Sahih al-Bukhari، حدیث 3897
روایتشده توسط Khabbab ibn al-Aratt. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Khabbab ibn al-Aratt
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، يَقُولُ عُدْنَا خَبَّابًا فَقَالَ هَاجَرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نُرِيدُ وَجْهَ اللَّهِ، فَوَقَعَ أَجْرُنَا عَلَى اللَّهِ، فَمِنَّا مَنْ مَضَى، لَمْ يَأْخُذْ مِنْ أَجْرِهِ شَيْئًا، مِنْهُمْ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ، وَتَرَكَ نَمِرَةً، فَكُنَّا إِذَا غَطَّيْنَا بِهَا رَأْسَهُ بَدَتْ رِجْلاَهُ، وَإِذَا غَطَّيْنَا رِجْلَيْهِ بَدَا رَأْسُهُ، فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نُغَطِّيَ رَأْسَهُ، وَنَجْعَلَ عَلَى رِجْلَيْهِ شَيْئًا مِنْ إِذْخِرٍ. وَمِنَّا مَنْ أَيْنَعَتْ لَهُ ثَمَرَتُهُ فَهْوَ يَهْدِبُهَا.
حُمَیدی برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد، اعمش برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که ابوائل میگفت: به عیادت خبّاب رفتیم، پس فرمود:
«ما همراه با پیامبر ﷺ تنها برای رضای الله هجرت کردیم، بنابراین پاداش ما نزد الله قطعی گشت. برخی از ما بدون آنکه چیزی از پاداش خود را در دنیا بگیرند، از دنیا رفتند؛ از جمله آنان مصعب بن عمیر بود که در روز احد به شهادت رسید و تنها یک پارچه راهراه از خود بر جای گذاشت. هرگاه با آن سرش را میپوشاندیم، پاهایش نمایان میشد و هرگاه پاهایش را میپوشاندیم، سرش پیدا میشد. پس رسول الله ﷺ به ما دستور دادند تا سرش را بپوشانیم و بر پاهایش مقداری گیاه اذخر بگذاریم.» و برخی از ما نیز هستند که میوهشان رسیده است و اکنون آن را میچینند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
مهاجران راستین حتی در فقر و فقدان نیز بر الله توکل داشتند.
تعبیری برای انجام دادن کاری با اخلاص و اختصاص آن به الله.
نوعی گیاه خوشبو که برای پوشاندن پاهای مُصعَب به کار رفت.
تعبیری تصویری برای به دست آوردن ثمره دنیوی پس از تلاش.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که ارزش هجرت و دیگر اعمال به نیت خالص بستگی دارد و پاداش نزد الله تضمین شده است، حتی اگر کسی در زندگی خود آن را در قالب ثروت نبیند. این گزارش همچنین شرایط سادهای را نشان میدهد که برخی از صحابه در آن درگذشتند و توجه پیامبر ﷺ را به فراهم کردن تشییعی شایسته بازمیتاباند. اشاره به صحابهای که بعدها از دستاوردهای خود بهرهمند شدند، نکوهش دارایی نیست؛ مسئله، شکرگزاری و اجازه ندادن به ثروت دنیا برای چیره شدن بر انسان است.
- پیش از انجام کاری مهم، نیت خود را بررسی کنید و هرگاه دیدید که جلب تحسین یا کسب منفعت شما را به حرکت درمیآورد، آن را تازه کنید.
- حتی اگر نتیجهای به دست نمیآید، در کار نیک پایدار بمانید و اطمینان داشته باشید که الله هیچ عمل خالصانهای را تباه نمیکند.
- از دارایی خود با شکرگزاری و فروتنی استفاده کنید و ثروت را معیار ارزش انسان نزد الله قرار ندهید.
این روایت صحیح تأکید میکند که اعمال بر پایه نیتها سنجیده میشوند و بدینسان اشاره خَبّاب به هجرت برای خشنودی الله را روشنتر میکند.
Sahih al-Bukhari · #3898 (Sahih)این روایت بلافاصله پس از گزارش پیشین در همان کتاب آمده و آن نیز درباره هجرت و فضیلتهای صحابه است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.