Sahih al-Bukhari، حدیث 3712
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو الْيَمَانِآن را به البخاري روایت کرد
- 2شُعَيْبٌ
- 3الزُّهْرِيِّ
- 4عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 5عَائِشَةَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم، تَطْلُبُ صَدَقَةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّتِي بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكٍ وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا فَهْوَ صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ مِنْ هَذَا الْمَالِ ـ يَعْنِي مَالَ اللَّهِ ـ لَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَزِيدُوا عَلَى الْمَأْكَلِ ". وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَاتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ، ثُمَّ قَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَضِيلَتَكَ. وَذَكَرَ قَرَابَتَهُمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَقَّهُمْ. فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي.
ابوالیمان برای ما حدیث کرد، شعیب از زهری به ما خبر داد، او گفت: عروة بن زبیر برایم از عایشه رضی الله عنها روایت کرد که فاطمه علیها السلام کسی را نزد ابوبکر فرستاد تا میراثش را از اموالی که خداوند به عنوان فیء به رسولش ﷺ بخشیده بود، مطالبه کند. او صدقات پیامبر ﷺ در مدینه و فدک و باقیماندهی خمس خیبر را درخواست نمود. ابوبکر گفت:
«رسول خدا ﷺ فرمودهاند: “ما (پیامبران) ارث نمیگذاریم؛ آنچه از ما بماند صدقه است. خاندان محمد ﷺ تنها میتوانند از این مال — یعنی مال خدا — بخورند و حق ندارند بیش از نیاز خوراکی خود بردارند.”» به خدا سوگند! من در شیوهی ادارهی صدقات پیامبر ﷺ هیچ تغییری نسبت به دوران حیات ایشان ایجاد نخواهم کرد و دقیقاً همانگونه عمل خواهم کرد که رسول خدا ﷺ عمل میکردند.» سپس علی رضی الله عنه شهادتین را خواند و گفت: «ای ابوبکر! ما به فضیلت تو آگاهیم.» او همچنین به خویشاوندیشان با رسول خدا ﷺ و حقوقشان اشاره کرد. آنگاه ابوبکر سخن گفت و فرمود: «سوگند به آنکه جانم در دست اوست! پیوند با خویشاوندان رسول خدا ﷺ برای من محبوبتر از پیوند با خویشاوندان خودم است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابوبکر اموال پیامبر ﷺ را بهعنوان صدقه اداره میکرد.
اموالی که بدون نیاز به جنگ به جامعهٔ مسلمانان میرسید.
مالی خیریه که برای هدفی معین اداره میشود و مانند ارث معمولی تقسیم نمیگردد.
یکپنجمِ برخی غنایم جنگی که طبق احکام اسلامی اختصاص داده میشد.
دانشمندان کلاسیک از این سخن چنین برداشت کردهاند که پیامبران مالی بهجا نمیگذارند تا بهعنوان ارث تقسیم شود؛ آنچه از آنان باقی میماند صدقه است. بر اساس روایت، خانوادهٔ پیامبر ﷺ میتوانستند برای تأمین معاش خود از این اموال بهرهمند شوند، بیآنکه بیش از نیازشان بردارند. تصمیم ابوبکر برای ادامهٔ ادارهٔ اموال همانند دوران زندگی پیامبر ﷺ نشان میدهد که اموال عمومی و خیریه باید با دقت و مطابق با هدف تعیینشدهٔ خود اداره شوند. دانشمندان همچنین به اذعان علی به فضیلت ابوبکر و توجه ویژهٔ او به خویشاوندان پیامبر ﷺ اشاره میکنند.
- اموالی را که برای دیگران یا هدفی عمومی در نظر گرفته شدهاند، شفاف و مطابق توافقهای معتبر اداره کنید.
- هنگام اختلاف، در پی راهحلی عادلانه باشید و دربارهٔ حقوق و شایستگیهای یکدیگر با احترام سخن بگویید.
- پیوندهای خانوادگی را حفظ کنید و به خویشاوندان کسانی که بسیار به آنان مدیونید توجه ویژه داشته باشید.
این روایت نیز درخواست فاطمه برای اموال پیامبر ﷺ و پاسخ ابوبکر دربارهٔ این حکم را بیان میکند که پیامبران ارث بهجا نمیگذارند.
Sahih al-Bukhari · #3710 (Sahih)این روایت دربارهٔ ادارهٔ اموالی که پیامبر ﷺ بهجا گذاشت و تأمین معاش خانوادهٔ ایشان زمینهٔ بیشتری فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.