تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4833

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مَالِكٍ
  3. 3زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
  4. 4أَبِيهِ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسِيرُ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَسِيرُ مَعَهُ لَيْلاً، فَسَأَلَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَنْ شَىْءٍ، فَلَمْ يُجِبْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ فُلَمْ يُجِبْهُ، فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ثَكِلَتْ أُمُّ عُمَرَ، نَزَرْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، كُلَّ ذَلِكَ لاَ يُجِيبُكَ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَحَرَّكْتُ بَعِيرِي، ثُمَّ تَقَدَّمْتُ أَمَامَ النَّاسِ، وَخَشِيتُ أَنْ يُنْزَلَ فِيَّ الْقُرْآنُ، فَمَا نَشِبْتُ أَنْ سَمِعْتُ صَارِخًا يَصْرُخُ بِي فَقُلْتُ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ نَزَلَ فِيَّ قُرْآنٌ‏.‏ فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَىَّ اللَّيْلَةَ سُورَةٌ لَهِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَرَأَ ‏"‏‏{‏إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا‏}‏‏"‏

ترجمه

عبدالله بن مسلمه از مالک، از زید بن اسلم و او از پدرش روایت کرده است که رسول الله ﷺ در یکی از سفرهای خود در شب حرکت می‌کردند و عمر بن خطاب نیز همراه ایشان بود. عمر بن خطاب درباره موضوعی از ایشان پرسید، اما رسول الله ﷺ پاسخی ندادند. دوباره پرسید، باز هم پاسخ نگرفت. بار سوم پرسید و همچنان جوابی نشنید. آنگاه عمر بن خطاب گفت:

«مادر عمر داغدار باد! سه بار از رسول الله ﷺ سؤال کردی و هر بار بی‌پاسخ ماندی.» عمر (رضی) گفت: «سپس شترم را تازاندم و پیشاپیش مردم رفتم، زیرا بیم آن داشتم که قرآنی درباره من نازل شود. دیری نپایید که شنیدم کسی با فریاد مرا می‌خواند. با خود گفتم: یقیناً بیم آن را داشتم که قرآنی درباره من نازل شده باشد. پس نزد رسول الله ﷺ آمدم و بر ایشان سلام کردم. فرمودند: امشب سوره‌ای بر من نازل شده که برایم محبوب‌تر از هر چیزی است که خورشید بر آن تابیده است. سپس خواندند: {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا} (ما برای تو پیروزی آشکاری فراهم ساختیم).»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سوره فتح برای پیامبر ﷺ از تمام دنیا دوست‌داشتنی‌تر بود.

توضیح واژه‌های دشوار
ثَکِلَتْ أُمُّ عُمَر

تعبیری عربی برای ابراز نگرانی و سرزنش خویشتن؛ عمر آن را خطاب به خود گفت.

پیروزی آشکار

واژگان آغازین سوره فتح: «همانا ما برای تو پیروزی آشکاری عطا کردیم.»

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت کرده‌اند که پیامبر ﷺ لازم نبود به هر پرسشی فوراً پاسخ دهد؛ ایشان می‌توانست تا فرصتی مناسب یا نزول وحی صبر کند. نگرانی عمر نشان‌دهنده احترام او به پیامبر ﷺ و بیمش از نافرمانی خداست. این سوره او را بسیار شادمان کرد؛ ارزش آن برایش از همه ثروت‌های دنیوی بیشتر بود. این روایت به‌تنهایی حکم فقهی جداگانه‌ای برای هیچ‌یک از چهار مذهب اثبات نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر کسی فوراً پاسخ نداد، به او فرصت بدهید و پی‌درپی اصرار نکنید.
  2. سوره فتح را بیاموزید و در معنای وعده خداوند درباره پیروزی آشکار بیندیشید.
  3. گفتار و رفتار خود را جدی بگیرید، اما نگذارید نگرانی مانع درخواست محترمانه برای توضیح شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.