غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4090

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ
  3. 3سَعِيدٌ
  4. 4قَتَادَةَ
  5. 5أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رِعْلاً، وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ وَبَنِي لَحْيَانَ اسْتَمَدُّوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَدُوٍّ، فَأَمَدَّهُمْ بِسَبْعِينَ مِنَ الأَنْصَارِ، كُنَّا نُسَمِّيهِمُ الْقُرَّاءَ فِي زَمَانِهِمْ، كَانُوا يَحْتَطِبُونَ بِالنَّهَارِ وَيُصَلُّونَ بِاللَّيْلِ، حَتَّى كَانُوا بِبِئْرِ مَعُونَةَ قَتَلُوهُمْ، وَغَدَرُوا بِهِمْ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَقَنَتَ شَهْرًا يَدْعُو فِي الصُّبْحِ عَلَى أَحْيَاءٍ مِنْ أَحْيَاءِ الْعَرَبِ، عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ وَبَنِي لَحْيَانَ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَقَرَأْنَا فِيهِمْ قُرْآنًا ثُمِّ إِنَّ ذَلِكَ رُفِعَ بَلِّغُوا عَنَّا قَوْمَنَا، أَنَّا لَقِينَا رَبَّنَا، فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا‏.‏ وَعَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ حَدَّثَهُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ شَهْرًا فِي صَلاَةِ الصُّبْحِ يَدْعُو عَلَى أَحْيَاءٍ مِنْ أَحْيَاءِ الْعَرَبِ، عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ وَبَنِي لَحْيَانَ‏.‏ زَادَ خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، أَنَّ أُولَئِكَ السَّبْعِينَ، مِنَ الأَنْصَارِ قُتِلُوا بِبِئْرِ مَعُونَةَ، قُرْآنًا كِتَابًا‏.‏ نَحْوَهُ‏.‏

ترجمه

عبدالاعلی بن حماد برایم حدیث کرد، یزید بن زریع برایمان حدیث کرد، سعید از قتاده، و او از انس بن مالک رضی الله عنه روایت کرد که قبایل رِعْل، ذَکْوان، عُصَیّه و بنی لِحْیان از رسول خدا ﷺ درخواست کردند تا در برابر دشمنشان به آنان نیروی کمکی بدهد. پس ایشان هفتاد نفر از انصار را به یاری‌شان فرستادند که در آن زمان آنان را

«قُرّاء» (قرائت‌کنندگان قرآن) می‌نامیدیم. آنان روزها هیزم جمع‌آوری می‌کردند و شب‌ها به نماز می‌ایستادند. چون به چاه مَعونه رسیدند، آن قبایل با خیانت آنان را کشتند. چون این خبر به پیامبر ﷺ رسید، ایشان یک ماه در نماز صبح قنوت خواندند و بر چند قبیله از قبایل عرب نفرین فرمودند؛ بر رِعْل، ذَکْوان، عُصَیّه و بنی لِحْیان. انس گفت: ما درباره آنان آیه‌ای از قرآن می‌خواندیم که سپس نسخ شد: «از جانب ما به قوممان برسانید که ما پروردگارمان را ملاقات کردیم، پس او از ما خشنود گشت و ما را نیز خشنود ساخت.» و از قتاده از انس بن مالک روایت شده است که پیامبر خدا ﷺ یک ماه در نماز صبح قنوت خواندند و بر قبایلی از عرب نفرین کردند؛ بر رِعْل، ذَکْوان، عُصَیّه و بنی لِحْیان. خلیفه افزود: ابن زریع برایمان حدیث کرد، سعید از قتاده، و انس برایمان حدیث کرد که آن هفتاد تن از انصار در چاه معونه کشته شدند. مضمون حدیث مشابه است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پس از خیانت در بئر معونه، یک ماه قنوت خواند.

پیشینه و سبب بیان

قبیله‌های رِعل، ذَکوان، عُصَیّه و بنی‌لحیان برای مقابله با دشمنشان درخواست کمک کردند. هفتاد نفر از انصار که پیامبر ﷺ فرستاده بود، در پی خیانت، کنار چاه معونه کشته شدند. پس از آن، پیامبر ﷺ به مدت یک ماه در نماز صبح قنوت خواند و علیه قبیله‌های دخیل دعا کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
قنوت

دعایی ویژه که در نماز خوانده می‌شود.

انصار

ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان نخستین حمایت کردند.

قُرّاء

قاریان قرآن؛ در اینجا اشاره به مردان پرهیزگاری است که روزها کار می‌کردند و شب‌ها به نماز می‌ایستادند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برای اثبات این نکته استفاده می‌کنند که هنگام وقوع مصیبتی بزرگ یا حمله‌ای، می‌توان در نماز قنوت خواند و پیامبر ﷺ نیز یک ماه چنین کرد. مذاهب فقهی دربارهٔ چگونگی اجرای آن اختلاف نظر دارند: حنفیان و حنبلیان معمولاً قنوت هنگام مصیبت را بیشتر به نماز صبح اختصاص می‌دهند، در حالی که مالکیان و شافعیان آن را در نمازهای واجب هنگام مصیبت جایز می‌دانند. روایت همچنین ارزش والای نماز، خدمت به دیگران و پایداری را نشان می‌دهد؛ بااین‌حال، دعای مشخص علیه قبیله‌های یادشده به همان رویداد خاص مربوط است.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگامی که جامعه‌ای گرفتار خشونت یا خیانت می‌شود، نماز بخوانید و از خداوند یاری بخواهید.
  2. کوشش روزانه را با عبادت همراه کنید؛ مانند مردانی که روزها کار می‌کردند و شب‌ها به نماز می‌ایستادند.
  3. از کنار مصیبت بی‌اعتنا نگذرید: حمایت مناسب بجویید، پایداری کنید و آسیب‌دیدگان را در دعاهای خود یاد کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.