 5ابْنِ شِهَابٍ
  6. 6عَبْدُ الْحَمِيدِ
  7. 7مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ قَالَ ح حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعِنْدَهُ نِسْوَةٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُكَلِّمْنَهُ وَيَسْتَكْثِرْنَهُ، عَالِيَةً أَصْوَاتُهُنَّ عَلَى صَوْتِهِ فَلَمَّا اسْتَأْذَنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قُمْنَ فَبَادَرْنَ الْحِجَابَ فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ عُمَرُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَضْحَكُ، فَقَالَ عُمَرُ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ عَجِبْتُ مِنْ هَؤُلاَءِ اللاَّتِي كُنَّ عِنْدِي فَلَمَّا سَمِعْنَ صَوْتَكَ ابْتَدَرْنَ الْحِجَابِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ فَأَنْتَ أَحَقُّ أَنْ يَهَبْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ يَا عَدُوَّاتِ أَنْفُسِهِنَّ، أَتَهَبْنَنِي وَلاَ تَهَبْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَ نَعَمْ، أَنْتَ أَفَظُّ وَأَغْلَظُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِيهًا يَا ابْنَ الْخَطَّابِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا لَقِيَكَ الشَّيْطَانُ سَالِكًا فَجًّا قَطُّ إِلاَّ سَلَكَ فَجًّا غَيْرَ فَجِّكَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

علی بن عبدالله به ما حدیث کرد، یعقوب بن ابراهیم به ما حدیث کرد و گفت: پدرم برایم حدیث کرد، از صالح، از ابن شهاب، عبدالحمید به من خبر داد که محمد بن سعد به او خبر داده که پدرش گفته است: (و در سندی دیگر) عبدالعزیز بن عبدالله برایم حدیث کرد، ابراهیم بن سعد به ما حدیث کرد، از صالح، از ابن شهاب، از عبدالحمید بن عبدالرحمن بن زید، از محمد بن سعد بن ابی‌وقاص، از پدرش، که گفت: عمر بن خطاب از رسول الله ﷺ اجازه ورود خواست، در حالی که نزد ایشان زنانی از قریش بودند که با ایشان سخن می‌گفتند و درخواست مخارج بیشتر داشتند و صدایشان بلندتر از صدای رسول الله ﷺ بود. چون عمر بن خطاب اجازه دخول طلبید، آن زنان برخاستند و شتابان حجاب پوشیدند. رسول الله ﷺ به او اجازه دادند و عمر وارد شد در حالی که رسول الله ﷺ می‌خندیدند. عمر عرض کرد:

«ای رسول خدا! خداوند همواره شما را خندان باد.» پیامبر ﷺ فرمودند: «از این زنانی که نزد من بودند شگفت‌زده شدم؛ همین که صدای تو را شنیدند، شتابان به حجاب رفتند.» عمر گفت: «ای رسول خدا! شما سزاوارترید که از شما بیم داشته باشند.» سپس عمر به زنان گفت: «ای دشمنان جان خویش! آیا از من می‌هراسید و از رسول الله ﷺ نمی‌هراسید؟» گفتند: «آری، زیرا تو خشن‌تر و سخت‌گیرتر از رسول الله ﷺ هستی.» آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «آری ای پسر خطاب! سوگند به آنکه جانم در دست اوست، شیطان هرگز تو را در راهی نبیند مگر آنکه راهی غیر از راه تو پیش گیرد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر چنان استوار بود که شیطان راه دیگری در پیش می‌گرفت.

توضیح واژه‌های دشوار
قریش

قبیلهٔ عربی‌ای که پیامبر ﷺ و بسیاری از ساکنان مکه به آن تعلق داشتند.

هیبت

احساس احترام و احتیاط در برابر کسی.

راه دیگری در پیش گرفتن

تعبیری مجازی از دوری کردن شیطان از عمر، به‌سبب استواری او.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت فضیلت ویژه و استواری عمر را برداشت کرده‌اند. سخن دربارهٔ شیطان، بیانگر حمایت و توانایی استثنایی او در راه خیر است؛ نه اینکه عمر خطاناپذیر بوده باشد. این صحنه همچنین نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ با اهل خانهٔ خود با مهربانی رفتار می‌کرد و عمر به داشتن شخصیتی جدی‌تر شناخته می‌شد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در انتخاب‌ها با پایبندی به آنچه خشنودی الله را در پی دارد، استواری را تمرین کنید.
  2. در خانه با نرمی سخن بگویید و با دیگران محترمانه رفتار کنید، حتی اگر مسئولیت رهبری دارید.
  3. ویژگی‌های خوب افراد را ارج بگذارید، بی‌آنکه آنان را خطاناپذیر بدانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.