فضائل القرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5052

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Amr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضائل القرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Amr

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ أَنْكَحَنِي أَبِي امْرَأَةً ذَاتَ حَسَبٍ فَكَانَ يَتَعَاهَدُ كَنَّتَهُ فَيَسْأَلُهَا عَنْ بَعْلِهَا فَتَقُولُ نِعْمَ الرَّجُلُ مِنْ رَجُلٍ لَمْ يَطَأْ لَنَا فِرَاشًا وَلَمْ يُفَتِّشْ لَنَا كَنَفًا مُذْ أَتَيْنَاهُ فَلَمَّا طَالَ ذَلِكَ عَلَيْهِ ذَكَرَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ الْقَنِي بِهِ ‏"‏‏.‏ فَلَقِيتُهُ بَعْدُ فَقَالَ ‏"‏ كَيْفَ تَصُومُ ‏"‏‏.‏ قَالَ كُلَّ يَوْمٍ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَكَيْفَ تَخْتِمُ ‏"‏‏.‏ قَالَ كُلَّ لَيْلَةً‏.‏ قَالَ ‏"‏ صُمْ فِي كُلِّ شَهْرٍ ثَلاَثَةً وَاقْرَإِ الْقُرْآنَ فِي كُلِّ شَهْرٍ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ أُطِيقُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فِي الْجُمُعَةِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ أُطِيقُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفْطِرْ يَوْمَيْنِ وَصُمْ يَوْمًا ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ أُطِيقُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صُمْ أَفْضَلَ الصَّوْمِ صَوْمِ دَاوُدَ صِيَامَ يَوْمٍ وَإِفْطَارَ يَوْمٍ وَاقْرَأْ فِي كُلِّ سَبْعِ لَيَالٍ مَرَّةً ‏"‏‏.‏ فَلَيْتَنِي قَبِلْتُ رُخْصَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَاكَ أَنِّي كَبِرْتُ وَضَعُفْتُ فَكَانَ يَقْرَأُ عَلَى بَعْضِ أَهْلِهِ السُّبْعَ مِنَ الْقُرْآنِ بِالنَّهَارِ وَالَّذِي يَقْرَؤُهُ يَعْرِضُهُ مِنَ النَّهَارِ لِيَكُونَ أَخَفَّ عَلَيْهِ بِاللَّيْلِ وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَتَقَوَّى أَفْطَرَ أَيَّامًا وَأَحْصَى وَصَامَ مِثْلَهُنَّ كَرَاهِيةَ أَنْ يَتْرُكَ شَيْئًا فَارَقَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ فِي ثَلاَثٍ وَفِي خَمْسٍ وَأَكْثَرُهُمْ عَلَى سَبْعٍ‏.‏

ترجمه

موسی برای ما حدیث کرد، ابوعوانه برای او حدیث کرد، از مغیره، از مجاهد، از عبدالله بن عمرو رضی‌الله‌عنهما که فرمود: پدرم مرا با زنی از خاندانی اصیل و شریف ازدواج داد. پدرم همواره جویای احوال عروسش می‌شد و درباره شوهرش (من) از او می‌پرسید. آن زن می‌گفت:

«او مرد بسیار خوبی است، اما از زمانی که به خانه‌اش آمده‌ایم، نه بر بستر ما قدم گذاشته و نه با ما نزدیکی کرده است.» وقتی این وضعیت طولانی شد، پدرم ماجرا را با پیامبر ﷺ در میان گذاشت. ایشان فرمودند: «او را پیش من بفرست.» سپس من با ایشان ملاقات کردم. پرسیدند: «چگونه روزه می‌گیری؟» گفتم: «هر روز.» پرسیدند: «قرآن را در چه مدتی ختم می‌کنی؟» گفتم: «هر شب.» فرمودند: «در هر ماه سه روز روزه بگیر و قرآن را در هر ماه یک‌بار ختم کن.» گفتم: «توانایی بیش از این را دارم.» فرمودند: «پس در هفته سه روز روزه بگیر.» گفتم: «توانایی بیش از این را هم دارم.» فرمودند: «دو روز افطار کن و یک روز روزه بگیر.» گفتم: «توانایی بیش از این را نیز دارم.» فرمودند: «پس بهترین روزه یعنی روزه داوود علیه‌السلام را بگیر؛ یک روز روزه بگیر و یک روز افطار کن، و قرآن را هر هفت شب یک‌بار ختم نما.» (عبدالله بن عمرو می‌گوید:) ای کاش رخصت و تخفیف رسول خدا ﷺ را پذیرفته بودم، زیرا اکنون پیر و ناتوان شده‌ام. (راوی می‌گوید:) او در طول روز یک‌هفتم قرآن را برای برخی از خانواده‌اش می‌خواند و آنچه را که قرار بود شب بخواند، در روز مرور می‌کرد تا خواندن آن در شب برایش آسان‌تر شود. هرگاه می‌خواست نیرویی تازه کند، چند روز روزه نمی‌گرفت و تعداد آن روزها را می‌شمرد، سپس همان تعداد را بعداً روزه می‌گرفت، زیرا مکروه می‌داشت چیزی را که در زمان حیات پیامبر ﷺ انجام می‌داد، ترک کند. ابوعبدالله (بخاری) گفت: برخی روایت «سه» و برخی «پنج» کرده‌اند، اما اکثر راویان بر «هفت» اتفاق نظر دارند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به عبدالله آموخت که عبادت را پیوسته انجام دهد، بی‌آنکه خود را بیش از حد به زحمت اندازد.

پیشینه و سبب بیان

پدر عبدالله متوجه شد که پسرش به‌سبب عبادت بسیار، از همسرش غافل شده است. او این موضوع را با پیامبر ﷺ در میان گذاشت. پیامبر از عبدالله دربارهٔ روزه و تلاوت قرآن پرسید و برنامه‌ای متعادل‌تر به او توصیه کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
روزهٔ داوود

یک روز روزه گرفتن و روز بعد روزه نگرفتن؛ پیامبر ﷺ این را شیوه‌ای برتر برای روزهٔ مستحبی دانست.

ختم قرآن در هفت شبانه‌روز

قرآن را طی هفت روز و شب خواندن، تا تلاوت منظم و پایدار بماند.

رخصت

آسان‌گیری یا تخفیفِ مجاز؛ عبدالله بعدها افسوس خورد که توصیهٔ آرام‌تر پیش رفتن را نپذیرفته بود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که عبادت مستحبی باید با توان جسمی و حقوق دیگران، از جمله حقوق همسر، متعادل باشد. توصیه به روزه‌گرفتن یک روز در میان و خواندن قرآن طی هفت روز، برنامه‌ای پربار اما محدودشده را نشان می‌دهد؛ پشیمانی بعدی عبدالله نیز بر اهمیت عادت‌های پایدار تأکید دارد. مذاهب فقهی اهل‌سنت روزه و تلاوت مستحبی را می‌پذیرند، اما تأکید می‌کنند که عبادت مستحبی نباید حقوق واجب را پایمال کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای روزه و تلاوت قرآن آهنگی برگزینید که بتوانید در درازمدت ادامه دهید.
  2. عبادت مستحبی را طوری برنامه‌ریزی کنید که حقوق خانواده و دیگر مسئولیت‌ها نیز ادا شوند.
  3. اگر پیری یا ناتوانی چنین اقتضا می‌کند، عبادت خود را متناسب سازید و بابت پذیرفتن آسان‌گیریِ مجاز خود را سرزنش نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.