غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4048

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1حَسَّانُ بْنُ حَسَّانَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ
  3. 3حُمَيْدٌ
  4. 4أَنَسٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا حَسَّانُ بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ عَمَّهُ، غَابَ عَنْ بَدْرٍ فَقَالَ غِبْتُ عَنْ أَوَّلِ قِتَالِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، لَئِنْ أَشْهَدَنِي اللَّهُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَيَرَيَنَّ اللَّهُ مَا أُجِدُّ‏.‏ فَلَقِيَ يَوْمَ أُحُدٍ، فَهُزِمَ النَّاسُ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعْتَذِرُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلاَءِ ـ يَعْنِي الْمُسْلِمِينَ ـ وَأَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا جَاءَ بِهِ الْمُشْرِكُونَ‏.‏ فَتَقَدَّمَ بِسَيْفِهِ فَلَقِيَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ أَيْنَ يَا سَعْدُ إِنِّي أَجِدُ رِيحَ الْجَنَّةِ دُونَ أُحُدٍ‏.‏ فَمَضَى فَقُتِلَ، فَمَا عُرِفَ حَتَّى عَرَفَتْهُ أُخْتُهُ بِشَامَةٍ أَوْ بِبَنَانِهِ، وَبِهِ بِضْعٌ وَثَمَانُونَ مِنْ طَعْنَةٍ وَضَرْبَةٍ وَرَمْيَةٍ بِسَهْمٍ‏.‏

ترجمه

حسان بن حسان به ما خبر داد، محمد بن طلحه برای ما حدیث کرد، حمید برای ما حدیث کرد، از انس رضی الله عنه که عمویش در جنگ بدر حاضر نبود. او گفت:

«من در نخستین نبرد پیامبر ﷺ غایب بودم. سوگند به خدا، اگر خداوند مرا در رکاب پیامبر ﷺ (در نبرد) حاضر گرداند، قطعاً خداوند خواهد دید که چقدر جانانه می‌جنگم.» سپس روز احد فرا رسید. وقتی مردم شکست خوردند و عقب نشستند، او گفت: «بار خدایا! من از آنچه این گروه (مسلمانان) کردند، نزد تو عذرخواهی می‌کنم و از آنچه مشرکان انجام دادند، نزد تو بیزاری می‌جویم.» آنگاه با شمشیرش پیش تاخت و با سعد بن معاذ روبرو شد. گفت: «ای سعد! کجا می‌روی؟ من بوی بهشت را از سوی احد احساس می‌کنم.» سپس پیش رفت و به شهادت رسید. پیکرش قابل شناسایی نبود تا اینکه خواهرش او را از روی خالی یا سر انگشتانش شناخت. بر بدن او بیش از هشتاد زخم ناشی از نیزه، شمشیر و تیر وجود داشت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

انس بن نضر در اُحد شجاعت و پایداریِ صادقانه‌ای نشان داد.

پیشینه و سبب بیان

انس بن نضر در جنگ بدر حضور نداشت و آرزو کرد که اگر همراه پیامبر ﷺ بجنگد، عزم و استواری خود را به خدا نشان دهد. در اُحد، هنگامی که مسلمانان عقب‌نشینی کردند، وارد میدان شد.

توضیح واژه‌های دشوار
اُحد

نبردی در نزدیکی کوه اُحد، در حوالی مدینه.

بوی بهشت را احساس می‌کنم

تعبیری از اشتیاق شدید او به پاداش خدا و شهادت.

شهید

کسی که در راه خدا در نبرد کشته می‌شود؛ پاداش نهایی در اختیار خداست.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نیت صادقانه در پایداریِ عملی آشکار می‌شود و شجاعت در نبرد به معنای بی‌پروایی نیست: نیت باید برای خدا باشد و در چارچوب احکام اسلامی بماند. سخن او دربارهٔ بوی بهشت، بیانگر اشتیاق به پاداش خداست؛ اما به هیچ‌کس اجازه نمی‌دهد برای خود سرانجامی قطعی تعیین کند. این رویداد همچنین هرگونه عقب‌نشینی را محکوم نمی‌کند: احکام عقب‌نشینی در میدان نبرد به شرایط بستگی دارد و فقیهان اسلامی آن را با توجه به متون گسترده‌تر بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. نیت خوب را با پایداری در انجام یک مسئولیتِ درست، از همین امروز، به عمل تبدیل کن.
  2. در موقعیت‌های دشوار آرام بمان و بر اساس قواعد عادلانه عمل کن؛ شجاعت مجوز بی‌پروایی نیست.
  3. از خدا اخلاص بخواه و تلاش‌هایت را برای خشنودی او قرار بده، نه برای جلب توجه مردم.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.