غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4136

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَقَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذَاتِ الرِّقَاعِ، فَإِذَا أَتَيْنَا عَلَى شَجَرَةٍ ظَلِيلَةٍ تَرَكْنَاهَا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَ رَجُلٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَسَيْفُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُعَلَّقٌ بِالشَّجَرَةِ فَاخْتَرَطَهُ فَقَالَ تَخَافُنِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَمَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّي قَالَ ‏"‏ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ فَتَهَدَّدَهُ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّى بِطَائِفَةٍ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ تَأَخَّرُوا، وَصَلَّى بِالطَّائِفَةِ الأُخْرَى رَكْعَتَيْنِ، وَكَانَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَرْبَعٌ وَلِلْقَوْمِ رَكْعَتَيْنِ‏.‏ وَقَالَ مُسَدَّدٌ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ اسْمُ الرَّجُلِ غَوْرَثُ بْنُ الْحَارِثِ، وَقَاتَلَ فِيهَا مُحَارِبَ خَصَفَةَ‏.‏

ترجمه

و ابان گفت: یحیی بن ابی‌کثیر برای ما از ابوسلمه، و او از جابر روایت کرد که گفت: ما همراه پیامبر ﷺ در ذات‌الرقاع بودیم. چون به درختی سایه‌دار رسیدیم، آن را برای پیامبر ﷺ واگذاشتیم. آنگاه مردی مشرک آمد در حالی که شمشیر پیامبر ﷺ بر درخت آویزان بود. او شمشیر را از غلاف بیرون کشید و پرسید:

«آیا از من می‌ترسی؟» پیامبر ﷺ فرمود: «خیر.» پرسید: «چه کسی تو را از دست من نجات می‌دهد؟» فرمود: «الله.» سپس یاران پیامبر ﷺ او را تهدید کردند. پس از آن اقامه نماز گفته شد و پیامبر ﷺ با یک گروه دو رکعت نماز خواندند، سپس آنان عقب رفتند و ایشان با گروه دیگر دو رکعت دیگر خواندند. بدین ترتیب برای پیامبر ﷺ چهار رکعت و برای مردم دو رکعت بود. مسدد از ابوعوانه و او از ابوبشر نقل کرده است که نام آن مرد غورث بن حارث بود و در این نبرد با قبیله محارب خصفه جنگیده شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به خدا توکل کرد و در هنگام خطر نماز را برپا داشت.

پیشینه و سبب بیان

این رویداد در غزوهٔ ذات‌الرقاع رخ داد. روایت تکمیلی نام آن مرد را غورث بن حارث ذکر می‌کند و می‌گوید که با قبیلهٔ محاربِ خصفه جنگیده می‌شد.

توضیح واژه‌های دشوار
ذات‌الرقاع

نام غزوه‌ای که پیامبر ﷺ و یارانش در آن شرکت کردند.

اقامه

ندایی که اعلام می‌کند نماز واجب بلافاصله آغاز می‌شود.

نماز خوف

نمازی که هنگام خطر، با تقسیم‌بندی متناسب مؤمنان، به‌جا آورده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که نماز واجب حتی هنگام خطر قریب‌الوقوع نیز باید برپا شود و می‌توان شیوهٔ آن را با شرایط سازگار کرد. روایت نشان‌دهندهٔ توکل پیامبر ﷺ به خداست، بی‌آنکه این به معنای کنار گذاشتن اقدامات احتیاطی باشد. مذاهب فقهی، بر پایهٔ روایت‌های معتبر گوناگون، شکل‌های متفاوت نماز خوف را بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام فشار و دشواری به خدا توکل کنید و در عین حال متناسب با شرایط خود خردمندانه عمل کنید.
  2. نگذارید خطر یا آشفتگی شما را نسبت به نماز بی‌اعتنا کند؛ راهی مناسب برای برپا داشتن آن بیابید.
  3. هنگام تهدید آرامش خود را حفظ کنید و سنجیده واکنش نشان دهید، همان‌گونه که پیامبر ﷺ عمل کرد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.