Sahih al-Bukhari، حدیث 4406
روایتشده توسط Abu Bakra. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّىآن را به البخاري روایت کرد
- 2عَبْدُ الْوَهَّابِ
- 3أَيُّوبُ
- 4مُحَمَّدٍ
- 5ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ
- 6أَبِي بَكْرَةَ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الزَّمَانُ قَدِ اسْتَدَارَ كَهَيْئَةِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ثَلاَثَةٌ مُتَوَالِيَاتٌ ذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحِجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ، وَرَجَبُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشَعْبَانَ، أَىُّ شَهْرٍ هَذَا " قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ. قَالَ " أَلَيْسَ ذُو الْحِجَّةِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَأَىُّ بَلَدٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ. قَالَ " أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَأَىُّ يَوْمٍ هَذَا " قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ. قَالَ " أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ ـ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ ـ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا وَسَتَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ، فَسَيَسْأَلُكُمْ عَنْ أَعْمَالِكُمْ، أَلاَ فَلاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي ضُلاَّلاً، يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ، أَلاَ لِيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، فَلَعَلَّ بَعْضَ مَنْ يُبَلَّغُهُ أَنْ يَكُونَ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضِ مَنْ سَمِعَهُ ـ فَكَانَ مُحَمَّدٌ إِذَا ذَكَرَهُ يَقُولُ صَدَقَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ـ أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ. مَرَّتَيْنِ ".
محمد بن مثَنّی به من حدیث کرد، عبدالوهّاب برای ما حدیث کرد، ایّوب برای ما حدیث کرد، از محمد، از ابن ابیبکره، از ابیبکره که پیامبر ﷺ فرمودند:
«زمان به همان حالتی بازگشته است که در روز آفرینش آسمانها و زمین داشت. سال دوازده ماه است که چهار ماه آن حرام است؛ سه ماه پیوسته: ذوالقعده، ذوالحجه و محرّم؛ و چهارمی رجب مُضَر است که میان جمادی و شعبان قرار دارد. این کدام ماه است؟» گفتیم: الله و رسولش داناترند. سپس ایشان سکوت کردند تا جایی که گمان بردیم شاید آن را با نامی غیر از نام اصلیاش بخوانند. فرمودند: «آیا ذوالحجه نیست؟» گفتیم: چرا. فرمودند: «این کدام شهر است؟» گفتیم: الله و رسولش داناترند. سپس سکوت کردند تا جایی که گمان بردیم شاید آن را با نامی دیگر بخوانند. فرمودند: «آیا بلد (مکه) نیست؟» گفتیم: چرا. فرمودند: «امروز چه روزی است؟» گفتیم: الله و رسولش داناترند. سپس سکوت کردند تا جایی که گمان بردیم شاید آن را با نامی دیگر بخوانند. فرمودند: «آیا یومالنحر (روز قربانی) نیست؟» گفتیم: چرا. فرمودند: «همانا خونهایتان و اموالتان — (محمد میگوید: و گمان کنم فرمودند: و آبرویتان) — بر شما محترم و مقدس است، همچون حرمت این روزتان، در این شهرتان و در این ماهتان. و بیگمان پروردگارتان را ملاقات خواهید کرد و او از اعمال شما خواهد پرسید. آگاه باشید! پس از من به گمراهی بازنگردید که گردن یکدیگر را بزنید. آگاه باشید! حاضران باید این پیام را به غایبان برسانند، زیرا چه بسا کسی که پیام به او رسیده، بهتر از برخی شنوندگان مستقیم آن را دریابد.» (محمد هرگاه این حدیث را یادآوری میکرد، میگفت: محمد ﷺ راست فرمود.) سپس دو بار فرمودند: «آگاه باشید! آیا رساندم؟»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
جان، مال و آبروی مردم حرمت دارند؛ این پیام را منتقل کنید.
پیامبر ﷺ این سخنان را در خطبهٔ وداع، در روز عید قربانِ ماه ذوالحجه بیان کردند.
چهار ماهی که در اسلام حرمت ویژه دارند: ذوالقعده، ذوالحجه، محرم و رجب.
دهم ذوالحجه؛ روزی که حاجیان قربانی میکنند.
رجب، آنگونه که قبیلهٔ مُضَر آن را مشخص میکرد؛ میان جمادی و شعبان.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که جان، مال و آبروی مردم باید محفوظ باشد و کشتن یکدیگر گناهی بزرگ است. یادکرد از زمان و مکان مقدس بر اهمیت این حفاظت تأکید میکند، اما آن را به همان زمان و مکان محدود نمیسازد. سفارش به رساندن پیام، بر وظیفهٔ انتقال دقیق دانش تأکید دارد؛ چهبسا دریافتکننده معنای آن را بهتر از نخستین شنونده درک کند.
- از جان، مال و آبروی دیگران پاسداری کنید، حتی هنگام خشم یا اختلاف.
- پیش از انتقال دانش، آن را دقیق بررسی کنید و با امانت منتقل سازید.
- زمانها و مکانهای مقدس را انگیزهای برای مراقبت بیشتر از ستم قرار دهید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.