مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3711

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَبُو الْيَمَانِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2شُعَيْبٌ
  3. 3الزُّهْرِيِّ
  4. 4عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  5. 5عَائِشَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم، تَطْلُبُ صَدَقَةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّتِي بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكٍ وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا فَهْوَ صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ مِنْ هَذَا الْمَالِ ـ يَعْنِي مَالَ اللَّهِ ـ لَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَزِيدُوا عَلَى الْمَأْكَلِ ‏"‏‏.‏ وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَاتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ، ثُمَّ قَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَضِيلَتَكَ‏.‏ وَذَكَرَ قَرَابَتَهُمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَقَّهُمْ‏.‏ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي‏.‏

ترجمه

ابوالیمان برای ما حدیث کرد، شعیب از زهری به ما خبر داد، او گفت: عروه بن زبیر برایم از عایشه رضی الله عنها روایت کرد که فاطمه علیها السلام کسی را نزد ابوبکر فرستاد تا میراثش را از اموالی که خداوند به عنوان فئی به رسولش ﷺ بخشیده بود، مطالبه کند. او صدقات پیامبر ﷺ در مدینه و فدک و باقی‌مانده‌ی خمس خیبر را درخواست نمود. ابوبکر گفت:

«رسول خدا ﷺ فرموده‌اند: “ما (پیامبران) ارث نمی‌گذاریم؛ آنچه از ما بر جای ماند صدقه است. خاندان محمد تنها می‌توانند از این مال — یعنی مال خدا — بخورند و حق ندارند بیش از نیاز خوراکی خود بردارند.”» به خدا سوگند! من در شیوه‌ی اداره‌ی صدقات پیامبر ﷺ هیچ تغییری نسبت به دوران حیات ایشان ایجاد نخواهم کرد و دقیقاً همان‌گونه عمل خواهم کرد که رسول خدا ﷺ عمل می‌کردند.» سپس علی رضی الله عنه شهادتین را خواند و گفت: «ای ابوبکر! ما به فضیلت تو آگاهیم.» او همچنین از خویشاوندی‌شان با رسول خدا ﷺ و حقوقشان سخن گفت. آنگاه ابوبکر فرمود: «سوگند به آنکه جانم در دست اوست، پیوند با خویشاوندان رسول خدا ﷺ برای من محبوب‌تر از پیوند با خویشاوندان خودم است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر اموال پیامبر ﷺ را مطابق دستور او اداره می‌کرد.

پیشینه و سبب بیان

پس از درگذشت پیامبر ﷺ، فاطمه از ابوبکر سهم‌الارث خود را از برخی اموال درخواست کرد. ابوبکر به سخن پیامبر ﷺ استناد کرد که پیامبران ارثی بر جای نمی‌گذارند و وعده داد اداره آن اموال را همان‌گونه که پیامبر ﷺ انجام می‌داد، ادامه دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
فیء

اموالی که بدون جنگ به جامعه مسلمانان می‌رسید.

صدقه

در اینجا: مالی که برای امور خیر اختصاص یافته و به‌عنوان ارث شخصی تقسیم نمی‌شود.

خُمس

یک‌پنجم غنایم جنگی که طبق احکام اسلامی مصرف ویژه‌ای دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که اموال بر جای‌مانده از پیامبران مانند میراث عادی تقسیم نمی‌شود، بلکه به‌عنوان صدقه اداره می‌شود. بر اساس روایت، خانواده پیامبر ﷺ می‌توانستند برای تأمین معاش خود از این اموال بهره‌مند شوند. عالمان همچنین بر اهتمام ابوبکر به ادامه اداره اموال به همان شیوه پیامبر ﷺ و پاسداشت پیوندهای خویشاوندی ایشان تأکید می‌کنند. مذاهب فقهی این سخن را مبنایی برای احکام ویژه میراث پیامبران می‌دانند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اموال سپرده‌شده را طبق قواعد روشن اداره کنید و از تغییر آن‌ها به‌خاطر منفعت شخصی بپرهیزید.
  2. اختلافات خانوادگی را با احترام بررسی کنید و هم حقوق و هم پیوندهای خویشاوندی را در نظر بگیرید.
  3. در اداره امور مالی، درباره مقصد و نحوه استفاده از منابع مشترک شفاف باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.