Sahih al-Bukhari، حدیث 3729
روایتشده توسط Al-Miswar ibn Makhrama. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو الْيَمَانِآن را به البخاري روایت کرد
- 2شُعَيْبٌ
- 3الزُّهْرِيِّ
- 4عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ
- 5الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، قَالَ إِنَّ عَلِيًّا خَطَبَ بِنْتَ أَبِي جَهْلٍ، فَسَمِعَتْ بِذَلِكَ، فَاطِمَةُ، فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَزْعُمُ قَوْمُكَ أَنَّكَ لاَ تَغْضَبُ لِبَنَاتِكَ، هَذَا عَلِيٌّ نَاكِحٌ بِنْتَ أَبِي جَهْلٍ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعْتُهُ حِينَ تَشَهَّدَ يَقُولُ " أَمَّا بَعْدُ أَنْكَحْتُ أَبَا الْعَاصِ بْنَ الرَّبِيعِ، فَحَدَّثَنِي وَصَدَقَنِي، وَإِنَّ فَاطِمَةَ بَضْعَةٌ مِنِّي، وَإِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يَسُوءَهَا، وَاللَّهِ لاَ تَجْتَمِعُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِنْتُ عَدُوِّ اللَّهِ عِنْدَ رَجُلٍ وَاحِدٍ ". فَتَرَكَ عَلِيٌّ الْخِطْبَةَ. وَزَادَ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ مِسْوَرٍ، سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ صِهْرًا لَهُ مِنْ بَنِي عَبْدِ شَمْسٍ فَأَثْنَى عَلَيْهِ فِي مُصَاهَرَتِهِ إِيَّاهُ فَأَحْسَنَ قَالَ " حَدَّثَنِي فَصَدَقَنِي، وَوَعَدَنِي فَوَفَى لِي ".
ابوالیمان برای ما حدیث کرد، شعیب از زهری به ما خبر داد، او گفت: علی بن حسین برایم حدیث کرد که مسور بن مخرمه گفت: علی (رض) دختر ابوجهل را خواستگاری کرد. فاطمه (رض) این موضوع را شنید و نزد رسول الله ﷺ آمد و عرض کرد:
«قوم تو گمان میکنند که تو به خاطر دخترانت خشمگین نمیشوی، در حالی که اینک علی قصد ازدواج با دختر ابوجهل را دارد.» آنگاه رسول الله ﷺ برخاستند و پس از خواندن تشهد، من شنیدم که فرمودند: «اما بعد، من دخترم را به عقد ابوالعاص بن ربیع درآوردم؛ او با من سخن گفت و راست گفت. همانا فاطمه پارهای از تن من است و ناخوش دارم که چیزی او را بیازارد. سوگند به الله! دختر رسول الله ﷺ و دختر دشمن خدا در نکاح یک مرد جمع نمیشوند.» بدین ترتیب علی (رض) از آن خواستگاری دست کشید. محمد بن عمرو بن حلحله در روایت خود از ابن شهاب، از علی، از مسور افزوده است: شنیدم که پیامبر ﷺ از یکی از دامادهایش که از قبیله بنی عبدشمس بود یاد کرد و او را به خاطر پیوند خویشاوندیاش بسیار ستود و فرمود: «با من سخن گفت و راست گفت، و به من وعده داد و به وعدهاش وفا کرد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ فاطمه را از اندوه حفظ کرد و پیوند ویژهاش با او را به رسمیت شناخت.
فاطمه شنید که علی از دختر ابوجهل خواستگاری کرده است و در این باره با پیامبر ﷺ سخن گفت. پیامبر روشن ساخت که اندوه او بر وی اثر میگذارد؛ پس علی از خواستگاری منصرف شد.
پارهای از وجود من: تعبیری برای بیان پیوند ویژهٔ فاطمه با پیامبر ﷺ.
خواستگاری رسمی؛ به این معنا نیست که ازدواج انجام شده است.
گواهی ایمان که در نماز و برخی سخنرانیها خوانده میشود.
شارحان کلاسیک تأکید میکنند که پیامبر ﷺ احساسات فاطمه را جدی گرفت و توجه به خانواده و پیشگیری از رنج ناعادلانه از ارزشهای مهم است. آنان مخالفت پیامبر را به شرایط ویژهٔ این ماجرا، از جمله همسر شدن فاطمه و دختر ابوجهل برای یک مرد، مرتبط میدانند. بنابراین این روایت ممنوعیتی کلی برای چندهمسری به شمار نمیرود. دانشمندان همچنین به ستایشی که پیامبر ﷺ از ابوالعاص کرد اشاره میکنند: درستکاری و وفای به عهد از ویژگیهای مهم در ازدواج است.
- احساسات همسرتان را جدی بگیرید و دربارهٔ تصمیم مهم ازدواج، آشکارا و محترمانه گفتوگو کنید.
- در گفتار خود درستکار باشید و به وعدههایتان وفا کنید، از جمله در روابط خانوادگی.
- در اختلافات خانوادگی از افراد خردمند مشورت بخواهید و راهی برای جلوگیری از اندوه بیهوده بجویید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.