Sahih al-Bukhari، حدیث 4900
روایتشده توسط Zayd ibn Arqam. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Zayd ibn Arqam
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ كُنْتُ فِي غَزَاةٍ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ، يَقُولُ لاَ تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِهِ وَلَوْ رَجَعْنَا مِنْ عِنْدِهِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا. الأَذَلَّ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَمِّي أَوْ لِعُمَرَ فَذَكَرَهُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَعَانِي فَحَدَّثْتُهُ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ وَأَصْحَابِهِ فَحَلَفُوا مَا قَالُوا فَكَذَّبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَدَّقَهُ فَأَصَابَنِي هَمٌّ لَمْ يُصِبْنِي مِثْلُهُ قَطُّ، فَجَلَسْتُ فِي الْبَيْتِ فَقَالَ لِي عَمِّي مَا أَرَدْتَ إِلَى أَنْ كَذَّبَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَقَتَكَ. فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ} فَبَعَثَ إِلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَرَأَ فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ قَدْ صَدَّقَكَ يَا زَيْدُ ".
عبدالله بن رجاء برای ما حدیث کرد، اسرائیل برای ما حدیث کرد، از ابواسحاق، از زید بن ارقم که گفت: در یکی از غزوات بودم که شنیدم عبدالله بن اُبی میگفت:
«بر کسانی که نزد رسول خدا ﷺ هستند انفاق نکنید تا پراکنده شوند و او را ترک گویند. و اگر به مدینه بازگردیم، قطعاً عزیزان، ذلیلان را از آن بیرون خواهند کرد.» من این سخن را به عمویم یا به عمر گفتم و او آن را به پیامبر ﷺ اطلاع داد. رسول خدا ﷺ مرا فراخواند و من ماجرا را برایش تعریف کردم. سپس رسول خدا ﷺ کسی را نزد عبدالله بن اُبی و یارانش فرستاد و آنان قسم خوردند که چنین سخنی نگفتهاند. بدین ترتیب رسول خدا ﷺ سخن مرا تکذیب کرد و سخن آنان را تصدیق نمود. اندوهی بزرگ بر من چیره شد که هرگز مانند آن را تجربه نکرده بودم. در خانه نشستم و عمویم به من گفت: «آیا جز این میخواستی که رسول خدا ﷺ تو را تکذیب کند و مورد خشمش قرار گیری؟» آنگاه خداوند متعال سوره {إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ} را نازل فرمود. سپس پیامبر ﷺ کسی را نزد من فرستاد، آیات را خواند و فرمود: «ای زید! همانا خداوند تو را تصدیق کرد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
خداوند گواهی زید را درباره سخنان منافقان تأیید کرد.
در جریان یک غزوه، زید بن ارقم شنید که عبدالله بن اُبَیّ میگفت نباید به مؤمنانِ همراه پیامبر ﷺ کمک کرد و نیرومندتر، ضعیفتر را از مدینه بیرون خواهد راند. پس از آنکه عبدالله و همراهانش این سخنان را انکار کردند، خداوند سوره منافقون را نازل کرد؛ پیامبر ﷺ به زید گفت که خداوند سخنان او را تأیید کرده است.
کسانی که در ظاهر ایمان نشان میدهند، اما کفر یا دشمنی خود را پنهان میکنند.
لشکرکشیای که پیامبر ﷺ در آن حضور داشت.
وحی روشن ساخت که گزارش زید درست بوده است.
مفسران کلاسیک این ماجرا را با آغاز سوره منافقون مرتبط میدانند و تأکید میکنند که خداوند نفاق پنهان را آشکار ساخت. این روایت همچنین میآموزد که یک گواه راستگو ممکن است از انکار گزارشش سخت آزرده شود، و حقیقت سرانجام میتواند از سوی خداوند تأیید شود. این ماجرا مجوزی برای متهم کردن دیگران به نفاق بدون دلیل نیست.
- آنچه را خود شنیدهای مسئولانه بازگو کن و میان مشاهده شخصی و شایعه تفاوت بگذار.
- اگر در آغاز به سخنان صادقانهات شک کردند، شکیبا باش؛ از خدا یاری بخواه و بر حقیقت پایدار بمان.
- هیچکس را شتابزده متهم نکن؛ پیش از داوری، توضیح و مدرک بخواه.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.