Sahih al-Bukhari، حدیث 5825
روایتشده توسط Rifa'a al-Qurazi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا عِكْرِمَةَ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2عَبْدُ الْوَهَّابِ
- 3أَيُّوبُ
- 4عِكْرِمَةَ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، أَنَّ رِفَاعَةَ، طَلَّقَ امْرَأَتَهُ، فَتَزَوَّجَهَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الزَّبِيرِ الْقُرَظِيُّ، قَالَتْ عَائِشَةُ وَعَلَيْهَا خِمَارٌ أَخْضَرُ. فَشَكَتْ إِلَيْهَا، وَأَرَتْهَا خُضْرَةً بِجِلْدِهَا، فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنِّسَاءُ يَنْصُرُ بَعْضُهُنَّ بَعْضًا قَالَتْ عَائِشَةُ مَا رَأَيْتُ مِثْلَ مَا يَلْقَى الْمُؤْمِنَاتُ، لَجِلْدُهَا أَشَدُّ خُضْرَةً مِنْ ثَوْبِهَا. قَالَ وَسَمِعَ أَنَّهَا قَدْ أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ وَمَعَهُ ابْنَانِ لَهُ مِنْ غَيْرِهَا. قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي إِلَيْهِ مِنْ ذَنْبٍ، إِلاَّ أَنَّ مَا مَعَهُ لَيْسَ بِأَغْنَى عَنِّي مِنْ هَذِهِ. وَأَخَذَتْ هُدْبَةً مِنْ ثَوْبِهَا، فَقَالَ كَذَبَتْ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي لأَنْفُضُهَا نَفْضَ الأَدِيمِ، وَلَكِنَّهَا نَاشِزٌ تُرِيدُ رِفَاعَةَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ لَمْ تَحِلِّي لَهُ ـ أَوْ لَمْ تَصْلُحِي لَهُ ـ حَتَّى يَذُوقَ مِنْ عُسَيْلَتِكِ ". قَالَ وَأَبْصَرَ مَعَهُ ابْنَيْنِ فَقَالَ " بَنُوكَ هَؤُلاَءِ ". قَالَ نَعَمْ. قَالَ " هَذَا الَّذِي تَزْعُمِينَ مَا تَزْعُمِينَ، فَوَاللَّهِ لَهُمْ أَشْبَهُ بِهِ مِنَ الْغُرَابِ بِالْغُرَابِ ".
محمد بن بشار برای ما حدیث کرد، گفت: عبدالوهاب برای ما حدیث کرد، گفت: ایوب از عکرمه خبر داد که رفاعة همسرش را طلاق داد و سپس عبدالرحمن بن زبیر قرظی با او ازدواج کرد. عایشه (رض) فرمود: آن زن در حالی که روسری سبز بر سر داشت نزد من آمد و از شوهرش شکایت کرد و کبودیای بر پوست بدنش به من نشان داد. هنگامی که رسول الله ﷺ تشریف آوردند — و زنان معمولاً یکدیگر را حمایت میکردند — عایشه (رض) عرض کرد:
«به خدا سوگند، هرگز مانند آنچه بر سر زنان مؤمن میآید ندیدهام؛ ببینید که پوست بدنش از لباسش هم سبزتر (کبودتر) است!» راوی گوید: چون عبدالرحمن شنید که همسرش نزد رسول الله ﷺ رفته است، آمد و دو پسرش از همسری دیگر نیز همراه او بودند. آن زن گفت: «به خدا سوگند! من هیچ تقصیری نکردهام، اما آنچه با اوست برای من سودمندتر از این نیست» و گوشهی لباسش را گرفت و نشان داد. عبدالرحمن گفت: «به خدا سوگند ای رسول الله ﷺ! او دروغ گفته است. من او را همچون چرم زیر و رو میکنم (یعنی با تمام توان با او همبستر میشوم)، ولی او ناسازگار است و میخواهد پیش رفاعة بازگردد.» پس رسول الله ﷺ به آن زن فرمودند: «اگر قصدت همین است، بدان که برای او (رفاعة) حلال نمیشوی مگر آنکه این مرد (عبدالرحمن) عسیلهات (لذت همبستری) را بچشد.» راوی گوید: سپس پیامبر ﷺ دو پسر را در کنار او دیدند و پرسیدند: «اینها پسران تو هستند؟» گفت: «بله.» فرمودند: «این همان چیزی است که تو ادعا میکنی (که او ناتوان است)؟ به خدا سوگند! شباهت این پسران به او، مانند شباهت کلاغ به کلاغ است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
طلاق پیشین را نمیتوان بدون ازدواجی تازه و واقعی برگرداند.
معنای لغوی آن عسل است. در این بافت، کنایهای از رابطهٔ زناشویی واقعی در ازدواج دوم است.
شوهر با این واژه زن را به نافرمانی متهم کرد؛ این ادعای اوست، نه داوری پیامبر ﷺ.
زن تغییر رنگی را روی پوستش به عایشه نشان داد و از وضعیت خود شکایت کرد.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که زنی که طلاق قطعیِ سهگانه گرفته است، پیش از آنکه با مرد دیگری ازدواجی واقعی کند و آن ازدواج عملاً به سرانجام برسد، نمیتواند دوباره با شوهر نخست خود ازدواج کند. ازدواج صوریِ ازپیشتوافقشده برای دور زدن طلاق نخست راهی معتبر نیست. جزئیات فقهیِ صیغههای طلاق میان مذاهب فقهی متفاوت است؛ این روایت به شرط تحقق واقعی رابطهٔ زناشویی در ازدواج دوم میپردازد. اتهامهای هر دو همسر نقل شدهاند، اما سخن پیامبر ﷺ محور اصلی حکم فقهی است.
- دربارهٔ طلاق تنها بر پایهٔ اتهام یک طرف تصمیم نگیرید؛ سخنان افراد درگیر را با دقت بشنوید.
- در مسئلهٔ طلاق، دربارهٔ الفاظ دقیق و شرایط آن از متخصص راهنمایی بگیرید، زیرا این موارد بر ارزیابی فقهی اثر میگذارند.
- برای دور زدن یک حکم دینی از ازدواج صوری استفاده نکنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.