تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4924

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا حَرْبٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ أَىُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ أَوَّلُ فَقَالَ ‏{‏يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ‏}‏ فَقُلْتُ أُنْبِئْتُ أَنَّهُ ‏{‏اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ‏}‏ فَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَىُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ أَوَّلُ فَقَالَ ‏{‏يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ‏}‏ فَقُلْتُ أُنْبِئْتُ أَنَّهُ ‏{‏اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ‏}‏ فَقَالَ لاَ أُخْبِرُكَ إِلاَّ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ جَاوَرْتُ فِي حِرَاءٍ فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي، هَبَطْتُ فَاسْتَبْطَنْتُ الْوَادِيَ فَنُودِيتُ، فَنَظَرْتُ أَمَامِي وَخَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى عَرْشٍ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ، فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي وَصُبُّوا عَلَىَّ مَاءً بَارِدًا، وَأُنْزِلَ عَلَىَّ ‏{‏يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ * وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ‏}‏‏"‏

ترجمه

اسحاق بن منصور برای ما حدیث کرد، عبدالصمد برای ما حدیث کرد، حرب برای ما حدیث کرد، یحیی برای ما حدیث کرد و گفت: از ابوسلمه پرسیدم:

«کدام سوره قرآن نخستین بار نازل شد؟» پاسخ داد: «{یا أیها المدثر}». گفتم: «به من خبر داده‌اند که نخستین سوره {اقرأ باسم ربک الذی خلق} بوده است.» ابوسلمه گفت: «از جابر بن عبدالله پرسیدم کدام بخش قرآن اول نازل شد؟ گفت: {یا أیها المدثر}. گفتم: به من گفته‌اند که آن {اقرأ باسم ربک} است. گفت: جز آنچه رسول الله ﷺ فرموده‌اند، چیزی به تو نمی‌گویم. رسول الله ﷺ فرمودند: "در غار حرا اعتکاف کرده بودم. چون مدت اعتکافم به پایان رسید، پایین آمدم و در میان وادی قرار گرفتم که ناگهان ندا داده شدم. پیش رو، پشت سر، راست و چپ خود را نگریستم، دیدم او (جبرئیل) بر تختی میان آسمان و زمین نشسته است. سپس نزد خدیجه آمدم و گفتم: مرا بپوشانید و آب سرد بر من بریزید. آنگاه {یا أیها المدثر * قم فأنذر * وربک فکبر} بر من نازل گردید."

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

نخستین وحیِ هشداردهنده با آیهٔ «ای جامه‌به‌خودپیچیده» آغاز شد.

توضیح واژه‌های دشوار
حِراء

غاری در نزدیکی مکه که پیامبر ﷺ برای عبادت در آن خلوت می‌گزیدند.

المدثر

«جامه‌به‌خودپیچیده»؛ خطاب آغازین سورهٔ مدثر.

برخیز و هشدار بده

فرمانی به پیامبر ﷺ برای ابلاغ پیام و هشدار دادن به مردم.

برداشت‌های عالمان

عالمان دربارهٔ تعارض ظاهری میان این روایت و گزارش‌هایی که می‌گویند «بخوان» (علق، ۹۶:۱) نخستین آیات نازل‌شده بود، بحث کرده‌اند. آنان میان نخستین آیاتی که به‌طور کلی نازل شدند، یعنی «بخوان»، و نخستین وحی پس از وقفه، یعنی «ای جامه‌به‌خودپیچیده»، تمایز می‌گذارند. آیات سورهٔ مدثر همچنین به پیامبر ﷺ فرمان می‌دهد که برخیزد و هشدار دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از تجربه‌ای تکان‌دهنده، استراحت کنید و از افراد مورد اعتماد یاری بجویید؛ همان‌گونه که پیامبر ﷺ نزد خدیجه چنین کردند.
  2. دانش مربوط به وحی و ایمان را بر روایت‌های معتبر استوار کنید و گزارش‌ها را با دقت و در بافتشان بخوانید.
  3. ایمان را انگیزه‌ای برای مسئولیت‌پذیری قرار دهید: فرمان «برخیز و هشدار بده» به رساندن حقیقت با دلسوزی فرا می‌خواند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.