نمازها · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 520

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Masud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نمازها
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Masud

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ السُّرْمَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ يُصَلِّي عِنْدَ الْكَعْبَةِ، وَجَمْعُ قُرَيْشٍ فِي مَجَالِسِهِمْ إِذْ قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ أَلاَ تَنْظُرُونَ إِلَى هَذَا الْمُرَائِي أَيُّكُمْ يَقُومُ إِلَى جَزُورِ آلِ فُلاَنٍ، فَيَعْمِدُ إِلَى فَرْثِهَا وَدَمِهَا وَسَلاَهَا فَيَجِيءُ بِهِ، ثُمَّ يُمْهِلُهُ حَتَّى إِذَا سَجَدَ وَضَعَهُ بَيْنَ كَتِفَيْهِ فَانْبَعَثَ أَشْقَاهُمْ، فَلَمَّا سَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَضَعَهُ بَيْنَ كَتِفَيْهِ، وَثَبَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَاجِدًا، فَضَحِكُوا حَتَّى مَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ مِنَ الضَّحِكِ، فَانْطَلَقَ مُنْطَلِقٌ إِلَى فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ وَهْىَ جُوَيْرِيَةٌ، فَأَقْبَلَتْ تَسْعَى وَثَبَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَاجِدًا حَتَّى أَلْقَتْهُ عَنْهُ، وَأَقْبَلَتْ عَلَيْهِمْ تَسُبُّهُمْ، فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّلاَةَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِقُرَيْشٍ، اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِقُرَيْشٍ، اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِقُرَيْشٍ ـ ثُمَّ سَمَّى ـ اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِعَمْرِو بْنِ هِشَامٍ، وَعُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ، وَشَيْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ، وَالْوَلِيدِ بْنِ عُتْبَةَ، وَأُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ، وَعُقْبَةَ بْنِ أَبِي مُعَيْطٍ، وَعُمَارَةَ بْنِ الْوَلِيدِ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُهُمْ صَرْعَى يَوْمَ بَدْرٍ، ثُمَّ سُحِبُوا إِلَى الْقَلِيبِ قَلِيبِ بَدْرٍ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَأُتْبِعَ أَصْحَابُ الْقَلِيبِ لَعْنَةً ‏"‏‏.‏

ترجمه

احمد بن اسحاق سُرْماری به ما حدیث نقل کرد و گفت: عبیدالله بن موسی به ما حدیث نقل کرد و گفت: اسرائیل از ابواسحاق، از عمرو بن میمون، از عبدالله (بن مسعود) روایت کرده است که گفت: در حالی که رسول الله ﷺ نزد کعبه ایستاده و نماز می‌خواندند و جمعی از قریش در محافل خود نشسته بودند، یکی از آنان گفت:

«آیا این ریاکار را نمی‌بینید؟ کدام یک از شما بلند می‌شود و به شتر ذبح شده‌ی فلان خاندان می‌رود و سرگین، خون و محتویات شکم آن را می‌آورد، سپس صبر می‌کند تا وقتی او به سجده رفت، آن را میان دو کتفش بگذارد؟» پس شقی‌ترینِ آنان برخاست و آن را آورد. هنگامی که رسول الله ﷺ به سجده رفتند، او آن آلودگی را میان دو کتف ایشان گذاشت. پیامبر ﷺ همچنان در سجده ثابت ماندند و آنان چنان خندیدند که از شدت خنده برخی بر روی برخی دیگر افتادند. سپس شخصی به سوی فاطمه (علیها السلام) رفت که در آن زمان دخترکی خردسال بود. او دوان دوان آمد در حالی که پیامبر ﷺ هنوز در سجده بودند؛ آن آلودگی را از روی ایشان برداشت و رو به قریشیان کرد و آنان را دشنام داد. چون رسول الله ﷺ نماز را به پایان رساندند، فرمودند: «بار خدایا! قریش را گرفتار کن، بار خدایا! قریش را گرفتار کن، بار خدایا! قریش را گرفتار کن.» سپس نام بردند و فرمودند: «بار خدایا! عمرو بن هشام، عتبة بن ربیعه، شیبة بن ربیعه، ولید بن عتبة، امیة بن خلف، عقبة بن ابی معیط و عمارة بن ولید را گرفتار کن.» عبدالله گفت: به خدا سوگند! من آنان را در روز بدر کشته دیدم که کشیده شده و در چاه (قلیب) بدر انداخته شدند. سپس رسول الله ﷺ فرمودند: «و پیروان اهل قلیب مورد لعنت قرار گرفتند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ هنگام نماز، تمسخر را تحمل کرد و از خداوند خواست عدالت را برقرار کند.

پیشینه و سبب بیان

این روایت رویدادی را در کنار کعبه توصیف می‌کند: قریش هنگام نماز پیامبر ﷺ او را مسخره کردند و احشا و آلودگی‌های شترِ ذبح‌شده‌ای را بر پشت او گذاشتند. فاطمه آن بار را برداشت؛ سپس پیامبر ﷺ علیه عاملان این کار به درگاه خداوند دعا کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
سجود

به خاک نهادن پیشانی در بخشی از نماز.

قَلیب

چاه؛ در اینجا چاهی در بدر که پیکرهای سران کشته‌شده را در آن انداختند.

قریش

قبیله‌ای که در مکه می‌زیست و پیامبر ﷺ نیز از آن بود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که آزار دیدن در نماز لزوماً به معنای باطل شدن نماز نیست: پیامبر ﷺ در سجود ماند و نمازش را کامل کرد. روایت همچنین نشان می‌دهد کمک به کسی که مورد آزار قرار گرفته شایسته است، چنان‌که فاطمه چنین کرد. دعای پیامبر علیه آزاردهندگان یادشده در پی دشمنی و ستم مستمر آنان بود؛ این روایت مجوزی برای نفرین مردم از روی خشم نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. در عبادت استوار بمانید و اجازه ندهید ارعاب شما را از نماز بازدارد.
  2. هنگامی که کسی تحقیر یا مورد حمله قرار می‌گیرد، به‌شکلی امن و سنجیده مداخله کنید.
  3. از خداوند عدالت بخواهید و مراقب باشید خشم به بی‌عدالتی نینجامد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.