تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4509

روایت‌شده توسط Adi ibn Hatim. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Adi ibn Hatim

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيٍّ، قَالَ أَخَذَ عَدِيٌّ عِقَالاً أَبْيَضَ وَعِقَالاً أَسْوَدَ حَتَّى كَانَ بَعْضُ اللَّيْلِ نَظَرَ فَلَمْ يَسْتَبِينَا، فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، جَعَلْتُ تَحْتَ وِسَادَتِي‏.‏ قَالَ ‏ "‏ إِنَّ وِسَادَكَ إِذًا لَعَرِيضٌ أَنْ كَانَ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ وَالأَسْوَدُ تَحْتَ وِسَادَتِكَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، ابوعوانه برای ما حدیث کرد، از حصین، از شعبی، از عدی که گفت: عدی یک نخ سفید و یک نخ سیاه برداشت. وقتی بخشی از شب گذشت، به آن‌ها نگریست اما نتوانست میان آن دو تمایز قائل شود. چون صبح شد، عرض کرد:

«ای رسول الله ﷺ! من آن‌ها را زیر بالشم گذاشتم.» ایشان ﷺ فرمودند: «پس بالش تو بسیار پهن است اگر نخ سفید و نخ سیاه زیر بالش تو باشند!»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

رشتهٔ سفید به سپیده‌دم اشاره دارد، نه به رشته‌ای زیر بالش.

پیشینه و سبب بیان

عدی بن حاتم عبارت مربوط به رشتهٔ سفید و سیاه را به معنای ظاهری فهمید و به همین دلیل دو رشته را زیر بالش خود گذاشت. پیامبر ﷺ با سخنی شوخ‌طبعانه این معنا را روشن کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
عِقال

بند یا رشته؛ عدی یکی سفید و دیگری سیاه برداشت.

رشتهٔ سفید و سیاه

کنایه از روشنایی سپیده‌دم و تاریکی شب.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک، از جمله ابن حجر، توضیح داده‌اند که عبارت آیهٔ قرآن به آغاز سپیده‌دم اشاره دارد، نه به رشته‌های واقعی. پیامبر ﷺ با شوخی، برداشت عدی را اصلاح کرد و مقصود را روشن ساخت. عالمان از این روایت نتیجه گرفته‌اند که روزه با دمیدن سپیده‌دم آغاز می‌شود؛ مذاهب فقهی دربارهٔ شیوهٔ عملی تشخیص آن بر پایهٔ همین زمان بحث کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در فهم تعبیرهای کنایی قرآن، به توضیحات پیامبر ﷺ و تفسیرهای کلاسیک توجه کنید.
  2. روزه را با دمیدن سپیده‌دم آغاز کنید و برای زمان آن به اوقات نماز معتبر رجوع کنید.
  3. اشتباه را با مهربانی اصلاح کنید؛ شوخی می‌تواند توضیح را روشن و به‌یادماندنی کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.