Sahih al-Bukhari، حدیث 3929
روایتشده توسط Umm al-Ala. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا خَارِجَةَ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ
- 1مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَآن را به البخاري روایت کرد
- 2إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ
- 3ابْنُ شِهَابٍ
- 4خَارِجَةَ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ خَارِجَةَ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ أُمَّ الْعَلاَءِ ـ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِمْ بَايَعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ مَظْعُونٍ طَارَ لَهُمْ فِي السُّكْنَى حِينَ اقْتَرَعَتِ الأَنْصَارُ عَلَى سُكْنَى الْمُهَاجِرِينَ، قَالَتْ أُمُّ الْعَلاَءِ فَاشْتَكَى عُثْمَانُ عِنْدَنَا، فَمَرَّضْتُهُ حَتَّى تُوُفِّيَ، وَجَعَلْنَاهُ فِي أَثْوَابِهِ، فَدَخَلَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ أَبَا السَّائِبِ، شَهَادَتِي عَلَيْكَ لَقَدْ أَكْرَمَكَ اللَّهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَمَا يُدْرِيكِ أَنَّ اللَّهَ أَكْرَمَهُ ". قَالَتْ قُلْتُ لاَ أَدْرِي بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ قَالَ " أَمَّا هُوَ فَقَدْ جَاءَهُ وَاللَّهِ الْيَقِينُ، وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو لَهُ الْخَيْرَ، وَمَا أَدْرِي وَاللَّهِ وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ مَا يُفْعَلُ بِي ". قَالَتْ فَوَاللَّهِ لاَ أُزَكِّي أَحَدًا بَعْدَهُ قَالَتْ فَأَحْزَنَنِي ذَلِكَ فَنِمْتُ فَأُرِيتُ لِعُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ عَيْنًا تَجْرِي، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ. فَقَالَ " ذَلِكَ عَمَلُهُ ".
موسی بن اسماعیل به ما حدیث کرد، ابراهیم بن سعد به ما حدیث کرد، ابن شهاب به ما خبر داد، از خارجه بن زید بن ثابت که امالعلاء — زنی از زنان آنان که با پیامبر ﷺ بیعت کرده بود — به او خبر داد که عثمان بن مظعون هنگامی که انصار برای سکونت مهاجران قرعهکشی کردند، نصیب خانواده آنها شد تا نزدشان ساکن شود. امالعلاء گفت:
«عثمان نزد ما بیمار شد و من از او پرستاری کردم تا اینکه وفات یافت و او را در لباسهای خودش کفن کردیم. سپس پیامبر ﷺ بر ما وارد شدند و من گفتم: ای ابوالسائب! رحمت خدا بر تو باد؛ شهادت میدهم که خداوند تو را گرامی داشته است.» پیامبر ﷺ فرمودند: «از کجا دانستی که خداوند او را گرامی داشته است؟» گفتم: نمیدانم، پدر و مادرم فدایت باد ای رسول خدا ﷺ! چه کسی سزاوارتر از اوست؟ ایشان فرمودند: «اما او، به خدا سوگند مرگش فرا رسیده و من برایش خیر امید دارم، ولی به خدا سوگند من که رسول خدا هستم نمیدانم با من چه خواهد شد.» امالعلاء گفت: «به خدا سوگند پس از او هرگز کسی را تزکیه نکردم.» گفت: «این سخن مرا اندوهگین کرد، پس خوابیدم و در خواب چشمهای روان برای عثمان بن مظعون دیدم. نزد رسول خدا ﷺ آمدم و ایشان را از این رؤیا آگاه کردم.» ایشان فرمودند: «آن نشانۀ اعمال نیک اوست.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کارهای نیک امیدبخشاند، اما داوری درباره امور غیبی از آنِ الله است.
انصار قرعه انداختند تا مشخص شود کدام خانوادهها میزبان مهاجران شوند. عثمان بن مظعون در خانه خانواده امّ علاء سکونت یافت؛ او در دوران بیماریاش تا هنگام وفات از وی مراقبت کرد.
ساکنان مدینه که به پیامبر ﷺ و مسلمانان مکه یاری رساندند.
مسلمانانی که بهسبب ایمانشان از مکه به مدینه هجرت کردند.
چیزهایی که انسانها نمیتوانند بدانند، مانند داوری نهایی الله درباره فرد درگذشته.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که میتوان برای درگذشته طلب رحمت کرد و به نیکیِ حال او امیدوار بود، اما بدون دلیل نمیتوان درباره پاداش نهایی او با قطعیت حکم داد. پیامبر ﷺ رؤیای امّ علاء را به کارهای نیک عثمان پیوند داد؛ بااینحال، رؤیاها منبعی مستقل برای عقاید دینی یا داوریهای کلی نیستند. این ماجرا همچنین از مهماننوازی انصار و مراقبت از بیماران میستاید.
- با شکیبایی از بیمار مراقبت کنید و با مهمانان و تازهواردان به گرمی رفتار کنید.
- درباره درگذشتگان با احترام سخن بگویید، برایشان از الله طلب رحمت کنید و داوری نهایی را به او بسپارید.
- از رؤیای نیک امید بگیرید، اما باورهای دینی و سخنان قطعی را بر رؤیاها بنا نکنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.