طلاق · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5268

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: طلاق
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ
  3. 3هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
  4. 4أَبِيهِ
  5. 5عَائِشَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ الْعَسَلَ وَالْحَلْوَاءَ، وَكَانَ إِذَا انْصَرَفَ مِنَ الْعَصْرِ دَخَلَ عَلَى نِسَائِهِ، فَيَدْنُو مِنْ إِحْدَاهُنَّ، فَدَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ، فَاحْتَبَسَ أَكْثَرَ مَا كَانَ يَحْتَبِسُ، فَغِرْتُ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ فَقِيلَ لِي أَهْدَتْ لَهَا امْرَأَةٌ مِنْ قَوْمِهَا عُكَّةً مِنْ عَسَلٍ، فَسَقَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُ شَرْبَةً، فَقُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَنَحْتَالَنَّ لَهُ‏.‏ فَقُلْتُ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ إِنَّهُ سَيَدْنُو مِنْكِ، فَإِذَا دَنَا مِنْكِ فَقُولِي أَكَلْتَ مَغَافِيرَ فَإِنَّهُ سَيَقُولُ لَكِ لاَ‏.‏ فَقُولِي لَهُ مَا هَذِهِ الرِّيحُ الَّتِي أَجِدُ مِنْكَ فَإِنَّهُ سَيَقُولُ لَكِ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ فَقُولِي لَهُ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ‏.‏ وَسَأَقُولُ ذَلِكَ، وَقُولِي أَنْتِ يَا صَفِيَّةُ ذَاكِ‏.‏ قَالَتْ تَقُولُ سَوْدَةُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ قَامَ عَلَى الْبَابِ، فَأَرَدْتُ أَنْ أُبَادِيَهُ بِمَا أَمَرْتِنِي بِهِ فَرَقًا مِنْكِ، فَلَمَّا دَنَا مِنْهَا قَالَتْ لَهُ سَوْدَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَمَا هَذِهِ الرِّيحُ الَّتِي أَجِدُ مِنْكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ فَلَمَّا دَارَ إِلَىَّ قُلْتُ لَهُ نَحْوَ ذَلِكَ، فَلَمَّا دَارَ إِلَى صَفِيَّةَ قَالَتْ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَلَمَّا دَارَ إِلَى حَفْصَةَ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ أَسْقِيكَ مِنْهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ حَاجَةَ لِي فِيهِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ تَقُولُ سَوْدَةُ وَاللَّهِ لَقَدْ حَرَمْنَاهُ‏.‏ قُلْتُ لَهَا اسْكُتِي‏.‏

ترجمه

فروة بن ابی‌المغراء به ما حدیث کرد، علی بن مسهر به ما حدیث کرد، از هشام بن عروه، از پدرش، و از عایشه رضی الله عنها روایت است که فرمود: رسول الله ﷺ عسل و شیرینی را دوست داشتند. هرگاه از نماز عصر فارغ می‌شدند، بر همسران خود وارد می‌شدند و نزد یکی از آنان می‌نشستند. روزی بر حفصه دختر عمر وارد شدند و بیش از معمول درنگ کردند. من غیرت ورزیدم و علت آن را پرسیدم؛ به من گفته شد که زنی از قومش مشکِ پر از عسلی به او هدیه داده بود و او جرعه‌ای از آن را به پیامبر ﷺ نوشانده بود. گفتم:

«به خدا سوگند، حتماً برای این کار چاره‌ای خواهیم اندیشید.» سپس به سوده بنت زمعه گفتم: «او نزد تو خواهد آمد، چون نزدیکت شد بگو: آیا مغافیر (صمغ بدبو) خورده‌ای؟ خواهد گفت: نه. پس به او بگو: پس این چه بویی است که از تو حس می‌کنم؟ خواهد گفت: حفصه جرعه‌ای عسل به من نوشاند. آنگاه بگو: شاید زنبورانش شهدِ درخت عُرفُط را مکیده باشند. من نیز همین را خواهم گفت. و ای صفیه! تو هم همین را بگو.» سوده گفت: «به خدا سوگند! همین که ایشان دم در ایستادند، از ترس تو خواستم همان چیزی را بگویم که دستورم داده بودی. وقتی نزدیکش شدند، سوده عرض کرد: ای رسول الله ﷺ! آیا مغافیر خورده‌اید؟» فرمودند: «خیر.» گفت: «پس این چه بویی است که از شما حس می‌کنم؟» فرمودند: «حفصه جرعه‌ای عسل به من نوشاند.» گفت: «شاید زنبورانش شهد درخت عرفط را مکیده باشند.» وقتی نوبت من شد، من نیز همین حرف را زدم و وقتی نزد صفیه رفتند، او نیز مشابه آن را گفت. هنگامی که دوباره نزد حفصه رفتند، حفصه عرض کرد: «ای رسول الله ﷺ! آیا باز هم از آن شربت به شما بنوشانم؟» فرمودند: «نیازی به آن ندارم.» سوده گفت: «به خدا سوگند! او را از آن محروم کردیم.» به او گفتم: «ساکت شو.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عایشه روایت می‌کند که حسادت باعث شد پیامبر ﷺ از نوشیدن عسل خودداری کند.

پیشینه و سبب بیان

عایشه روایت می‌کند که حسادت کرد، زیرا پیامبر ﷺ پس از نماز عصر مدت بیشتری نزد حفصه ماند، چون حفصه به او نوشیدنیِ عسل داده بود. عایشه با سوده و صفیه قرار گذاشت که از او درباره بویی ناخوشایند بپرسند؛ سپس پیامبر ﷺ گفت دیگر میلی به آن نوشیدنی ندارد.

توضیح واژه‌های دشوار
مَغافیر

شیره یا صمغ گیاهی که بوی آن ناخوشایند دانسته می‌شد.

عُرفُط

درختی که در روایت نامش آمده تا طعم یا بوی ناخوشایند عسل به آن نسبت داده شود.

مشک عسل چرمی

ظرفی چرمی که عسل را در آن نگهداری می‌کردند.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک این روایت را ذیل آیاتی بررسی می‌کنند که درباره حرام کردن چیزی است که خدا حلال کرده است. پیامبر ﷺ عسل را از نظر شرعی حرام نکرد؛ بلکه شخصاً از آن پرهیز کرد. ازاین‌رو، عالمان میان تعهد یا خودداری شخصی و سوگند الزام‌آور تفاوت می‌گذارند؛ آثار سوگند به الفاظ و نیت بستگی دارد. مذاهب فقهی چنین مواردی را در چارچوب احکام سوگند و ممنوع کردن امور حلال بررسی می‌کنند: صرفِ گفتن یک جمله، چیزی را که حلال است برای دیگران خودبه‌خود حرام نمی‌کند. این روایت همچنین نشان می‌دهد که احساسات انسانی مانند حسادت در زندگی خانوادگی پیش می‌آید، اما فریبکاری و فشار آوردن روش‌هایی نیستند که باید از آنها پیروی کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. حسادت و ناامنی را صادقانه با همسرتان در میان بگذارید و دیگری را تحت فشار نگذارید.
  2. میان انتخاب شخصی برای ترک چیزی و گفته‌ای که طبق احکام اسلامی سوگند به‌شمار می‌رود تفاوت بگذارید.
  3. چیزی را که خدا حلال کرده، به نام دین حرام اعلام نکنید؛ اگر سوگندی الزام‌آور خورده‌اید، از فردی آگاه راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.