مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 521

روایت‌شده توسط Abu Mas'ud al-Ansari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Mas'ud al-Ansari

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا، فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا وَهْوَ بِالْعِرَاقِ، فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ فَصَلَّى، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ بِهَذَا أُمِرْتُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ أَوَإِنَّ جِبْرِيلَ هُوَ أَقَامَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقْتَ الصَّلاَةِ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ، وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن مَسْلَمه به ما حدیث کرد و گفت: بر مالک از ابن شهاب خواندم که عمر بن عبدالعزیز روزی نماز را به تأخیر انداخت، عروه بن زبیر نزد او آمد و به او خبر داد که مغیره بن شعبه هنگامی که در عراق بود، روزی نماز را به تأخیر انداخت. ابومسعود انصاری نزد او وارد شد و گفت:

«ای مغیره! این چه کاری است؟ آیا نمی‌دانی که جبرئیل نازل شد و نماز گزارد، پس رسول الله ﷺ نیز نماز گزارد؛ سپس جبرئیل بار دیگر نماز گزارد و رسول الله ﷺ نیز نماز گزارد؛ سپس جبرئیل بار دیگر نماز گزارد و رسول الله ﷺ نیز نماز گزارد؛ سپس جبرئیل بار دیگر نماز گزارد و رسول الله ﷺ نیز نماز گزارد؛ سپس جبرئیل بار دیگر نماز گزارد و رسول الله ﷺ نیز نماز گزارد؛ آنگاه فرمود: «به همین امر شده‌ام.»» عمر به عروه گفت: «در آنچه نقل می‌کنی دقت کن! آیا واقعاً جبرئیل بود که اوقات نماز را برای رسول الله ﷺ تعیین کرد؟» عروه پاسخ داد: «بشیر بن ابی‌مسعود نیز همین‌گونه از پدرش روایت کرده است.» عروه افزود: «و همانا عایشه برایم حدیث کرد که رسول الله ﷺ نماز عصر را زمانی می‌گزاردند که نور خورشید هنوز در اتاقشان بود، پیش از آنکه بیرون نمایان شود.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

وقت‌های نماز با عمل پیامبر ﷺ تعیین شده‌اند و باید با دقت رعایت شوند.

پیشینه و سبب بیان

عمر بن عبدالعزیز یک روز نماز را به تأخیر انداخت. عروه بن زبیر ماجرایی را به او یادآوری کرد که در آن ابومسعود انصاری، مغیره بن شعبه را به‌خاطر به‌تأخیرانداختن نماز سرزنش کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
جبرئیل

فرشتهٔ وحی که پیام الهی را به پیامبران می‌رساند.

عصر

نماز واجب بعدازظهر که پس از نماز ظهر ادا می‌شود.

به این امر مأمور شده‌ام

پیامبر ﷺ روشن کرد که وقت‌های نمازی که نشان داده شده‌اند، به فرمان الهی بوده‌اند.

برداشت‌های عالمان

علما از این روایت چنین برداشت می‌کنند که سنت، وقت‌های نماز را توضیح داده است و نباید نماز را بی‌توجهی و بدون عذر از وقت مقرر آن به تأخیر انداخت. روایت شرح می‌دهد که جبرئیل وقت‌ها را نشان داد و پیامبر ﷺ نیز از این الگو پیروی کرد. اشاره به عایشه روشن می‌کند که نماز عصر در آغاز وقت آن ادا می‌شد؛ این مطلب تشویقی برای به‌تأخیرانداختن نماز بدون دلیل نیست. مذاهب فقهی بر اهمیت وقت‌های تعیین‌شده تأکید دارند، در حالی که جزئیات مرزهای زمانی و بهترین وقت هر نماز در فقه بیشتر بررسی شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. کارهای روزانه‌ات را طوری برنامه‌ریزی کن که بتوانی نمازهای واجب را در وقت مقررشان ادا کنی.
  2. اگر مسئولیت دیگران را بر عهده داری، با خرد و احترام به آنان کمک کن نماز را به‌موقع بخوانند.
  3. دستورهای مربوط به وقت‌های نماز را از منابع معتبر بیاموز و با دقت به کار ببند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.