غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4050

روایت‌شده توسط Zaid ibn Thabit. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zaid ibn Thabit

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ،، يُحَدِّثُ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أُحُدٍ، رَجَعَ نَاسٌ مِمَّنْ خَرَجَ مَعَهُ، وَكَانَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِرْقَتَيْنِ، فِرْقَةً تَقُولُ نُقَاتِلُهُمْ‏.‏ وَفِرْقَةً تَقُولُ لاَ نُقَاتِلُهُمْ‏.‏ فَنَزَلَتْ ‏{‏فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَاللَّهُ أَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوا‏}‏ وَقَالَ ‏"‏ إِنَّهَا طَيْبَةُ تَنْفِي الذُّنُوبَ كَمَا تَنْفِي النَّارُ خَبَثَ الْفِضَّةِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

ابوالولید به ما حدیث کرد، شعبه به ما حدیث کرد، از عدی بن ثابت، شنیدم که عبدالله بن یزید از زید بن ثابت رضی الله عنه روایت می‌کرد که گفت: هنگامی که پیامبر ﷺ به سوی احد حرکت کردند، گروهی از کسانی که همراه ایشان خارج شده بودند، بازگشتند. در نتیجه یاران پیامبر ﷺ به دو دسته تقسیم شدند؛ دسته‌ای گفتند:

«با آنان خواهیم جنگید» و دسته‌ای دیگر گفتند: «با آنان نخواهیم جنگید.» آنگاه این آیه نازل شد: {پس چرا شما درباره منافقان دو دسته شده‌اید؟ در حالی که خداوند آنان را به سبب آنچه کسب کرده‌اند، به کفر بازگردانده است.} و پیامبر ﷺ فرمودند: «همانا این شهر طیبه (مدینه) است که گناهان را دفع می‌کند، همان‌گونه که آتش چرک و ناخالصی نقره را دفع می‌کند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مدینه ناخالصی‌ها را می‌زداید، و عقب‌نشینی در اُحد اختلاف‌نظر درباره منافقان را آشکار کرد.

پیشینه و سبب بیان

هنگام حرکت به‌سوی نبرد اُحد، گروهی بازگشتند. صحابه درباره چگونگی ارزیابی این بازگشت‌کنندگان اختلاف‌نظر داشتند؛ این روایت آن ماجرا را با آیهٔ ۸۸ سورهٔ نساء پیوند می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
طیبه

نامی برای مدینه، به معنای شهر نیک یا پاک.

منافقان

کسانی که در ظاهر ایمان نشان می‌دهند، اما در باطن کفر را پنهان می‌کنند.

ناخالصی‌های نقره

مواد زائدی که با گرم‌کردن نقره از آن جدا می‌شوند.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک عقب‌نشینی در اُحد را با نزول آیهٔ ۸۸ سورهٔ نساء مرتبط می‌دانند و تأکید می‌کنند که مؤمنان باید در داوری دربارهٔ مردم احتیاط کنند، به‌ویژه هنگامی که شواهد و شرایط اهمیت دارند. تشبیه به آتش و نقره به اثر پالایندهٔ مدینه اشاره دارد؛ این تشبیه مجوزی نیست تا بدون دلیل، ساکنان آن را به گناه متهم کنیم.

درس‌هایی برای امروز
  1. دربارهٔ ایمان یا نیت کسی بدون شواهد دقیق و آگاهی از شرایط سخن نگویید.
  2. اختلاف‌نظرها را آرام و سنجیده مطرح کنید و به قرآن و دانش معتبر رجوع کنید.
  3. در محل زندگی و جامعهٔ خود راه‌هایی برای ترک گناه و گسترش نیکی بیابید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.