تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4817

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ اجْتَمَعَ عِنْدَ الْبَيْتِ قُرَشِيَّانِ وَثَقَفِيٌّ ـ أَوْ ثَقَفِيَّانِ وَقُرَشِيٌّ ـ كَثِيرَةٌ شَحْمُ بُطُونِهِمْ قَلِيلَةٌ فِقْهُ قُلُوبِهِمْ فَقَالَ أَحَدُهُمْ أَتُرَوْنَ أَنَّ اللَّهَ يَسْمَعُ مَا نَقُولُ قَالَ الآخَرُ يَسْمَعُ إِنْ جَهَرْنَا وَلاَ يَسْمَعُ إِنْ أَخْفَيْنَا‏.‏ وَقَالَ الآخَرُ إِنْ كَانَ يَسْمَعُ إِذَا جَهَرْنَا فَإِنَّهُ يَسْمَعُ إِذَا أَخْفَيْنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلاَ أَبْصَارُكُمْ وَلاَ جُلُودُكُمْ‏}‏ الآيَةَ‏.‏ وَكَانَ سُفْيَانُ يُحَدِّثُنَا بِهَذَا فَيَقُولُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ أَوِ ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ أَوْ حُمَيْدٌ أَحَدُهُمْ أَوِ اثْنَانِ مِنْهُمْ، ثُمَّ ثَبَتَ عَلَى مَنْصُورٍ، وَتَرَكَ ذَلِكَ مِرَارًا غَيْرَ وَاحِدَةٍ‏.‏ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، بِنَحْوِهِ‏.‏

ترجمه

به ما حدیث کرد حمیدی، به ما حدیث کرد سفیان، به ما حدیث کرد منصور، از مجاهد، از ابومعمر، از عبدالله رضی الله عنه که فرمود: نزد بیت‌الله دو قریشی و یک ثقفی — یا دو ثقفی و یک قریشی — گرد هم آمدند که شکم‌هایشان بزرگ ولی فهم قلب‌هایشان اندک بود. یکی از آنان گفت:

«آیا گمان می‌کنید که الله سخنان ما را می‌شنود؟» دیگری گفت: «اگر بلند سخن بگوییم می‌شنود، اما اگر آهسته بگوییم نمی‌شنود.» سومی گفت: «اگر هنگام بلند سخن گفتن می‌شنود، پس یقیناً هنگام آهسته گفتن نیز می‌شنود.» سپس الله عزوجل این آیه را نازل فرمود: {و شما هرگز خود را پنهان نمی‌کردید از بیم آنکه گوش‌هایتان و چشم‌هایتان و پوست‌هایتان بر ضد شما گواهی دهند...} (سوره فصلت: ۲۲). و چون سفیان این حدیث را برای ما نقل می‌کرد، می‌فرمود: «به ما حدیث کرد منصور، یا ابن ابی نجیح، یا حمید — یکی یا دو تن از ایشان»، سپس تنها بر نام منصور استوار ماند و چندین بار ذکر نام‌های دیگر را رها کرد. به ما حدیث کرد عمرو بن علی، به ما حدیث کرد یحیی، به ما حدیث کرد سفیان ثوری که فرمود: «به من حدیث کرد منصور، از مجاهد، از ابومعمر، از عبدالله، با همین مضمون.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

الله حتی نجواها را می‌شنود و می‌گذارد حواس خودمان گواهی دهند.

پیشینه و سبب بیان

سه مرد کنار کعبه دربارهٔ این پرسش گفت‌وگو می‌کردند که آیا وقتی آهسته سخن می‌گویند، الله سخنانشان را می‌شنود یا نه. نزول آیات ۲۲ تا ۲۳ سورهٔ فصلت، این تصور را رد می‌کند که رفتار پنهانی از علم و گواهی الله دور می‌ماند.

توضیح واژه‌های دشوار
ثقیف

قبیله‌ای عرب از طائف.

پوست‌های شما

در این آیه به پوست‌هایی اشاره دارد که در روز قیامت علیه انسان‌ها گواهی می‌دهند.

بینش قلب

درکی که به انسان کمک می‌کند حقیقت را بشناسد و به آن عمل کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح می‌دهند که شنیدن الله محدود به سخنان بلند یا شنیدنی نیست؛ هیچ‌یک از گفته‌ها یا کارهای مردم از علم او پنهان نمی‌ماند. آیه هشدار می‌دهد که گوش‌ها، چشم‌ها و پوست‌ها می‌توانند در روز قیامت گواهی دهند. ازاین‌رو مفسران از این روایت برای توضیح معنای آیهٔ ۲۲ سورهٔ فصلت بهره می‌برند و تأکید می‌کنند که ایمان به علم فراگیر الله، رفتار سنجیده را حتی در خلوت می‌طلبد.

درس‌هایی برای امروز
  1. حتی وقتی آهسته سخن می‌گویید یا تنها هستید، راستگو و سنجیده سخن بگویید.
  2. پیش از تصمیم‌گیری به یاد آورید که الله از گفتار و کردار شما آگاه است.
  3. از گوش‌ها، چشم‌ها و بدنتان برای کارهای نیک بهره بگیرید و از آنچه بعداً مایهٔ شرمندگی‌تان می‌شود دوری کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.