غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4416

روایت‌شده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُسَدَّدٌآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2يَحْيَى
  3. 3شُعْبَةَ
  4. 4الْحَكَمِ
  5. 5مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ
  6. 6أَبِيهِ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ إِلَى تَبُوكَ، وَاسْتَخْلَفَ عَلِيًّا فَقَالَ أَتُخَلِّفُنِي فِي الصِّبْيَانِ وَالنِّسَاءِ قَالَ ‏ "‏ أَلاَ تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلاَّ أَنَّهُ لَيْسَ نَبِيٌّ بَعْدِي ‏"‏‏.‏ وَقَالَ أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ سَمِعْتُ مُصْعَبًا‏.‏

ترجمه

مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، یحیی برای ما حدیث کرد، از شُعبه، از حَکَم، از مُصعَب بن سعد، از پدرش، که رسول الله ﷺ به سوی تبوک حرکت کردند و علی را در مدینه جانشین خود ساختند. علی عرض کرد:

«آیا مرا با کودکان و زنان بر جای می‌گذاری؟» فرمودند: «آیا خشنود نیستی که جایگاهت نزد من همچون جایگاه هارون نزد موسی باشد، جز آنکه پس از من پیامبری نخواهد بود؟» ابوداود گفت: شُعبه برای ما حدیث کرد، از حَکَم، شنیدم مصعب را.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ علی را به‌عنوان جانشین خود منصوب کرد و با تشبیهی ویژه او را گرامی داشت.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ به تبوک رفت و علی را به‌عنوان جانشین خود در مدینه گمارد. علی پرسید چرا باید بماند؛ پیامبر ﷺ او را به هارون و موسی تشبیه کرد و توضیح داد که پس از او پیامبری نخواهد آمد.

توضیح واژه‌های دشوار
جانشین

کسی که در غیاب فردی، مسئولیت او را بر عهده می‌گیرد.

تبوک

مکانی در شمال شبه‌جزیرهٔ عربستان که پیامبر ﷺ با سپاهی به سوی آن رفت.

هارون و موسی

دو پیامبر، هارون و موسی؛ هارون موسی را یاری می‌کرد و در غیاب او مسئولیتی را بر عهده می‌گرفت.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این تشبیه را تکریمی برای علی و تأییدی بر این می‌دانند که پیامبر ﷺ هنگام سفر، مسئولیتی را در مدینه به او سپرد. شباهت به هارون در یاری‌رسانی و جانشینی است، نه در پیامبری؛ زیرا پیامبر ﷺ صریحاً با بیان اینکه پس از او پیامبری نیست، این احتمال را نفی می‌کند. ازاین‌رو، عالمان این روایت را دلیلی بر پیامبر بودن علی نمی‌دانند.

درس‌هایی برای امروز
  1. از سهم ویژهٔ کسانی که مسئولیت می‌پذیرند قدردانی کنید، حتی اگر کارشان از دید دیگران پنهان باشد.
  2. هنگام سپردن مسئولیتی مهم، روشن توضیح دهید چرا آن فرد انتخاب شده و حدود مسئولیتش چیست.
  3. در به‌کارگیری تشبیه‌ها دقت کنید و توضیح صریحی را که همراه آن آمده نیز در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.