Sahih al-Bukhari، حدیث 4962
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِآن را به البخاري روایت کرد
- 2مَالِكٌ
- 3زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ
- 5أَبِي هُرَيْرَةَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْخَيْلُ لِثَلاَثَةٍ، لِرَجُلٍ أَجْرٌ، وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ، وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ، فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَطَالَ لَهَا فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ، فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ فِي الْمَرْجِ وَالرَّوْضَةِ، كَانَ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَلَوْ أَنَّهَا قَطَعَتْ طِيَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ آثَارُهَا وَأَرْوَاثُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ، وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَ بِهِ كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ لَهُ فَهْىَ لِذَلِكَ الرَّجُلِ أَجْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا تَغَنِّيًا وَتَعَفُّفًا وَلَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي رِقَابِهَا وَلاَ ظُهُورِهَا فَهْىَ لَهُ سِتْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِئَاءً وَنِوَاءً فَهْىَ عَلَى ذَلِكَ وِزْرٌ. فَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحُمُرِ. قَالَ " مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَىَّ فِيهَا إِلاَّ هَذِهِ الآيَةَ الْفَاذَّةَ الْجَامِعَةَ {فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}
اسماعیل بن عبدالله به ما حدیث کرد، مالک به ما حدیث کرد، از زید بن اسلم، از ابوصالح سَمّان، از ابوهُریره رضی الله عنه که رسول خدا ﷺ فرمودند:
«اسب برای سه دسته است: برای مردی مایه پاداش، برای مردی پوشش و حفاظت، و بر مردی بار گناه. اما کسی که اسبش مایه پاداش اوست، مردی است که آن را در راه الله بسته و با طنابی بلند در چراگاه یا باغی رها کرده است؛ پس هر چه اسب در آن چراگاه یا باغ بخورد، برای او حسنات نوشته میشود. و اگر اسب طنابش را بگسلد و از یک یا دو تپه بالا رود، رد پاهایش و سرگینش نیز برای صاحبش حسنات خواهد بود. و اگر از کنار رودخانهای بگذرد و از آن آب بنوشد در حالی که صاحبش قصد آب دادن نداشته است، همان نیز برای او حسنات محسوب میشود؛ پس چنین اسبی برای آن مرد مایه پاداش است. و مردی که اسب را برای کسب روزی و بینیازی از مردم نگه دارد و حق الله را در گردن و پشت اسب (مانند پرداخت زکات و استفاده در راه الله) فراموش نکند، آن اسب برای او پوشش و حفاظت است. اما مردی که اسب را از روی تکبر، ریا و دشمنی نگه دارد، آن اسب بر او بار گناه خواهد بود.» سپس از رسول خدا ﷺ درباره الاغها پرسیده شد. ایشان فرمودند: «الله در این باره جز این آیه جامع و فراگیر بر من نازل نفرموده است: {پس هر کس هموزن ذرهای نیکی کند، آن را ببیند * و هر کس هموزن ذرهای بدی کند، آن را ببیند.}»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هدف و نیت تعیین میکند که نگهداری اسب پاداش، مایهٔ حفاظت یا گناه باشد.
بهکارگرفتن برای هدفی که خشنودی خدا را در پی دارد، مانند خدمت به جامعه و حفاظت از آن.
وسیلهای که با انجام وظایف در برابر خدا، شخص را از گناه و نیازمندی حفظ میکند.
صدقهٔ واجبی که با وجود شرایط، بر برخی داراییها واجب میشود.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که پاداش به نیت خالص و بهکارگیری امکانات در راه خیر بستگی دارد؛ بنابراین حتی چرا کردن و آب نوشیدن اسب نیز میتواند پاداش داشته باشد. همین دارایی میتواند مایهٔ حفاظت باشد، اگر شخص از آن برای تأمین معاش خود استفاده کند و حقوق خدا را بهجا آورد؛ اما اگر آن را برای خودنمایی، تکبر یا دشمنی به کار گیرد، موجب گناه میشود. آیهٔ پایانی دربارهٔ کوچکترین کار نیک و بد تأکید میکند که هیچ چیزی از حسابرسی خداوند پنهان نمیماند. در این بخش، زکات بهعنوان نمونهای از یک حق مطرح شده است؛ این متن بهتنهایی شرح کاملی از احکام زکات اسب نیست.
- هنگام بررسی دارایی و کار خود، ببینید با آن چه هدفی را دنبال میکنید و آیا حقوق خدا را رعایت میکنید.
- امکانات خود را در راه هدفهای سودمند و خالصانه به کار گیرید و از خودنمایی، تکبر و دشمنی بپرهیزید.
- کارهای کوچک را جدی بگیرید: استفادهٔ معمولی از دارایی نیز، اگر نیت نیک باشد، میتواند پاداش داشته باشد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.