Sahih al-Bukhari، حدیث 4161
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ إِلَى السُّوقِ، فَلَحِقَتْ عُمَرَ امْرَأَةٌ شَابَّةٌ فَقَالَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلَكَ زَوْجِي وَتَرَكَ صِبْيَةً صِغَارًا، وَاللَّهِ مَا يُنْضِجُونَ كُرَاعًا، وَلاَ لَهُمْ زَرْعٌ وَلاَ ضَرْعٌ، وَخَشِيتُ أَنْ تَأْكُلَهُمُ الضَّبُعُ، وَأَنَا بِنْتُ خُفَافِ بْنِ إِيمَاءَ الْغِفَارِيِّ، وَقَدْ شَهِدَ أَبِي الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَوَقَفَ مَعَهَا عُمَرُ، وَلَمْ يَمْضِ، ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِنَسَبٍ قَرِيبٍ. ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى بَعِيرٍ ظَهِيرٍ كَانَ مَرْبُوطًا فِي الدَّارِ، فَحَمَلَ عَلَيْهِ غِرَارَتَيْنِ مَلأَهُمَا طَعَامًا، وَحَمَلَ بَيْنَهُمَا نَفَقَةً وَثِيَابًا، ثُمَّ نَاوَلَهَا بِخِطَامِهِ ثُمَّ قَالَ اقْتَادِيهِ فَلَنْ يَفْنَى حَتَّى يَأْتِيَكُمُ اللَّهُ بِخَيْرٍ. فَقَالَ رَجُلٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَكْثَرْتَ لَهَا. قَالَ عُمَرُ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ، وَاللَّهِ إِنِّي لأَرَى أَبَا هَذِهِ وَأَخَاهَا قَدْ حَاصَرَا حِصْنًا زَمَانًا، فَافْتَتَحَاهُ، ثُمَّ أَصْبَحْنَا نَسْتَفِيءُ سُهْمَانَهُمَا فِيهِ.
اسماعیل بن عبدالله برای ما حدیث کرد و گفت: مالک برایم نقل کرد، از زید بن اسلم، از پدرش که گفت: همراه با عمر بن خطاب رضی الله عنه به بازار رفتم. آنگاه زن جوانی خود را به عمر رساند و عرض کرد:
«ای امیرالمؤمنین! شوهرم فوت کرده و کودکان خردسالی را بر جای گذاشته است. به خدا سوگند، حتی پای بزغالهای برای پختن ندارند، نه مزرعهای دارند و نه دامی. میترسم که از گرسنگی تلف شوند. من دختر خفاف بن ایماء غفاری هستم و پدرم در صلح حدیبیه همراه با پیامبر ﷺ حضور داشت.» عمر نزد او ایستاد و راه نیفتاد، سپس فرمود: «خوش آمدی ای خویشاوند نزدیک.» سپس به سوی شتری نیرومند که در خانه بسته بود رفت و دو کیسه پر از آذوقه بر آن بار زد و میان آنها پول و لباس قرار داد. آنگاه مهار شتر را به دست زن داد و فرمود: «آن را ببر، این توشه تمام نخواهد شد تا اینکه الله خیری نصیب شما گرداند.» مردی گفت: «ای امیرالمؤمنین! بیش از حد به او دادی.» عمر با لحن سرزنشآمیز فرمود: «مادرت عزادارت شود! به خدا سوگند، من دیدهام که پدر و برادر این زن مدت زیادی قلعهای را محاصره کردند و آن را فتح نمودند، و سپس ما سهم آنان را از غنایم جنگی تقسیم کردیم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عمر از روی توجه و قدردانی از یک بیوهزن و فرزندانش حمایت کرد.
لقبی برای رهبر مسلمانان به معنای فرمانده مؤمنان.
مکانی که پیامبر ﷺ و یارانش با قریش پیمان بستند.
بخشهایی از غنیمت که جنگجویان طبق مقررات جاری استحقاق آن را داشتند.
عالمان در رفتار عمر نمونهای از رهبری دلسوزانه میبینند: حاکم باید نیازمندی را تشخیص دهد و عملاً به یاری بشتابد. همچنین روشن میشود که خدمت و شایستگی پیشین اعضای یک خانواده، دلیلی برای رفتار محترمانه با خویشاوندان آنان است. بخشندگی در اینجا هدفمند است: خوراک، پول و پوشاک نیازهای مشخصی را برطرف میکنند. سخنان عمر همچنین نشان میدهد که او سهم پدر و برادر آن زن در خدمت به جامعه را فراموش نکرده بود.
- هنگام نیاز، مشخصاً بپرسید خانواده به چه چیزی احتیاج دارد و کمکی ارائه دهید که فوراً قابل استفاده باشد.
- کسی که مسئولیتی بر عهده دارد باید نشانههای آسیبپذیری را جدی بگیرد و خود برای اقدام پیشقدم شود.
- تلاش افراد و خانوادههایشان را ارج نهید و با حمایتی عادلانه سپاسگزاری خود را نشان دهید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.