غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4135

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1إِسْمَاعِيلُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَخِي
  3. 3سُلَيْمَانَ
  4. 4مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ
  5. 5ابْنِ شِهَابٍ
  6. 6سِنَانِ بْنِ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ
  7. 7جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
  8. 8رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سِنَانِ بْنِ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قِبَلَ نَجْدٍ، فَلَمَّا قَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَفَلَ مَعَهُ، فَأَدْرَكَتْهُمُ الْقَائِلَةُ فِي وَادٍ كَثِيرِ الْعِضَاهِ، فَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَتَفَرَّقَ النَّاسُ فِي الْعِضَاهِ يَسْتَظِلُّونَ بِالشَّجَرِ، وَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَحْتَ سَمُرَةٍ، فَعَلَّقَ بِهَا سَيْفَهُ، قَالَ جَابِرٌ فَنِمْنَا نَوْمَةً، ثُمَّ إِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْعُونَا، فَجِئْنَاهُ فَإِذَا عِنْدَهُ أَعْرَابِيٌّ جَالِسٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ هَذَا اخْتَرَطَ سَيْفِي، وَأَنَا نَائِمٌ فَاسْتَيْقَظْتُ، وَهْوَ فِي يَدِهِ صَلْتًا، فَقَالَ لِي مَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّي قُلْتُ اللَّهُ‏.‏ فَهَا هُوَ ذَا جَالِسٌ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ لَمْ يُعَاقِبْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

ترجمه

اسماعیل برای ما حدیث کرد و گفت: برادرم برایم حدیث کرد، از سلیمان، از محمد بن ابی عتیق، از ابن شهاب، از سنان بن ابی سنان دؤلی، از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما که به او خبر داد: او همراه رسول خدا ﷺ در غزوه‌ای به سمت نجد شرکت جست. چون رسول خدا ﷺ بازگشت، او نیز همراه ایشان بازگشت. هنگام استراحت نیمروز (قایلوله) در حالی که در دره‌ای پر از درختان خاردار بودند، فرا رسید. رسول خدا ﷺ پیاده شدند و مردم برای سایه گرفتن میان درختان پراکنده شدند. رسول خدا ﷺ زیر درخت سَمُره‌ای فرود آمدند و شمشیر خود را بر آن آویختند. جابر می‌گوید: مدتی خوابیدیم، ناگاه رسول خدا ﷺ ما را خواندند. نزد ایشان رفتیم و دیدیم مردی بادیه‌نشین پیش ایشان نشسته است. رسول خدا ﷺ فرمودند:

«این شخص شمشیر مرا از غلاف بیرون کشید در حالی که من خواب بودم. چون بیدار شدم، شمشیر برهنه در دستش بود. به من گفت: چه کسی تو را از دست من نجات می‌دهد؟ گفتم: الله. اکنون اینک اینجا نشسته است.» سپس رسول خدا ﷺ او را مجازات نکردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

النبی ﷺ نے اللہ پر بھروسا کیا اور اس شخص کو معاف کر دیا جس نے انہیں دھمکی دی تھی۔

توضیح واژه‌های دشوار
نجد

جزیرۂ عرب کا ایک خطہ، جہاں لشکر روانہ ہوا تھا۔

درختِ سَمُرہ

مضبوط شاخوں والا ایک درخت، جس کے نیچے النبی ﷺ نے آرام فرمایا۔

نکلی ہوئی تلوار

وہ تلوار جو نیام سے نکال لی گئی ہو اور استعمال کے لیے تیار ہو۔

برداشت‌های عالمان

ابن حجر سمیت کلاسیکی علما اس بات پر زور دیتے ہیں کہ «اللہ» کا جواب ظاہر کرتا ہے کہ حفاظت بالآخر اللہ ہی کی طرف سے ہے، جبکہ خطرہ ٹالنے کے لیے انسان جائز تدابیر بھی اختیار کر سکتے ہیں۔ النبی ﷺ نے اس شخص کو سزا نہ دینے کا انتخاب فرمایا؛ علما اس سے آپ ﷺ کی رحمت اور ضبطِ نفس پر استدلال کرتے ہیں۔ یہ دھمکی یا تشدد کو سزا کے بغیر چھوڑ دینے کی کوئی عمومی اجازت نہیں ہے: فیصلہ حالات، متاثرہ افراد کے حقوق، اور قاضی یا حاکم کے اختیار پر منحصر ہوتا ہے۔

درس‌هایی برای امروز
  1. خطرے یا بے یقینی کے وقت اللہ پر بھروسا کریں اور ساتھ ہی دانش مندی سے کام لیں۔
  2. ضبطِ نفس کی مشق کریں اور جہاں انصاف اور تحفظ اجازت دیں، انتقام کے بجائے معافی کو ترجیح دیں۔
  3. سنگین دھمکیوں کا فیصلہ مجاز اداروں پر چھوڑیں؛ قانون اپنے ہاتھ میں نہ لیں۔
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.