مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4378

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجَرْمِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ عُبَيْدَةَ بْنِ نَشِيطٍ ـ وَكَانَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ ـ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ بَلَغَنَا أَنَّ مُسَيْلِمَةَ الْكَذَّابَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ، فَنَزَلَ فِي دَارِ بِنْتِ الْحَارِثِ، وَكَانَ تَحْتَهُ بِنْتُ الْحَارِثِ بْنِ كُرَيْزٍ، وَهْىَ أُمُّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ، فَأَتَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ، وَهْوَ الَّذِي يُقَالُ لَهُ خَطِيبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَفِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضِيبٌ، فَوَقَفَ عَلَيْهِ فَكَلَّمَهُ فَقَالَ لَهُ مُسَيْلِمَةُ إِنْ شِئْتَ خَلَّيْتَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الأَمْرِ، ثُمَّ جَعَلْتَهُ لَنَا بَعْدَكَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ سَأَلْتَنِي هَذَا الْقَضِيبَ مَا أَعْطَيْتُكَهُ وَإِنِّي لأَرَاكَ الَّذِي أُرِيتُ فِيهِ مَا أُرِيتُ، وَهَذَا ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ وَسَيُجِيبُكَ عَنِّي ‏"‏‏.‏ فَانْصَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ عَنْ رُؤْيَا، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّتِي ذَكَرَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ذُكِرَ لِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُرِيتُ أَنَّهُ وُضِعَ فِي يَدَىَّ سِوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ، فَفُظِعْتُهُمَا وَكَرِهْتُهُمَا، فَأُذِنَ لِي فَنَفَخْتُهُمَا فَطَارَا، فَأَوَّلْتُهُمَا كَذَّابَيْنِ يَخْرُجَانِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ أَحَدُهُمَا الْعَنْسِيُّ الَّذِي قَتَلَهُ فَيْرُوزُ بِالْيَمَنِ، وَالآخَرُ مُسَيْلِمَةُ الْكَذَّابُ‏.‏

ترجمه

عبیدالله بن عبدالله بن عتبه روایت کرده است: به ما خبر رسید که مسیلمه کذّاب به مدینه آمد و در خانه دختر حارث فرود آمد. دختر حارث بن کریز همسر او و مادر عبدالله بن عامر بود. سپس رسول خدا ﷺ به همراه ثابت بن قیس بن شمّاس که خطیب رسول خدا ﷺ نامیده می‌شد، نزد او رفتند. در آن هنگام چوب‌دستی در دست رسول خدا ﷺ بود. پیامبر ﷺ در برابر مسیلمه ایستادند و با او سخن گفتند. مسیلمه به ایشان عرض کرد:

«اگر بخواهی، میان ما و این امر (حکومت) فاصله نینداز و پس از خود آن را به ما واگذار کن.» پیامبر ﷺ فرمودند: «اگر همین چوب‌دستی را از من می‌خواستی، هرگز به تو نمی‌دادم. و بی‌گمان تو همان کسی هستی که در رؤیا درباره‌ات دیدم. و این ثابت بن قیس است که از جانب من به تو پاسخ خواهد داد.» سپس پیامبر ﷺ بازگشتند. عبیدالله بن عبدالله می‌گوید: از عبدالله بن عباس درباره رؤیایی که رسول خدا ﷺ ذکر کرده بودند پرسیدم. ابن عباس گفت: برایم نقل شده است که رسول خدا ﷺ فرمودند: «در حالی که خواب بودم، در رؤیا دیدم که دو دستبند طلا در دستانم گذاشته شد؛ از آن‌ها وحشت کردم و ناخوشایند یافتمشان. سپس به من اجازه داده شد تا بر آن‌ها بدمم، پس دمیدم و هر دو پرواز کردند. سپس آن‌ها را به دو دروغگو که ظهور خواهند کرد تعبیر نمودم.» عبیدالله گفت: یکی از آن‌ها عنسی بود که فیروز در یمن او را کشت، و دیگری مسیلمه کذّاب بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ مسیلمه را در رؤیایی با دو مدعی دروغین پیامبری مرتبط دانست.

پیشینه و سبب بیان

مسیلمه به مدینه آمد و نزد همسرش اقامت کرد. پیامبر ﷺ با او سخن گفت؛ رؤیای یادشده به دو دروغگو اشاره داشت که خود را پیامبر معرفی می‌کردند: اسود عنسی و مسیلمه.

توضیح واژه‌های دشوار
الکذّاب

لقبی به معنای «دروغگوی بزرگ».

دستبندهای طلایی

طبق توضیح پیامبر ﷺ، دو دستبند در رؤیا نماد دو دروغگویی بودند که قرار بود ظهور کنند.

ثابت بن قیس

صحابی‌ای که به سخنوری پیامبر ﷺ شهرت داشت و قرار بود از جانب ایشان به مسیلمه پاسخ دهد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که رؤیاهای پیامبران وحی و راستین‌اند و خداوند پیامبر ﷺ را از پیامبران دروغین آگاه می‌کرد. در رؤیا، دو دروغگو با دستبندهای طلایی مرتبط شدند؛ روایت از اسود عنسی و مسیلمه نام می‌برد. این بخش همچنین نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ ادعای رهبری مسیلمه را رد کرد و ثابت بن قیس را مأمور ساخت تا از جانب ایشان پاسخ دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. ادعاهای دینی را با پیام پیامبر ﷺ بسنجید و از هیچ مدعی خودخواندهٔ پیامبری پیروی نکنید.
  2. با صراحت با نادرستی مخالفت کنید، اما روشی سنجیده و مناسب برگزینید.
  3. از دانش و فصاحت برای دفاع از حقیقت بهره بگیرید؛ همان‌گونه که ثابت بن قیس از جانب پیامبر ﷺ چنین کرد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.