Sahih al-Bukhari، حدیث 4678
روایتشده توسط Ka'b ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ka'b ibn Malik
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ ـ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ ـ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ قِصَّةِ، تَبُوكَ. فَوَاللَّهِ مَا أَعْلَمُ أَحَدًا أَبْلاَهُ اللَّهُ فِي صِدْقِ الْحَدِيثِ أَحْسَنَ مِمَّا أَبْلاَنِي، مَا تَعَمَّدْتُ مُنْذُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى يَوْمِي هَذَا كَذِبًا، وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم {لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ} إِلَى قَوْلِهِ {وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}
یحیی بن بُکیر برای ما حدیث کرد، لیث برای ما حدیث کرد، از عقیل، از ابن شهاب، از عبدالرحمن بن عبدالله بن کعب بن مالک، که عبدالله بن کعب بن مالک — که راهنمای کعب بن مالک بود — گفت: شنیدم کعب بن مالیک هنگامی که از ماجرای تبوک عقب مانده بود، سخن میگفت. او گفت:
«به خدا سوگند، نمیشناسم کسی را که خداوند به خاطر راستگویی در گفتار، بیش از آنچه به من عطا فرموده، به او نیکی بخشیده باشد. از زمانی که این مطلب را برای رسول الله ﷺ بیان کردم تا امروز، هرگز عمداً دروغ نگفتهام.» و خداوند عزوجل بر رسولش ﷺ نازل فرمود: {یقیناً خداوند توبه پیامبر و مهاجران را پذیرفت...} تا فرمایش او که: {...و با صادقان باشید.}
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کعب بن مالک نجات خود را به صداقت و توبهٔ خالصانه پیوند داد.
کعب بن مالک در غزوهٔ تبوک از همراهی بازماند. هنگامی که با پیامبر ﷺ دربارهٔ این موضوع سخن گفت، صادقانه بیان کرد که عذر موجهی نداشته است. داستان او بخشی از آیات نازلشده دربارهٔ توبه و فرمان به همراهی با راستگویان است (قرآن، ۹:۱۱۷ـ۱۱۹).
غزوهای که پیامبر ﷺ و یارانش در آن شرکت کردند.
کسانی که راست میگویند و گفتارشان را با کردار صادقانه همراه میکنند.
یارانی که برای حفظ ایمان خود از مکه به مدینه هجرت کردند.
مفسران کلاسیک داستان کعب را با آیات قرآن، ۹:۱۱۷ـ۱۱۹، مرتبط میدانند: توبهٔ خالصانه مستلزم آن است که انسان خطای خود را بپذیرد و به سوی خدا روی آورد. آنان همچنین تأکید میکنند که صداقت، حتی اگر در کوتاهمدت دشوار باشد، میتواند راهی به سوی رحمت الهی باشد. چهار مذهب فقهی اهلسنت توبه از گناه را واجب میدانند؛ و اگر به حقوق دیگران تجاوز شده باشد، جبران آن حقوق نیز لازم است.
- دربارهٔ خطاهایت راست بگو، حتی وقتی ساختن عذر وسوسهانگیزتر به نظر میرسد.
- با پذیرفتن خطا، طلب آمرزش از خدا و اصلاح رفتارت توبه کن.
- همنشینانی برگزین که پشتیبان صداقت و اخلاص باشند.
این روایت نیز به رخداد تبوک میپردازد و جزئیات مربوط به غیبت کعب و توبهٔ او را کامل میکند.
Sahih al-Bukhari · #4677 (Sahih)این روایت صحیح بخش دیگری از داستان کعب بن مالک را نقل میکند و دشواریهای او پس از بازگشت را روشنتر میسازد.
Sahih al-Bukhari · #4679 (Sahih)این روایت با آیاتی دربارهٔ راستگویان پیوند دارد و به فهم زمینهٔ آیات نازلشده دربارهٔ تبوک کمک میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.