ایمان · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 53

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: ایمان
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، قَالَ كُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ، يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي، فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ، ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنِ الْقَوْمُ أَوْ مَنِ الْوَفْدُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا رَبِيعَةُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ ـ أَوْ بِالْوَفْدِ ـ غَيْرَ خَزَايَا وَلاَ نَدَامَى ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا لاَ نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلاَّ فِي شَهْرِ الْحَرَامِ، وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَىُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ، فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ، نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا، وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ‏.‏ وَسَأَلُوهُ عَنِ الأَشْرِبَةِ‏.‏ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ، وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ، أَمَرَهُمْ بِالإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَتَدْرُونَ مَا الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامُ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ، وَصِيَامُ رَمَضَانَ، وَأَنْ تُعْطُوا مِنَ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ ‏"‏‏.‏ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ‏.‏ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ ‏"‏‏.‏

ترجمه

علی بن جعد به ما حدیث کرد و گفت: شعبه از ابی جمره خبر داد که گفت: من با ابن عباس می‌نشستم و او مرا بر بستر خود می‌نشاند. فرمود: نزد من بمان تا سهمی از مالم را به تو ببخشم. پس دو ماه نزد او ماندم. سپس گفت: هنگامی که وفد قبیله عبدالقیس نزد پیامبر ﷺ آمدند، ایشان پرسیدند:

«این قوم کیستند؟ یا این وفد کیست؟» گفتند: «ربیعه.» فرمود: «خوش آمدید ای قوم! یا ای وفد! نه رسوا خواهید شد و نه پشیمان.» عرض کردند: «ای رسول خدا ﷺ! ما جز در ماه حرام نمی‌توانیم نزد شما بیاییم، زیرا میان ما و شما این قبیله از کفار مُضَر قرار دارد. پس ما را به امری روشن فرمان ده تا آن را به کسانی که پشت سر گذاشته‌ایم اطلاع دهیم و با عمل به آن وارد بهشت شویم.» آنها همچنین درباره نوشیدنی‌ها پرسیدند. پیامبر ﷺ آنان را به چهار چیز امر و از چهار چیز نهی فرمود. ایشان را به ایمان به خدای یگانه فرمان داد و پرسید: «آیا می‌دانید ایمان به خدای یگانه چیست؟» عرض کردند: «الله و رسولش داناترند.» فرمود: «شهادت به اینکه هیچ معبودی جز الله نیست و محمد ﷺ رسول الله است، برپا داشتن نماز، پرداخت زکات، روزه ماه رمضان و پرداخت خمس از غنایم.» و آنان را از چهار چیز نهی کرد: حنتم، دباء، نقیر و مزفت (و گاهی مقیر فرمود). و فرمود: «این‌ها را حفظ کنید و به کسانی که پشت سر گذاشته‌اید اطلاع دهید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ تکالیف دینی را روشن کرد و به انتقال دانش سفارش فرمود.

پیشینه و سبب بیان

هیئت اعزامیِ عبدالقیس گفت که به‌دلیل قرار گرفتن قبیله مُضَر میان آنان و پیامبر ﷺ و نیز کوتاهی فرصت سفر، فقط در ماه‌های حرام می‌توانستند به دیدار ایشان بروند. ازاین‌رو، خواستار دستورهای روشنی شدند تا آن‌ها را به مردم خود که در وطن مانده بودند منتقل کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
الخُمس

یک‌پنجم غنیمت جنگی که طبق احکام اسلامی پرداخت می‌شود.

حَنتم، دُبّاء، نَقیع و مُزَفَّت

نام ظرف‌هایی که نوشیدنی در آن‌ها تخمیر می‌شد. نهی مربوط به استفاده از آن‌ها برای نوشیدنی‌های مست‌کننده بود.

زکات

پرداخت واجبِ مقدار معینی از برخی دارایی‌ها به دریافت‌کنندگان تعیین‌شده.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که ایمان هم شامل اقرار به ایمان است و هم اعمال مهم عبادی، از جمله نماز، زکات و روزه. اشاره به یک‌پنجم به احکام غنیمت جنگی مربوط است. استفاده از آن ظرف‌ها ممنوع شد، زیرا نوشیدنی ممکن بود در آن‌ها تخمیر شود و حالت مست‌کننده پیدا کند؛ این نهی به معنای ممنوعیت همیشگیِ خودِ آن اشیا نیست. همچنین روایت نشان می‌دهد که آموزگار باید مفاهیم مهم را روشن توضیح دهد و شاگردان را به حفظ دقیق و انتقال دانش ترغیب کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. تکالیف اصلی ایمان را بیاموزید و بتوانید آن‌ها را با زبانی روشن توضیح دهید.
  2. دانش دینیِ معتبر را با دقت منتقل کنید و میان احکام ثابت و کاربرد تاریخی آن‌ها تمایز بگذارید.
  3. از نوشیدنی‌های مست‌کننده و هر چیزی که به مستی می‌انجامد دوری کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.