تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4480

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ بَكْرٍ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ سَمِعَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ، بِقُدُومِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي أَرْضٍ يَخْتَرِفُ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ ثَلاَثٍ لاَ يَعْلَمُهُنَّ إِلاَّ نَبِيٌّ فَمَا أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ وَمَا أَوَّلُ طَعَامِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَمَا يَنْزِعُ الْوَلَدُ إِلَى أَبِيهِ أَوْ إِلَى أُمِّهِ قَالَ ‏"‏ أَخْبَرَنِي بِهِنَّ جِبْرِيلُ آنِفًا ‏"‏‏.‏ قَالَ جِبْرِيلُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ ذَاكَ عَدُوُّ الْيَهُودِ مِنَ الْمَلاَئِكَةِ‏.‏ فَقَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ ‏{‏مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ‏}‏ أَمَّا أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ فَنَارٌ تَحْشُرُ النَّاسَ مِنَ الْمَشْرِقِ إِلَى الْمَغْرِبِ، وَأَمَّا أَوَّلُ طَعَامِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَزِيَادَةُ كَبِدِ حُوتٍ، وَإِذَا سَبَقَ مَاءُ الرَّجُلِ مَاءَ الْمَرْأَةِ نَزَعَ الْوَلَدَ، وَإِذَا سَبَقَ مَاءُ الْمَرْأَةِ نَزَعَتْ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْيَهُودَ قَوْمٌ بُهُتٌ، وَإِنَّهُمْ إِنْ يَعْلَمُوا بِإِسْلاَمِي قَبْلَ أَنْ تَسْأَلَهُمْ يَبْهَتُونِي‏.‏ فَجَاءَتِ الْيَهُودُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَىُّ رَجُلٍ عَبْدُ اللَّهِ فِيكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالُوا خَيْرُنَا وَابْنُ خَيْرِنَا، وَسَيِّدُنَا وَابْنُ سَيِّدِنَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَسْلَمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا أَعَاذَهُ اللَّهُ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ فَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ فَقَالُوا شَرُّنَا وَابْنُ شَرِّنَا‏.‏ وَانْتَقَصُوهُ‏.‏ قَالَ فَهَذَا الَّذِي كُنْتُ أَخَافُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن منیر به ما حدیث کرد، او از عبدالله بن بکر شنید، حمید به ما حدیث کرد، از انس رضی‌الله‌عنه که گفت: عبدالله بن سلام خبر ورود رسول خدا ﷺ را در حالی شنید که در زمین کشاورزی خود مشغول چیدن میوه بود. پس نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد:

«من از شما درباره سه چیز می‌پرسم که جز یک پیامبر کسی آن‌ها را نمی‌داند: نخستین نشانه قیامت چیست؟ اولین غذای اهل بهشت چیست؟ و چه چیزی باعث می‌شود فرزند شبیه پدر یا مادرش شود؟» پیامبر ﷺ فرمودند: «همین الان جبرئیل مرا از این موارد آگاه ساخت.» عبدالله پرسید: «جبرئیل؟» پیامبر ﷺ فرمودند: «بله.» عبدالله گفت: «او در میان فرشتگان، دشمن یهودیان است.» سپس پیامبر ﷺ این آیه را تلاوت کردند: {هر کس دشمن جبرئیل باشد، همانا او این قرآن را به فرمان خدا بر قلب تو نازل کرده است}. سپس فرمودند: «اما نخستین نشانه قیامت، آتشی است که مردم را از مشرق تا مغرب گرد می‌آورد. و اما اولین غذای اهل بهشت، زائده کبد ماهی است. و اگر آب مرد پیش از آب زن قرار گیرد، فرزند شبیه پدر می‌شود و اگر آب زن پیش افتد، فرزند شبیه مادر خواهد شد.» با شنیدن این سخنان، عبدالله عرض کرد: «گواهی می‌دهم که هیچ معبودی جز الله نیست و گواهی می‌دهم که شما رسول الله هستید. ای رسول خدا ﷺ! یهودیان مردمانی بسیار افترازننده هستند و اگر پیش از آنکه از آنان بپرسید، از اسلام آوردن من باخبر شوند، قطعاً به من تهمت خواهند زد.» در همین هنگام گروهی از یهودیان آمدند و پیامبر ﷺ از آنان پرسیدند: «جایگاه عبدالله بن سلام در میان شما چیست؟» گفتند: «او بهترین ماست، سرور ماست و پسر سرور ماست.» پیامبر ﷺ فرمودند: «نظر شما چیست اگر عبدالله بن سلام اسلام بیاورد؟» گفتند: «خداوند او را از این کار حفظ کند!» سپس عبدالله بیرون آمد و گفت: «گواهی می‌دهم که هیچ معبودی جز الله نیست و محمد ﷺ رسول الله است.» یهودیان بلافاصله گفتند: «او بدترین ماست و پسر بدترین ماست» و شروع به نکوهش او کردند. عبدالله عرض کرد: «ای رسول خدا ﷺ! این همان چیزی بود که از آن بیم داشتم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عبدالله بن سلام، پیامبر ﷺ را از پاسخ‌هایش شناخت و اسلام آورد.

پیشینه و سبب بیان

عبدالله بن سلام هنگام ورود پیامبر ﷺ به مدینه حضور داشت و برای شناخت پیامبری او پرسش‌هایی مطرح کرد. او از پیامبر ﷺ خواست پیش از آنکه یهودیان از اسلام آوردنش باخبر شوند، دربارهٔ جایگاه او از آنان بپرسد.

توضیح واژه‌های دشوار
قیامت

روز رستاخیز و پایان زندگی دنیوی.

زائدهٔ کبد ماهی

بخشی ویژه از کبد ماهی که بنا بر روایت، نخستین خوراک بهشتیان است.

جبرئیل

فرشته‌ای که وحی خداوند را به پیامبران می‌رساند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک یادآور می‌شوند که پیامبر ﷺ تنها از راه وحی الهی از غیب آگاه می‌شد. پاسخ‌های پیامبر به پرسش‌های عبدالله برای او نشانه‌ای از پیامبری بود. بخش مربوط به یهودیان نشان می‌دهد که برخی افراد هنگامی که کسی دیگر هم‌کیش آنان نیست، داوری خود دربارهٔ او را تغییر می‌دهند؛ ستایشی که پیش‌تر می‌کردند به توهین بدل شد. ازاین‌رو عالمان تأکید می‌کنند که حق به جایگاه یا داوری کسی وابسته نیست و باید همواره عادلانه و منصفانه رفتار کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. با پرسش‌های صادقانه در پی حقیقت باشید و هرگاه دلیل روشن شد، آمادهٔ بازنگری در باور خود باشید.
  2. دربارهٔ مردم منصفانه داوری کنید و از روی حسادت یا به‌سبب انتخاب متفاوت آنان، داوری خود را تغییر ندهید.
  3. اگر کسی می‌گوید افشای اطلاعات حساس ممکن است به بی‌عدالتی یا تهمت بینجامد، آن اطلاعات را با احتیاط در میان بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.