Sahih al-Bukhari، حدیث 3696
روایتشده توسط Al-Miswar bin Makhrama. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Al-Miswar bin Makhrama
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يُونُسَ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ قَالاَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُكَلِّمَ عُثْمَانَ لأَخِيهِ الْوَلِيدِ فَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِيهِ. فَقَصَدْتُ لِعُثْمَانَ حَتَّى خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ، قُلْتُ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً، وَهِيَ نَصِيحَةٌ لَكَ. قَالَ يَا أَيُّهَا الْمَرْءُ ـ قَالَ مَعْمَرٌ أُرَاهُ قَالَ ـ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ. فَانْصَرَفْتُ، فَرَجَعْتُ إِلَيْهِمْ إِذْ جَاءَ رَسُولُ عُثْمَانَ فَأَتَيْتُهُ، فَقَالَ مَا نَصِيحَتُكَ فَقُلْتُ إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ، وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتَ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ، فَهَاجَرْتَ الْهِجْرَتَيْنِ، وَصَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَأَيْتَ هَدْيَهُ، وَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِي شَأْنِ الْوَلِيدِ. قَالَ أَدْرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ لاَ وَلَكِنْ خَلَصَ إِلَىَّ مِنْ عِلْمِهِ مَا يَخْلُصُ إِلَى الْعَذْرَاءِ فِي سِتْرِهَا. قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ، فَكُنْتُ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ وَآمَنْتُ بِمَا بُعِثَ بِهِ، وَهَاجَرْتُ الْهِجْرَتَيْنِ كَمَا قُلْتَ، وَصَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَايَعْتُهُ، فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ أَبُو بَكْرٍ مِثْلُهُ، ثُمَّ عُمَرُ مِثْلُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتُ، أَفَلَيْسَ لِي مِنَ الْحَقِّ مِثْلُ الَّذِي لَهُمْ قُلْتُ بَلَى. قَالَ فَمَا هَذِهِ الأَحَادِيثُ الَّتِي تَبْلُغُنِي عَنْكُمْ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ شَأْنِ الْوَلِيدِ، فَسَنَأْخُذُ فِيهِ بِالْحَقِّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ دَعَا عَلِيًّا فَأَمَرَهُ أَنْ يَجْلِدَهُ فَجَلَدَهُ ثَمَانِينَ.
احمد بن شبیب بن سعید به من حدیث کرد و گفت: پدرم از یونس برایم حدیث نمود، ابن شهاب گفت: عروه به من خبر داد که عبیدالله بن عدی بن خییار او را مطلع ساخت که مسور بن مخرمه و عبدالرحمن بن اسود بن عبد یغوث (به عبیدالله) گفتند:
«چه چیزی تو را از صحبت با عثمان درباره برادرش ولید باز میدارد، در حالی که مردم درباره او بسیار سخن گفتهاند؟» پس من به قصد دیدار عثمان رفتم تا اینکه او برای نماز بیرون آمد. گفتم: «من نیازی به شما دارم و آن نصیحتی برای توست.» فرمود: «ای مرد!» — معمر میگوید گمان میکنم فرمود — «از شرّ تو به الله پناه میبرم.» سپس بازگشتم و پیش آنان رفتم، آنگاه فرستاده عثمان آمد و من نزد او رفتم. عثمان پرسید: «نصیحت تو چیست؟» گفتم: «الله سبحانه محمد ﷺ را به حق مبعوث فرمود و کتاب را بر او نازل کرد، و تو از کسانی بودی که دعوت الله و رسولش را اجابت کردی، دو هجرت را انجام دادی، مصاحبت رسول الله ﷺ را دریافتمی و هدایت ایشان را دیدی، و مردم درباره کار ولید بسیار سخن راندهاند.» فرمود: «آیا زمان رسول الله ﷺ را درک کردهای؟» گفتم: «خیر، اما از علم ایشان همانگونه به من رسیده است که به دوشیزهای در پردهنشینیاش میرسد.» فرمود: «اما بعد، همانا الله محمد ﷺ را به حق مبعوث کرد و من از کسانی بودم که الله و رسولش را اجابت کردم و به آنچه ایشان بدان مبعوث شدند ایمان آوردم، و چنانکه گفتی دو هجرت انجام دادم، مصاحبت رسول الله ﷺ را دریافتم و با ایشان بیعت کردم. سوگند به الله! هرگز نافرمانیاش نکردم و خیانت ننمودم تا اینکه الله او را وفات داد. سپس با ابوبکر نیز چنین بود، و سپس با عمر نیز چنین بود، آنگاه خلیفه شدم. آیا حقی مانند حق آنان ندارم؟» گفتم: «چرا.» فرمود: «پس این سخنانی که از جانب شما به من میرسد چیست؟ اما آنچه درباره مسئله ولید ذکر کردی، انشاءالله در مورد او به حق عمل خواهیم کرد.» سپس علی را طلبید و به او دستور داد تا حد را جاری کند، پس علی هشتاد ضربه شلاق بر او زد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عثمان نصیحت را پذیرفت و ولید را مطابق حق مجازات کرد.
عبیدالله بن عَدی تشویق شد تا دربارهٔ شکایت مردم از ولید با عثمان صحبت کند. سپس عثمان دستور داد ولید هشتاد تازیانه بخورد.
پند و راهنمایی خالصانه با هدف خیر و اجرای حق.
هجرت به حبشه و سپس هجرت به مدینه.
مجازاتی که در روایت آمده و علی به فرمان عثمان اجرا کرد.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه گرفتهاند که نصیحت خالصانه به حاکم، بهشرط آنکه با احترام و استدلال همراه باشد، شایسته است. این ماجرا همچنین نشان میدهد که جایگاه اجتماعی یا خدمات پیشین کسی او را از پاسخگویی عادلانه فراتر نمیبرد. مجازات را مرجع صلاحیتدار اجرا میکند؛ این روایت مجوز اقدام خودسرانه نیست. حدیث ماجرایی مشخص را شرح میدهد و بهتنهایی بیان کاملی از شرایط صدور حکم کیفری نیست.
- اعتراض جدی را با دقت و نیت خالصانه با کسی در میان بگذارید که مسئولیت دارد.
- شکایتها را بر پایهٔ واقعیتها بسنجید و قواعد را عادلانه اجرا کنید، حتی اگر فرد موردنظر خویشاوند یا بانفوذ باشد.
- اجرای مجازات را به مراجع صلاحیتدار بسپارید و خودسرانه دست به اقدام نزنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.