تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4889

روایت‌شده توسط Abu Hurayrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Hurayrah

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ غَزْوَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ الأَشْجَعِيُّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَابَنِي الْجَهْدُ فَأَرْسَلَ إِلَى نِسَائِهِ فَلَمْ يَجِدْ عِنْدَهُنَّ شَيْئًا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلاَ رَجُلٌ يُضَيِّفُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ يَرْحَمُهُ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَذَهَبَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ لاِمْرَأَتِهِ ضَيْفُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ تَدَّخِرِيهِ شَيْئًا‏.‏ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا عِنْدِي إِلاَّ قُوتُ الصِّبْيَةِ‏.‏ قَالَ فَإِذَا أَرَادَ الصِّبْيَةُ الْعَشَاءَ فَنَوِّمِيهِمْ، وَتَعَالَىْ فَأَطْفِئِي السِّرَاجَ وَنَطْوِي بُطُونَنَا اللَّيْلَةَ‏.‏ فَفَعَلَتْ ثُمَّ غَدَا الرَّجُلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ لَقَدْ عَجِبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ـ أَوْ ضَحِكَ ـ مِنْ فُلاَنٍ وَفُلاَنَةَ ‏"‏‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ‏}‏

ترجمه

یعقوب بن ابراهیم بن کثیر برایم حدیث کرد، ابواسامه برایمان حدیث کرد، فضیل بن غزوان برایمان حدیث کرد، ابوحازم اشجعی برایمان حدیث کرد، از ابوهُریره رضی الله عنه که گفت: مردی نزد رسول خدا ﷺ آمد و عرض کرد:

«ای رسول خدا ﷺ! دچار سختی و گرسنگی شده‌ام.» پیامبر ﷺ کسی را نزد همسرانشان فرستادند، اما چیزی نزد آنان نیافتند. سپس رسول خدا ﷺ فرمودند: «آیا مردی هست که امشب این مهمان را پذیرایی کند تا خداوند او را رحمت نماید؟» مردی از انصار برخاست و گفت: «من حاضرم، ای رسول خدا ﷺ!» سپس به خانه‌اش رفت و به همسرش گفت: «این مهمانِ رسول خدا ﷺ است؛ هیچ چیزی را از او دریغ نکن.» همسرش گفت: «به خدا سوگند! جز غذای کودکان چیز دیگری ندارم.» شوهر گفت: «وقتی کودکان شام خواستند، آنان را بخوابان و بیا تا چراغ را خاموش کنیم؛ امشب گرسنه می‌مانیم.» همسرش چنین کرد. صبح روز بعد، آن مرد انصاری نزد رسول خدا ﷺ رفت و ایشان فرمودند: «خداوند عزوجل از فلانی و فلانیه تعجب کرد — یا خندید.» آنگاه خداوند عزوجل این آیه را نازل فرمود: {و دیگران را بر خود مقدم می‌دارند، هرچند خود سخت نیازمند باشند.}

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

یک زوج انصاری غذای اندک خود را با مهمانی گرسنه تقسیم کردند.

پیشینه و سبب بیان

مردی گرسنه از پیامبر ﷺ کمک خواست. چون نزد همسران پیامبر غذایی نبود، پیامبر ﷺ پرسید چه کسی حاضر است او را به مهمانی بپذیرد. مردی از انصار و همسرش غذای اندک خود را با او قسمت کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان مکه حمایت کردند.

تنگدستی

وضعیتی که فرد خود نیز از آنچه نیاز دارد محروم است.

دیگران را مقدم داشتن

کمک به دیگری، حتی وقتی خود به چیزی که می‌بخشی نیاز داری.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت را نمونه‌ای از بخشندگی، مهمان‌نوازی و ایثار می‌دانند: آن دو همسر، با وجود تنگدستی خود، مهمان را بر خویش مقدم داشتند. آیه این ازخودگذشتگی ویژه را می‌ستاید؛ اما دستور نمی‌دهد که اعضای خانواده به‌طور منظم از غذای ضروری محروم شوند. روایت همچنین بر همکاری دو همسر و پذیرایی سنجیده و گرم از مهمان تأکید می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. امروز بپرس چگونه می‌توانی عملاً به همسایه، مهمان یا خویشاوندی کمک کنی، حتی با سهمی اندک.
  2. پیش از بخشیدن چیزی با خانواده‌ات مشورت کن تا بخشندگی با مراقبت از کسانی که مسئولیتشان را بر عهده داری همراه باشد.
  3. حتی اگر امکاناتت محدود است، با توجه و احترام از مهمان پذیرایی کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.