غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4379

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجَرْمِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ عُبَيْدَةَ بْنِ نَشِيطٍ ـ وَكَانَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ ـ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ بَلَغَنَا أَنَّ مُسَيْلِمَةَ الْكَذَّابَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ، فَنَزَلَ فِي دَارِ بِنْتِ الْحَارِثِ، وَكَانَ تَحْتَهُ بِنْتُ الْحَارِثِ بْنِ كُرَيْزٍ، وَهْىَ أُمُّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ، فَأَتَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ، وَهْوَ الَّذِي يُقَالُ لَهُ خَطِيبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَفِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضِيبٌ، فَوَقَفَ عَلَيْهِ فَكَلَّمَهُ فَقَالَ لَهُ مُسَيْلِمَةُ إِنْ شِئْتَ خَلَّيْتَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الأَمْرِ، ثُمَّ جَعَلْتَهُ لَنَا بَعْدَكَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ سَأَلْتَنِي هَذَا الْقَضِيبَ مَا أَعْطَيْتُكَهُ وَإِنِّي لأَرَاكَ الَّذِي أُرِيتُ فِيهِ مَا أُرِيتُ، وَهَذَا ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ وَسَيُجِيبُكَ عَنِّي ‏"‏‏.‏ فَانْصَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ عَنْ رُؤْيَا، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّتِي ذَكَرَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ذُكِرَ لِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُرِيتُ أَنَّهُ وُضِعَ فِي يَدَىَّ سِوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ، فَفُظِعْتُهُمَا وَكَرِهْتُهُمَا، فَأُذِنَ لِي فَنَفَخْتُهُمَا فَطَارَا، فَأَوَّلْتُهُمَا كَذَّابَيْنِ يَخْرُجَانِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ أَحَدُهُمَا الْعَنْسِيُّ الَّذِي قَتَلَهُ فَيْرُوزُ بِالْيَمَنِ، وَالآخَرُ مُسَيْلِمَةُ الْكَذَّابُ‏.‏

ترجمه

عبیدالله بن عبدالله بن عتبه روایت کرده است: به ما خبر رسید که مسیلمه کذّاب به مدینه آمد و در خانه دختر حارث فرود آمد. دختر حارث بن کریز همسر او و مادر عبدالله بن عامر بود. رسول خدا ﷺ به همراه ثابت بن قیس بن شماس که خطیب رسول خدا ﷺ خوانده می‌شد، نزد او رفتند. در آن هنگام چوبی در دست رسول خدا ﷺ بود. پیامبر ﷺ در برابر مسیلمه ایستادند و با او سخن گفتند. مسیلمه به ایشان عرض کرد:

«اگر بخواهی، میان ما و این امر (حکومت) دخالت نکنیم، به شرط آنکه پس از تو حکومت به ما برسد.» پیامبر ﷺ فرمودند: «اگر همین چوب را از من می‌خواستی، هرگز به تو نمی‌دادم. و بی‌گمان تو همان کسی هستی که در خواب به من نشان داده شد. و این ثابت بن قیس است که از جانب من به تو پاسخ خواهد داد.» سپس پیامبر ﷺ بازگشتند. عبیدالله بن عبدالله می‌گوید: از عبدالله بن عباس درباره رؤیایی که رسول خدا ﷺ ذکر کرده بودند پرسیدم. ابن عباس گفت: برایم نقل شده است که رسول خدا ﷺ فرمودند: «در حالی که خواب بودم، دیدم دو دستبند طلا در دستانم گذاشته شد؛ از آن‌ها هراسان شدم و ناخوشایند یافتمشان. سپس به من اجازه داده شد تا بر آن‌ها بدمم، پس دمیدم و هر دو پریدند و دور شدند. من آن‌ها را به دو دروغگو تعبیر کردم که پدیدار خواهند شد.» عبیدالله گفت: یکی از آن‌ها عنسی بود که فیروز او را در یمن کشت، و دیگری مسیلمه کذّاب بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ ادعای دروغین مُسَیْلِمَه را رد کرد و او را دروغگو دانست.

پیشینه و سبب بیان

مُسَیْلِمَه به مدینه آمد و پیشنهاد کرد پس از پیامبر ﷺ رهبری به او واگذار شود. پیامبر ﷺ این پیشنهاد را رد کرد و به رؤیای مربوط به دو دروغگو اشاره فرمود.

توضیح واژه‌های دشوار
مُسَیْلِمَه کذّاب

مُسَیْلِمَهٔ دروغگو؛ کسی که به‌ناحق ادعای پیامبری کرد.

ثابت بن قیس

صحابی‌ای که به سخنوری شهرت داشت و از جانب پیامبر ﷺ پاسخ داد.

دو بازوبند طلایی

در رؤیا، این دو بازوبند نشانهٔ ظهور دو دروغگو بودند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که خداوند پیامبر ﷺ را از ظهور دو پیامبر دروغین آگاه ساخته بود. ابن حجر رؤیا را نشانه‌ای از آگاهی پیامبرانه می‌داند و یادآور می‌شود که بازوبندها در رؤیا موجب ناخشنودی شدند و دمیدن بر آن‌ها ناپدیدشدنشان را نشان می‌داد. همچنین روشن است که پیامبر ﷺ ادعای مُسَیْلِمَه را آشکارا رد کرد و ثابت بن قیس را مأمور پاسخ‌گویی از جانب خود ساخت. این روایت هیچ مبنایی برای پذیرفتن ادعای پیامبری پس از محمد ﷺ فراهم نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. ادعاهای دینیِ نادرست را روشن رد کنید و داوری خود را بر دانش معتبر استوار سازید.
  2. در رویارویی دشوار، از سخن‌گویی توانمند استفاده کنید تا پیام را با دقت منتقل کند.
  3. وقتی کسی می‌کوشد حقیقت و رهبری را با قدرت‌طلبی شخصی درآمیزد، استوار بمانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.