غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4047

روایت‌شده توسط Khabbab ibn al-Aratt. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Khabbab ibn al-Aratt

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ خَبَّابٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ هَاجَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَبْتَغِي وَجْهَ اللَّهِ، فَوَجَبَ أَجْرُنَا عَلَى اللَّهِ، وَمِنَّا مَنْ مَضَى أَوْ ذَهَبَ لَمْ يَأْكُلْ مِنْ أَجْرِهِ شَيْئًا، كَانَ مِنْهُمْ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ، لَمْ يَتْرُكْ إِلاَّ نَمِرَةً، كُنَّا إِذَا غَطَّيْنَا بِهَا رَأْسَهُ خَرَجَتْ رِجْلاَهُ، وَإِذَا غُطِّيَ بِهَا رِجْلاَهُ خَرَجَ رَأْسُهُ، فَقَالَ لَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ غَطُّوا بِهَا رَأْسَهُ، وَاجْعَلُوا عَلَى رِجْلِهِ الإِذْخِرَ ـ أَوْ قَالَ أَلْقُوا عَلَى رِجْلِهِ مِنَ الإِذْخِرِ ‏"‏‏.‏ وَمِنَّا مَنْ قَدْ أَيْنَعَتْ لَهُ ثَمَرَتُهُ فَهْوَ يَهْدُبُهَا‏.‏

ترجمه

احمد بن یونس برای ما حدیث کرد، زهیر برای ما حدیث کرد، اعمش از شقیق و او از خبّاب رضی الله عنه روایت کرد که گفت: ما همراه رسول الله ﷺ در حالی هجرت کردیم که تنها رضای الله را می‌جستیم، پس پاداش ما بر الله واجب گشت. برخی از ما پیش از آنکه چیزی از پاداش خود را در دنیا بخورند، رحلت کردند. یکی از آنان مصعب بن عمیر بود که در روز جنگ احد به شهادت رسید؛ او جز یک نمیره (پارچه) چیزی از خود بر جای نگذاشت. هرگاه با آن سرش را می‌پوشاندیم، پاهایش بیرون می‌ماند و هرگاه پاهایش را می‌پوشاندیم، سرش بیرون می‌ماند. آنگاه پیامبر ﷺ به ما فرمود:

«سرش را با آن بپوشانید و بر پاهایش گیاه اذخر بگذارید (یا فرمود: بر پاهایش اذخر بریزید).» و برخی از ما نیز هستند که میوه‌شان رسیده است و اکنون آن را می‌چینند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قربانی‌هایی که با نیتی خالص انجام می‌شوند، نزد الله پاداش دارند.

پیشینه و سبب بیان

این حدیث به نبرد اُحُد اشاره دارد: مصعب بن عمیر در آنجا به شهادت رسید و جز پارچه‌ای بر جای نگذاشت که برای پوشاندن هم‌زمان سر و پاهایش کافی نبود.

توضیح واژه‌های دشوار
خشنودی الله

تعبیری برای طلب رضایت و پاداش الله.

نَمیره

پارچه‌ای ساده که برای پیچیدن پیکر درگذشته به کار می‌رفت.

اِذخِر

نوعی گیاه خوش‌بو که در عربستان می‌رویید؛ در اینجا برای پوشاندن پاهای مصعب به کار رفت.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که اعمالی که خالصانه برای الله انجام می‌شوند، پاداش خود را دارند؛ حتی اگر انجام‌دهنده در دوران زندگی از آن پاداش بهره‌مند نشود. این روایت همچنین شرایط ساده زندگی برخی از صحابه را نشان می‌دهد. عالمان درباره دقت در کفن‌کردن درگذشته نیز بحث کرده‌اند: اگر پارچه موجود کافی نباشد، ابتدا سر پوشانده می‌شود و پاها را با ماده گیاهی مناسب می‌پوشانند؛ چنان‌که پیامبر ﷺ در اینجا آموزش داد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در کارهای مهم، نیت خود را بررسی کن و آن را برای الله قرار بده، نه برای جلب توجه یا کسب منفعت.
  2. قدر آنچه را داری بدان و کسانی را فراموش نکن که فداکاری می‌کنند، بی‌آنکه در برابرش به ثروت دنیوی برسند.
  3. با درگذشتگان با دقت و کرامت رفتار کن، حتی وقتی امکانات محدود است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.