مواقيت الصلاة · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 595

روایت‌شده توسط Abu Qatadah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مواقيت الصلاة
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Qatadah

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سِرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ لَوْ عَرَّسْتَ بِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَخَافُ أَنْ تَنَامُوا عَنِ الصَّلاَةِ ‏"‏‏.‏ قَالَ بِلاَلٌ أَنَا أُوقِظُكُمْ‏.‏ فَاضْطَجَعُوا وَأَسْنَدَ بِلاَلٌ ظَهْرَهُ إِلَى رَاحِلَتِهِ، فَغَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ فَنَامَ، فَاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ طَلَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ فَقَالَ ‏"‏ يَا بِلاَلُ أَيْنَ مَا قُلْتَ ‏"‏‏.‏ قَالَ مَا أُلْقِيَتْ عَلَىَّ نَوْمَةٌ مِثْلُهَا قَطُّ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ قَبَضَ أَرْوَاحَكُمْ حِينَ شَاءَ، وَرَدَّهَا عَلَيْكُمْ حِينَ شَاءَ، يَا بِلاَلُ قُمْ فَأَذِّنْ بِالنَّاسِ بِالصَّلاَةِ ‏"‏‏.‏ فَتَوَضَّأَ فَلَمَّا ارْتَفَعَتِ الشَّمْسُ وَابْيَاضَّتْ قَامَ فَصَلَّى‏.‏

ترجمه

عمران بن میسره به ما حدیث کرد و گفت: محمد بن فضیل به ما حدیث کرد و گفت: حصین به ما حدیث کرد، از عبدالله بن ابی قتاده، از پدرش که گفت: شبی همراه پیامبر ﷺ در سفر بودیم. برخی از مردم گفتند:

«ای رسول خدا! کاش در پایان شب با ما استراحت می‌کردید.» ایشان فرمودند: «می‌ترسم بخوابید و نماز را از دست بدهید.» بلال گفت: «من شما را بیدار خواهم کرد.» سپس همگی خوابیدند و بلال پشت خود را به مرکبش تکیه داد، اما چشمان او نیز بر غلبه خواب فرو رفت و خوابش برد. وقتی پیامبر ﷺ بیدار شدند، لبه خورشید طلوع کرده بود. فرمودند: «ای بلال! آن حرفت چه شد؟» عرض کرد: «هرگز چنین خوابی بر من غلبه نکرده بود.» ایشان فرمودند: «همانا الله هرگاه بخواهد جان‌هایتان را می‌گیرد و هرگاه بخواهد آنها را به شما بازمی‌گرداند. ای بلال! برخیز و مردم را برای نماز اذان بگو.» سپس وضو گرفتند و چون خورشید بالا آمد و روشن شد، برخاستند و نماز خواندند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هرکس به‌سبب خواب نمازش را از دست بدهد، به‌محض بیدار شدن آن را به‌جا می‌آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
اذان

ندایی که آغاز وقت نماز را اعلام می‌کند.

وضو

طهارت آیینی پیش از نماز که وُضو نیز نامیده می‌شود.

مرکب

حیوانی که شخص هنگام سفر بر آن سوار می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که کسی که ناخواسته به‌سبب خواب نمازی را از دست می‌دهد، باید به‌محض بیدار شدن آن را به‌جا آورد. روایت همچنین نشان می‌دهد که می‌توان برای به‌موقع بیدار شدن تدابیری اندیشید، اما نیت خوب تضمینی ایجاد نمی‌کند. مذاهب فقهی دربارهٔ احکام دقیق قضای نمازهای فوت‌شده بحث کرده‌اند؛ این روایت در این زمینه، دلیلی مهم برای خواندن نماز پس از بیدار شدن است.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای قرار یا سفری که صبح زود دارید، زنگ هشدار بگذارید و از کسی بخواهید شما را بیدار کند، اما در نهایت بر خدا توکل کنید.
  2. اگر به‌سبب خواب نمازی را از دست دادید، به‌محض بیدار شدن آن را به‌جا آورید.
  3. نماز فوت‌شده را دلیلی برای ناامیدی قرار ندهید؛ مسئولیت آن را بپذیرید و آن را به‌جا آورید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.