Sahih al-Bukhari، حدیث 4359
روایتشده توسط Jarir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jarir ibn Abdullah
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْعَبْسِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ كُنْتُ بِالْبَحْرِ فَلَقِيتُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ ذَا كَلاَعٍ وَذَا عَمْرٍو، فَجَعَلْتُ أُحَدِّثُهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ ذُو عَمْرٍو لَئِنْ كَانَ الَّذِي تَذْكُرُ مِنْ أَمْرِ صَاحِبِكَ، لَقَدْ مَرَّ عَلَى أَجَلِهِ مُنْذُ ثَلاَثٍ. وَأَقْبَلاَ مَعِي حَتَّى إِذَا كُنَّا فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ رُفِعَ لَنَا رَكْبٌ مِنْ قِبَلِ الْمَدِينَةِ فَسَأَلْنَاهُمْ فَقَالُوا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ وَالنَّاسُ صَالِحُونَ. فَقَالاَ أَخْبِرْ صَاحِبَكَ أَنَّا قَدْ جِئْنَا وَلَعَلَّنَا سَنَعُودُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، وَرَجَعَا إِلَى الْيَمَنِ فَأَخْبَرْتُ أَبَا بَكْرٍ بِحَدِيثِهِمْ قَالَ أَفَلاَ جِئْتَ بِهِمْ. فَلَمَّا كَانَ بَعْدُ قَالَ لِي ذُو عَمْرٍو يَا جَرِيرُ إِنَّ بِكَ عَلَىَّ كَرَامَةً، وَإِنِّي مُخْبِرُكَ خَبَرًا، إِنَّكُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ لَنْ تَزَالُوا بِخَيْرٍ مَا كُنْتُمْ إِذَا هَلَكَ أَمِيرٌ تَأَمَّرْتُمْ فِي آخَرَ، فَإِذَا كَانَتْ بِالسَّيْفِ كَانُوا مُلُوكًا يَغْضَبُونَ غَضَبَ الْمُلُوكِ وَيَرْضَوْنَ رِضَا الْمُلُوكِ.
عبدالله بن ابیشیبه عبسی به من حدیث کرد و گفت: ابن ادریس برای ما حدیث نمود، از اسماعیل بن ابی خالد، از قیس، از جریر که فرمود: در یمن بودم که با دو مرد از اهل یمن به نامهای ذوکلاع و ذوعمر دیدار کردم. شروع کردم برایشان از رسول خدا ﷺ سخن گفتن. ذوعمر به او گفت:
«اگر آنچه درباره یارت (پیامبر) میگویی راست باشد، همانا اجلش سه روز پیش فرا رسیده است.» سپس آن دو همراه من راه افتادند تا اینکه در بخشی از مسیر، سوارانی از سوی مدینه نمایان شدند. از آنان پرسیدیم و گفتند: «رسول خدا ﷺ رحلت فرموده و ابوبکر به خلافت برگزیده شده و مردم در وضعیت خوبی هستند.» آن دو گفتند: «به یارت (ابوبکر) خبر بده که ما آمدیم و انشاءالله باز خواهیم گشت.» سپس به یمن بازگشتند. چون سخنانشان را به ابوبکر گفتم، فرمود: «چرا آنان را نیاوردی؟» بعدها ذوعمر به من گفت: «ای جریر! تو بر من حقّ کرامت داری و من خبری به تو میدهم: شما ای قوم عرب، همواره در خیر خواهید بود مادامی که هرگاه امیری بمیرد، با مشورت دیگری را به امارت برگزینید؛ اما اگر حکومت با شمشیر به دست آید، پادشاهانی خواهند شد که همچون پادشاهان خشمگین شوند و همچون پادشاهان خشنود گردند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
مشورت هنگام انتخاب جانشین، به حفظ خیر و صلاح جامعه کمک میکند؛ بهدستگرفتن قدرت با زور به استبداد میانجامد.
بهعنوان جانشین و رهبر جامعه انتخاب شد.
بهجای مشورت، با توسل به نیروی مسلح قدرت را به دست گرفتن.
عالمان از این روایت برداشت میکنند که مشورت و توافق در انتخاب رهبر، به وحدت و خیر و صلاح جامعه کمک میکند. سخن ذوالعَمْر دربارهٔ حکومتی که با زور به دست میآید و رهبرانی که مانند پادشاهان رفتار میکنند هشدار میدهد. این روایت یک اصل سیاسی را بیان میکند، اما بهتنهایی روش کامل انتخاب جانشین را تعیین نمیکند؛ مذاهب فقهی این مسائل را با توجه به منابع گستردهتر و اصول حقوقی بررسی میکنند.
- مردم را در تصمیمهای مهم دخیل کنید و در پی راهحلی باشید که جامعه را متحد نگه دارد.
- با سوءاستفاده از قدرت مخالفت کنید و رهبران را در برابر حکمرانی عادلانه پاسخگو بدانید.
- هنگام انتقال رهبری، توافقها را روشن کنید تا از ابهام و اختلاف کاسته شود.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.