تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4807

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّنَافِسِيُّ، عَنِ الْعَوَّامِ، قَالَ سَأَلْتُ مُجَاهِدًا عَنْ سَجْدَةِ، ص فَقَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ مِنْ أَيْنَ سَجَدْتَ فَقَالَ أَوَمَا تَقْرَأُ ‏{‏وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُدَ وَسُلَيْمَانَ‏}‏ ‏{‏أُولَئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ‏}‏ فَكَانَ دَاوُدُ مِمَّنْ أُمِرَ نَبِيُّكُمْ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقْتَدِيَ بِهِ، فَسَجَدَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ ‏{‏عُجَابٌ‏}‏ عَجِيبٌ‏.‏ الْقِطُّ الصَّحِيفَةُ هُوَ هَا هُنَا صَحِيفَةُ الْحَسَنَاتِ‏.‏ وَقَالَ مُجَاهِدٌ ‏{‏فِي عِزَّةٍ‏}‏ مُعَازِّينَ‏.‏ ‏{‏الْمِلَّةِ الآخِرَةِ‏}‏ مِلَّةُ قُرَيْشٍ‏.‏ الاِخْتِلاَقُ الْكَذِبُ‏.‏ الأَسْبَابُ طُرُقُ السَّمَاءِ فِي أَبْوَابِهَا ‏{‏جُنْدٌ مَا هُنَالِكَ مَهْزُومٌ‏}‏ يَعْنِي قُرَيْشًا ‏{‏أُولَئِكَ الأَحْزَابُ‏}‏ الْقُرُونُ الْمَاضِيَةُ‏.‏ ‏{‏فَوَاقٍ‏}‏ رُجُوعٍ‏.‏ ‏{‏قِطَّنَا‏}‏ عَذَابَنَا ‏{‏اتَّخَذْنَاهُمْ سُخْرِيًّا‏}‏ أَحَطْنَا بِهِمْ أَتْرَابٌ أَمْثَالٌ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ الأَيْدُ الْقُوَّةُ فِي الْعِبَادَةِ الأَبْصَارُ الْبَصَرُ فِي أَمْرِ اللَّهِ، ‏{‏حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّي‏}‏ مِنْ ذِكْرٍ‏.‏ ‏{‏طَفِقَ مَسْحًا‏}‏ يَمْسَحُ أَعْرَافَ الْخَيْلِ وَعَرَاقِيبَهَا‏.‏ ‏{‏الأَصْفَادِ‏}‏ الْوَثَاقِ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله برایم حدیث کرد، محمد بن عبید طنافیسی از عوام برایمان روایت کرد که گفت: از مجاهد درباره سجده سوره ص پرسیدم. او گفت: من از ابن عباس پرسیدم:

«بر چه اساسی سجده می‌کنی؟» او فرمود: «آیا نمی‌خوانی: {و از ذریه او داوود و سلیمان} و {آنان کسانی هستند که خدا هدایتشان کرد، پس به هدایت آنان اقتدا کن}؟ همانا داوود از جمله پیامبرانی بود که پیامبر شما ﷺ مأمور به پیروی از او شد؛ بنابراین رسول الله ﷺ نیز این سجده را به جا آورد.» {عُجاب} یعنی شگفت‌انگیز. {القِطُّ الصحیفَةُ} در اینجا اشاره به نامه اعمال نیک دارد. مجاهد گفت: {فِي عِزَّةٍ} یعنی یکدیگر را گرامی داشتن. {الْمِلَّةِ الآخِرَةِ} یعنی دین قریش. {الاختلاق} یعنی دروغ. {الأسباب} راه‌های آسمان در دروازه‌های آن است. {جُنْدٌ مَا هُنَالِكَ مَهْزُومٌ} منظور قریش است. {أُولَئِكَ الأَحْزَابُ} یعنی امت‌های پیشین. {فَوَاقٍ} یعنی بازگشت. {قِطَّنَا} یعنی عذاب ما. {اتَّخَذْنَاهُمْ سُخْرِيًّا} یعنی بر آنان احاطه یافتیم؛ {أَتْرَابٌ} یعنی همسانان و مانندها. ابن عباس گفت: {الأَيْدُ} یعنی نیرو در عبادت، {الأَبْصَارُ} یعنی بینایی در امر خدا، {حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّي} یعنی به یاد پروردگارم. {طَفِقَ مَسْحًا} یعنی گردن و قلم پای اسبان را مسح می‌کرد. {الأَصْفَادِ} یعنی غل و زنجیر.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ در سورهٔ ص سجده کرد، زیرا داوود از این رهنمود پیروی کرده بود.

توضیح واژه‌های دشوار
سجده در سورهٔ ص

سجده‌ای که به تلاوت بخشی از سورهٔ ص پیوند دارد.

از هدایت آنان پیروی کنید

فرمانی در قرآن برای سرمشق قرار دادن هدایت پیامبران یادشده.

القِطّ

طبق توضیح این روایت، به کتاب یا نامهٔ اعمال نیک اشاره دارد.

برداشت‌های عالمان

ابن‌عباس از فرمان پیروی از هدایت پیامبران چنین برداشت می‌کند که پیامبر ﷺ از سجدهٔ داوود ﷺ پیروی کرد. دانشمندان بر پایهٔ روایات مربوط به سورهٔ ص بحث می‌کنند که آیا این سجده واجب است یا مستحب؛ مذاهب فقهی در این باره اختلاف نظر دارند. این حدیث این عمل را به پیروی از هدایت پیامبران پیوند می‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در عبادت، هدایت پیامبران را جدی بگیرید و از توضیحات حاملان دانش معتبر پیروی کنید.
  2. آیات قرآن را در بافت خود بخوانید و معنای آن‌ها را با سیرهٔ پیامبر ﷺ پیوند دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.